تىكەلەي قۇيىلىمدار ءتورت ەسە وسكەن

كەشە ۇكىمەت ۇيىندە ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسە­كەگە قابىلەتتىلىك» اتتى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جول­داۋىن جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان ءباسپاسوز-ءماسليحاتىن وتكىزدى. ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى رومان سكليار كولىك-لوگيستيكا الەۋە­تىن, قۇرى­لىس سالاسىن جانە تۇر­عىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىعىن دامىتۋ بويىنشا پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى مينيسترلىكتىڭ جوسپارلارى تۋرالى ايتتى. ر.سكلياردىڭ ايتۋىنشا, «نۇر­لى جول» مەملەكەتتىك باعدار­لاماسى بويىنشا 2017 جىلى 4,4 مىڭ شاقىرىم جولدا جۇمىس جۇرگىزىلەدى, وعان 100 مىڭ ادام تارتىلادى. جىل سوڭىنا دەيىن 600 كم جول پاي­دالانۋعا بەرىلەدى. بيىل بەينەۋ – اقتاۋ, الماتى – تالدىقورعان, سونداي-اق, استانا – پاۆلودار اۆتوجولدارىنىڭ جەكە­­لەگەن ۋچاسكەلەرى ىسكە قوسىل­سا, ورال – كامەنكا, اقتوبە – اتى­راۋ, قورداي اسۋىن اينالىپ وتە­تىن جولدار تولىق اياقتالادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قار­جى­سىنا ۇزاقتىعى 1 مىڭ شاقى­رىمنان اساتىن جاڭا 8 جوبانى باس­تاۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇلار – بەي­نەۋ – اقجىگىت, قوستاناي – دە­نيسوۆ, ششۋچە – زەرەندى, وسي­نوۆ اسۋى, تاسكەسكەن – باقتى, ءۇش­ارال – دوستىق, استانانى اي­نا­­لىپ وتەتىن وڭتۇستىك – با­تىس, قال­با­تاۋ – مايقاپشاعاي جوبا­لا­رى. 2020 جىلعا دەيىن 6 مىڭ شا­­قى­­رىم جولدا اقىلى جۇيە ەن­گى­زىل­سە, ونىڭ ىشىندە 2017 جىلى 700 شاقى­رىم جول اقىلى بولا­دى. جوسپار بويىنشا اقىلى جول­داردان 2020 جىلعا دەيىن جىل سايىن 30 ملرد تەڭگە جينالىپ وتىراتىن بولادى. 2017 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن استانا – تەمىر­تاۋ, الماتى – قاپشاعاي جانە ءدۇ­­­نيە­­­جۇزىلىك بانك زايمدارى ەسە­­بى­­نەن الماتى – قورعاس جول ۋچاس­­­كە­لەرىندە اقى قابىلدايتىن ءجۇ­­يە­لەر ورناتۋ كوزدەلىپ وتىر. ءجۇ­يە­­لەر بيىلعى قاراشا ايى­نان باس­تاپ سىناقتان وتكىزىلە باستايدى. اۆتوجولدار بويىنداعى ءجۇر­گىن­شىلەرگە قىزمەت كورسەتەتىن ين­فرا­قۇرىلىمدار ساپاسىنا ەرەك­شە كوڭىل بولىنەتىن بولادى. قازىر­گى ۋاقىتتا رەسپۋبليكالىق ماڭىز­داعى جولداردىڭ بويىندا ءارتۇرلى قىزمەت كورسەتەتىن 2 مىڭنان اس­تام نىسان بار. ولار كوبىنە ءىرى ەلدى مە­كەن­دەردىڭ ماڭىنا جاقىن ورنا­لاس­قان. ر.سكلياردىڭ ايتۋى بو­يىنشا, مۇنداي نىسانداردىڭ ءازىر­گە تەك بەستەن ءبىر بولىگى عانا 2015 جىلى قابىلدانعان ۇلتتىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەدى. ۆيتسە-مينيستر ءسوز اراسىندا جەرگىلىكتى اۆتوجول جەلىلەرىنىڭ 34 پايىزى قاناعاتتانعىسىز جاعدايدا ەكەندىگىنە توقتالىپ ءوتتى. ال مۇنداي جولدار قاتارى باتىس قازاقستان وبلىسىندا 72 پايىزدى, اقتوبە وبلىسىندا – 52, اتىراۋ وبلىسىندا – 51, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 45 پايىزدى قۇرايدى ەكەن. جەر­گى­لىكتى جولدار بويىنشا جىلى­نا ورتاشا العاندا شاما­مەن 2 مىڭ شاقىرىم جول جوندە­لەدى. بۇل رەسپۋبليكالىق جەلى­مەن سالىستىرعاندا 3 ەسە تومەن. وسىعان بايلانىستى ۆيتسە-مي­نيستر اكىمدەرگە ءوز ايماق­تارىن­داعى وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزداعى جولداردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ جونىندەگى جۇمىستاردى كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. «بارلىق رەسۋرستاردى تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىسى سالاسىنا شوعىر­لاندىرۋ ءۇشىن بىرىڭعاي «نۇر­لى جەر» باعدارلاماسى قابىل­دانعانى بەلگىلى. ونىڭ اياسىندا وسى ۋاقىتقا دەيىن 1,5 ملن باس­پانا سالىنىپ, ىسكە قوسىلدى. 2017 جىلى مۇنداي تاعى 100 مىڭ باس­پانا سالۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى ءسوزىنىڭ سوڭىندا ر.سكليار. مينيسترلىكتىڭ ينۆەستيتسيا­لار جونىندەگى كوميتەتىنىڭ ءتور­اعاسى ساپاربەك تۇياقباەۆ ين­ۆەس­تيتسيا تارتۋ سالاسىنىڭ قازىر­گى جاي-كۇيى مەن كەلەشەكتەگى قۇ­رى­لىمى ماسەلەلەرىنە توقتال­دى جانە ينۆەستورلاردى تارتۋ جونىندەگى جاڭا تاسىلدەردى ەنگىزۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالار تۋرالى ايتىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2016 جىلدىڭ 9 ايىندا تىكەلەي ينۆەستيتسيالار كولەمى وسىنىڭ الدىنداعى سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 4,5 ەسە ءوسىپ, 12,3 ملرد دوللاردى قۇرادى. بيىلعى جىلعى ماۋسىم ايى­نىڭ اياعىنا دەيىن دۇنيە­جۇزى­لىك بانكپەن بىرلەسە وتىرىپ, ەلى­مىزدىڭ ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ءجو­نىندەگى ۇلتتىق ستراتەگياسى ءازىر­لەن­بەك. وندا مەملەكەتتىك ورگان­دار, ۇلتتىق كومپانيالار, ديپ­لو­ماتيالىق وكىلدىكتەر ءۇشىن ين­ۆەستيتسيا تارتۋدىڭ ينديكا­تورلارى ەنگىزىلەتىن بولادى. س.تۇياقباەۆ اقپان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ينۆەستيتسيا ءجونىن­دەگى «كazakh Invest» ۇلتتىق كوم­پانياسىنىڭ قۇرىلاتىنىن حابار­لادى. بۇل جاڭا كومپانيا ەل ۇكىمەتى اتىنان ءىرى ينۆەستورلار جانە حالىقارالىق ترانسۇلتتىق كورپوراتسيالارمەن «بىرىڭعاي كەلىسسوز جۇرگىزۋشى» رەتىندە ءىس-قيمىل جاسايتىن بولادى. ول ءوز قىزمەتىنە سايكەس شەتەلدىك وكىل­دىكتەر مەن فيليالداردىڭ اۋقىمدى جەلىسىمەن قامتىلادى. كومپانيا ينۆەستورلارعا قاجەتتى قىزمەتتەردى اتقارۋمەن شۇعىل­دانادى. قاجەتتى اقپاراتتار­مەن تانىسۋدىڭ اۋرە-سارساڭىن جەڭىلدەتەتىن بولادى. «ءبىر تەرە­زە» قاعيداتى بويىنشا ين­ۆەس­تيتسيالىق جوبالاردىڭ جۇزە­گە اسۋىنا قولداۋ كورسەتىپ, تۋىن­داعان ماسەلەنى جەرگىلىكتى جەردە شەشۋ, اەا مەن ينفرا­قۇرىلىمدى دامىتۋدى باسقارۋ ىسىمەن شۇعىلدانادى. ينۆەستيتسيا كوميتەتى ءتور­اعاسى­نىڭ ايتۋىنشا, بيىل ءساۋىر­دە ەىدۇ-نىڭ ينۆەستيتسيا ءجو­نىن­دەگى كوميتەتىنە كىرۋ جۇمىس­تارى اياقتالاتىن بولادى. س.تۇياقباەۆ پرەزيدەنتتىڭ تران­س­ۇلت­تىق كومپانيالاردى تارتۋ­عا قاتىستى ايتقان سىنىنان قورىتىندى شىعارىلاتىندىعىن, مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ ينۆەس­تور­لارمەن كەلىسىمدەرىن جۇزە­گە اسىرۋ جانە ونى موني­تورين­گى­­لەۋ شارالارى كۇشەيتىلە­تىن­دىگىن, قازىرگى كۇنى شەتەلدىك ينۆەس­تور­لاردىڭ 200-دەن استام باس­تاماسى بويىنشا جۇمىستار ءجۇر­گىز­ىلۋ­دە ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. بۇ­دان بولەك, سالالىق مەملە­كەت­تىك ورگان­دارمەن, وبلىس اكىم­دىك­تەرىمەن جانە ۇلتتىق كومپا­نيا­ل­ارمەن بىرگە الەۋەتتى ينۆەس­تور­لارعا ۇسى­نى­لاتىن جوبالار ازىرلەنۋدە. «بۇگىندە مينيسترلىك ينۆەس­تور­لاردى قولداۋ ءۇشىن «ءبىر تەرە­زە» قاعيداتى بويىنشا جۇمىس ىستەي­تىن بىرىڭعاي ەلەكتروندى اقپارات­تىق جۇيەنى ەنگىزۋدە. جوبا­لاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۆيزا الۋ, كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ سياقتى جۇمىستار دا وسى جۇيەدە كورسەتىلەتىن بولادى», دەدى ول. «بۇل جۇيە قاشاننان باستاپ تولىق جۇمىس ىستەيدى؟» دەگەن ساۋا­لى­مىزعا قازىر جۇمىس ورتالىق ور­گان­دار دەڭگەيىندە قولعا الىن­عان­دىعىن, ەندى وڭىرلەردە ءورىس الا باستايتىندىعىن, ءساۋىر ايىندا اياقتالىپ, ودان ءارى تولىق مانىندە قولدانىسقا ەنەتىندىگىن ايتتى. سۇڭعات ءالىپباي, «ەگەمەن قازاقستان»