قازاقستان قور بيرجاسى

«قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» كومپانياسىن كەزەكتى رەت ماراپاتتادى قازاقستان قور بيرجاسى (KASE) بيرجادا جۇمىسى العا ءجۇرىپ تۇرعان كومپا­نيا­لاردى قالاي انىقتايدى؟ ءۇز­دىكتەر­دى «ۇكىلەۋدىڭ» كور­سەت­كىشى قان­داي دەگەن سا­ۋال­دارعا جاۋاپ ىزدەمەس بۇرىن, دۇيسەنبى كۇنى KASE 2010 جىل­دىڭ قورى­تىن­دىسى بوي­ىن­شا كوزگە ءتۇس­كەن بيرجا ءمۇ­شە­لەرى مەن ليستينگىلىك كوم­پانيالاردى ماراپات­تا­عا­نىن مالىمدەۋ قاجەت. ەلىمىزدىڭ قور بيرجاسى وتكەن جىلى ءساتتى جۇمىس ىستەدى دەپ اي­تۋعا نەگىز بار. ال «قازمۇ­ناي­گاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق وسىمەن ءتورتىنشى رەت KASE ماراپاتتاعان كومپانيالار قاتارىنان تابىلىپ وتىر. «ايقىندىققا ۇمتىلىسى ءۇشىن» ديپلومىن بىرنەشە كومپانيامەن بىرگە «ەكونوميكانىڭ ءون­دىرىس, شيكىزات جانە ەنەرگەتيكا سەكتورلارىنىڭ ليستينگىلىك كوم­پا­نيالارى» نوميناتسياسى بوي­ىن­شا – «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق ەنشىلەدى. مۇنداي ماراپاتتى KASE 2003 جىلدان بەرى تاعايىنداپ كەلەدى. ال 2005 جىلدان بەرى وتان­دىق بيرجا باعالى قاعازدار نا­رى­عىندا ءوزى جانە قىزمەتى تۋرا­لى اقپاراتتار اشۋ بويىنشا ەڭ ۇزدىك كاسىبي ارەكەت تانىتقان قور نارىعىنىڭ ۇزدىك وپەراتورلارى, قارجى كەڭەسشىلەرى مەن ليستينگىلىك كومپانيالاردى تۇراقتى ءتۇر­دە جاريالانىپ ءجۇر. «قازاقستان قور بيرجاسى» اق-تىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى اندرەي تساليۋكتىڭ ايتۋىنشا, اشىق اقپا­رات بەرىپ, كوزگە تۇسكەن كومپا­نيا­لاردى انىقتاۋعا ادام ارا­لاس­پاي­دى. قور بيرجاسىندا كۇن­دە­لىك­تى قۇبىلىپ, كورىنىپ تۇرعان ءول­شەمدەردىڭ ءوزى-اق كومپانيا­لار­دىڭ قىزمەتىن ساراپتاپ تۇ­را­دى. سوندىقتان KASE جەڭىمپاز­دا­رى ءوز باستامالارى بويىنشا قار­جىلىق ەسەپتەرىن جاريالاۋى مەن بيرجاداعى بەلسەندىلىگى بوي­ىنشا انىقتالادى. ال ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا «قا­زاقستان قور بيرجاسى» اق پرەزيدەنتى قادىرجان داميتوۆ: – قازاقستان قور بيرجاسى 2010 جىلى جەتكىلىكتى دارەجەدە ءساتتى جۇمىس ىستەدى. اكتسيو­نەر­لەر­دىڭ بيرجانىڭ الدىنا قويعان ماقساتتارى ورىندالدى. بيرجا كەڭەسىنىڭ 2010-2013 جىلدارعا ار­نالعان جاڭا ستراتەگياسىن اق­پان ايىندا ديرەكتورلار كەڭەسى ماقۇلدادى, – دەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى قور نارىعى جاڭا كومپانيالارمەن تولىققان. «سامرۇق-قازى­نا» حولدينگىنە قاراستى ۇلتتىق كوم­پا­نيالاردىڭ نارىققا كىرۋى بيىل دا, الداعى جىلى دا ودان ءارى جال­عاسپاق. 2010 جىلى سون­داي-اق, تىكە رەپو نارىعىندا دەفولت ازاي­ىپ, جەدەل كەلىسىم-شارت­تار ىسكە قو­سىل­دى. قازاقستان قور بير­جا­سى تا­ريحىندا تۇڭعىش رەت اكتسيونەر­لەرگە ديۆيدەند ءتو­لەن­گەن. وع­ان قوسا KASE تازا تا­بىس بوي­ىن­شا ءوز جوسپارىن ەكى رەت قاتا­رى­نان اسىرا ورىنداپ وتىر. سونىمەن, كەزەكتى رەت ديپلومانت اتانعان «قازمۇنايگاز» بار­لاۋ ءوندىرۋ» اق ءاۋ باستان-اق اق­پاراتتاردى اشىق ۇستاۋعا جو­عا­رى جاۋاپكەرشىلىكپەن كەلگەنىن ءجا­نە ۇزدىك كورپوراتيۆتىك باس­قا­رۋ ساياساتىن ۇستانعانىن اتاپ ءوت­كەن ءجون. كومپانيانىڭ قىزمەتى ءمولدىر, اقپاراتتارى قولجەتىمدى بولعان سايىن وعان سەنىم دە ۇلعايا بەرمەك. ءارى مۇنى قور بير­جا­لا­رى­نىڭ ستاندارتتارى دا تالاپ ەتەدى. باسقا بيرجالار سوعان قا­راپ ساپ تۇزەيتىن لوندون بيرجا­سى­نىڭ سۇرايتىنى دا وسى. وسىنداي ءتيىمدى جۇمىستىڭ ارقاسىندا وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا حالىقارالىق رەيتينگتىك Standard&Poor`s اگەنتتىگى «قاز­مۇ­نايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» كوم­پا­نياسىن «GAMMA-6» كورپوراتيۆتىك باسقارۋ رەيتينگىسى بويى­ن­شا دارەجەلەگەن بولاتىن. اتال­مىش كومپانيانىڭ اشىقتىق دەڭ­گەيىن S&P ونىڭ ينۆەستورلارمەن جۇرگىزىپ جاتقان بەلسەندى باي­لانىسىنا, ۆەب-سايتتاعى ءۇش تىلدە ۇدايى جاڭارتىلىپ وتىر­عان اقپاراتتارىنا, ماڭىزدى وقي­عا­لار­عا قاتىستى تۇراقتى تۇردە تا­راتىلاتىن ءباسپاسوز پاراقشا­لا­رى­نا قاراپ باعامدايدى. ءوز كەزەگىندە كومپانيا دا توقسان سايىن جانە حالىقارالىق ستاندارتتار بويىنشا قارجىلىق ەسەبىن جاريالاپ كەلەدى. قىسقاسى, Standard&Poor`s قازاقستاندا بارىنشا اشىق كومپانيا دەپ تانىپ وتىرعان «قاز­مۇ­نايگاز» ءبو» باق وكىلدەرى ءۇشىن «رد OPEN» سەكىلدى ءتۇرلى شارالار ۇيىمداستىرىپ جۇرگەنى جۋرناليستەرگە ايان. ماسەلەن, كوم­پانيا بيىلعى اشىق ەسىك كۇ­نىن مامىر ايىنا بەلگىلەگەن. رەتى كەلىپ تۇرعاندا, كومپانيا اكتسيالارى قازاقستان قور بيرجا­سىندا 2006 جىلى شىعارىلىپ, جاھاندىق دەپوزيتارلىق قولحاتى سول جىلدىڭ قىركۇيەگىندە ءىرو كەزىندە لوندون قور بيرجاسىندا تىركەلگەنىن ايتا كەتۋ قاجەت. اراعا ەكى جىل سالىپ قازاق­ستاندىق كومپانيا ءوز اكتسيا­لا­رىن قايتا ساتىپ الۋ باعدار­لا­ماسىن باستادى. 2009 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي اياقتالعان باعدار­لا­ما «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءون­دىرۋ» اق-تىڭ كەلەشەگى بار ەكەندىگىن ناسيحاتتاپ قانا قويماي, با­عالى قاعازدار مەنەدجمەنتىندەگى وزىنە دەگەن سەنىمدىلىگىن كورسەتىپ بەردى. وتكەن جىلدىڭ ناۋرىزىنان باستاپ بۇل كومپانيا ءوزىنىڭ ار­تىق­شىلىقتى اكتسيالارىن ساتىپ الۋدى جۇزەگە اسىردى. بۇل باع­دار­لاما دا رىنوكتىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرعانىن اتاپ وتكەن ءجون. وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا KASE ۆيتسە-پرەزيدەنتى اندرەي تسا­ليۋك بيرجاداعى ارتىقشى­لىق­تى اكتسيالار اينالىمىنىڭ 80 پايىزى وسى كومپانياعا تيەسىلى ەكەندىگىن مالىمدەگەن بولاتىن. وسىلايشا, «قازمۇنايگاز» بار­لاۋ ءوندىرۋ» اق كەزەكتى رەت اشىقتىققا سۇيەنگەن ءوز ارتىق­شى­لىعىن دالەلدەپ وتىر. ايناش ەسالي, الماتى.