قازاقستان عالىمدارى وداعىنىڭ تورالقا جيىنىندا بيلىك تارماقتارىن قايتا ءبولۋ جايىنداعى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىققا ۇندەۋى قىزۋ تالقىلاندى. وسىعان وراي, وتىرىستا ايتىلعان تەرەڭ وي, تۇششىمدى پىكىرلەردىڭ ءبىر ۇزىگىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.
ورازالى سابدەن, اكادەميك:
– مەنىڭ پارلامەنتتىڭ بۇرىنعى 4 رەت سايلانعان دەپۋتاتى رەتىندە ءارى كاسىبي مامان رەتىندە ايتارىم, الدىمىزدا سارا جول اشىلماقشى. ادەتتەگىدەي, ماقۇلعا سالىپ, ءبارى جاقسى دەپ باس شۇلعاپ وتىرا بەرسەك, ەشتەڭە شىقپايدى. حالىق «بايانى جوق ەردەن بەز, بايلاۋى جوق سوزدەن بەز» دەيدى. ەندەشە, ءسوزبۇيدانى قويىپ, ناقتى ىسكە كوشەتىن كەز كەلدى. بالكىم, مەن قاتەلەسەتىن شىعارمىن, بىراق سىرتقى جانە ىشكى جاعدايىمىزدى قاراساق, مۇنىڭ بىزگە بەرىلگەن بىردەن-ءبىر مۇمكىندىك ەكەنى انىق.
نۇرساۋلە بىرىمبەتوۆا, ەكونوميست عالىم:
– ەكونوميكا مەن الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ نىعايۋى – باسقارۋدىڭ جاڭعىرتۋىمەن ءتىكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان, كونستيتۋتسيالىق رەفورما وسىعان ءوزىنىڭ اسەرىن تيگىزەدى, سەبەبى, پارلامەنتتىڭ ءرولى كۇشەيسە, زاڭداردىڭ ساپاسى جاقسارادى. بۇل – باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ءتيىمدىلىگى ارتادى دەگەن ءسوز. وسى ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى جاعدايلاردى دۇرىس شەشۋگە بىلىكتى, اقىلدى ماماندار كەرەك. سوندىقتان دا رەفورمانى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا مىقتى كادرلىق ساياسات قاجەت. ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن شىلبىردى دۇرىس ۇستاپ, داڭعىل جولعا شىعۋعا بولادى.
امانجول قوشانوۆ, اكادەميك:
– بىزدە ءبىر پالاتالى پارلامەنت بولۋى كەرەك. قازىرگى پارلامەنتتىڭ قۇرامى, ونىڭ كاسىبي دەڭگەيى سونى ءوزگەرىستەردى تالاپ ەتەدى. سوندىقتان, پارلامەنتتى ءتۇبەگەيلى جاڭارتقان ابزال. ءبىر مانداتتى جۇيە بويىنشا, پارلامەنتتىڭ 50 پايىزىن پارتيالار قۇراسا, قالعان 50 پايىزىن جەرگىلىكتى جەردەن حالىق سايلاۋى كەرەك.
جازىپ العان
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
ورازالى سابدەن, اكادەميك:
– مەنىڭ پارلامەنتتىڭ بۇرىنعى 4 رەت سايلانعان دەپۋتاتى رەتىندە ءارى كاسىبي مامان رەتىندە ايتارىم, الدىمىزدا سارا جول اشىلماقشى. ادەتتەگىدەي, ماقۇلعا سالىپ, ءبارى جاقسى دەپ باس شۇلعاپ وتىرا بەرسەك, ەشتەڭە شىقپايدى. حالىق «بايانى جوق ەردەن بەز, بايلاۋى جوق سوزدەن بەز» دەيدى. ەندەشە, ءسوزبۇيدانى قويىپ, ناقتى ىسكە كوشەتىن كەز كەلدى. بالكىم, مەن قاتەلەسەتىن شىعارمىن, بىراق سىرتقى جانە ىشكى جاعدايىمىزدى قاراساق, مۇنىڭ بىزگە بەرىلگەن بىردەن-ءبىر مۇمكىندىك ەكەنى انىق.
نۇرساۋلە بىرىمبەتوۆا, ەكونوميست عالىم:
– ەكونوميكا مەن الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ نىعايۋى – باسقارۋدىڭ جاڭعىرتۋىمەن ءتىكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان, كونستيتۋتسيالىق رەفورما وسىعان ءوزىنىڭ اسەرىن تيگىزەدى, سەبەبى, پارلامەنتتىڭ ءرولى كۇشەيسە, زاڭداردىڭ ساپاسى جاقسارادى. بۇل – باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ءتيىمدىلىگى ارتادى دەگەن ءسوز. وسى ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى جاعدايلاردى دۇرىس شەشۋگە بىلىكتى, اقىلدى ماماندار كەرەك. سوندىقتان دا رەفورمانى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا مىقتى كادرلىق ساياسات قاجەت. ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن شىلبىردى دۇرىس ۇستاپ, داڭعىل جولعا شىعۋعا بولادى.
امانجول قوشانوۆ, اكادەميك:
– بىزدە ءبىر پالاتالى پارلامەنت بولۋى كەرەك. قازىرگى پارلامەنتتىڭ قۇرامى, ونىڭ كاسىبي دەڭگەيى سونى ءوزگەرىستەردى تالاپ ەتەدى. سوندىقتان, پارلامەنتتى ءتۇبەگەيلى جاڭارتقان ابزال. ءبىر مانداتتى جۇيە بويىنشا, پارلامەنتتىڭ 50 پايىزىن پارتيالار قۇراسا, قالعان 50 پايىزىن جەرگىلىكتى جەردەن حالىق سايلاۋى كەرەك.
جازىپ العان
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
