وتاندىق كينوسۇيەر قاۋىم ءادىلدى جاقسى تانيدى. «قارا شاڭىراقتاعى» سپورتشى جىگىت داۋلەتتىڭ, «استانا – ماحابباتىم مەنىڭدە» تۇرىك قىزىنا عاشىق بولعان ساۋلەتشى ەرلاننىڭ بەينەسى, سونداي-اق, وتكەن جىلى ءتۇسىرىلىپ, زور تابىسقا جەتكەن «اناعا اپارار جولدا» ءىلياس بەينەلەرى ءادىلدىڭ اكتەر رەتىندە كەڭىنەن تانىلۋىنا جول اشتى. بۇگىندە ءادىل احمەتوۆ استاناداعى جاستار تەاترىنىڭ بەلدى ءارتىسى.
ءادىل ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ تۇلەگى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, رەجيسسەر نۇرقانات جاقىپبايدىڭ شاكىرتى. استانانىڭ قاق تورىنەن جاستار تەاترىن اشۋعا زور ەڭبەك سىڭىرگەن ۇستازىن قاتتى قۇرمەتتەيدى. ول ءۇشىن ونەرىنە وزگە جۇرتشىلىقتىڭ بەرگەن باعاسى ءبىر توبە دە, ۇستازىنىڭ بەرگەن باعاسى ءبىر توبە. تەاتر مەن كينونى ءبىر-بىرىنەن بولە-جارا قاراستىرمايدى. بىراق, كينوداعى ءادىل باسقا دا, تەاترداعى ءادىل مۇلدە وزگە جان.
– مەن كينودا كوبىنە سابىرلى, بايسالدى, اقىلدى, ادال, سول ءۇشىن دە كوپشىلىككە جاعىمدى بەينەلەردى وينايمىن. ال تەاترداعى بەينەلەرىم كوبىنە تاكاپپار, مىنەزدى, ءوز ماقساتى ءۇشىن ەشتەڭەدەن تايسالمايتىن جاندار بولىپ كەلەدى, – دەيدى ول.
كوپ ەڭبەكتەنىپ, كوپ ىزدەنەتىن, ءوز رولدەرىن شىعارۋ جولىندا كىتاپ وقىپ قانا قويماي, ءتيىستى سالانىڭ ماماندارىمەن دە ەرىنبەي-جالىقپاي اڭگىمەلەسىپ, بارىنشا شىنايى ءرول سومدايتىن ءادىل احمەتوۆ ونەرمەن تىنىستاپ, ونەرگە قىزمەت ەتەتىن اكتەر.
وسىندايدا تولستويدىڭ «ءبىر پايىز تالانت, توقسان توعىز پايىز ەڭبەك» دەگەنى ەسكە تۇسەدى. شىنىندا دا مىنا ومىردە تالانتتى ادامدار كوپ قوي. بىراق سولاردىڭ ءبارى بىردەي تانىمال ما؟ تالانتتىعا دا, تالانتسىزعا دا ءتان جالقاۋلىق دەگەن جەكسۇرىن قاسيەت بار. ونى كوبى جەڭە المايدى. جەڭگەن كۇندە دە «بارماقتاي باعى» بولماسا تاعى بەكەر. بۇل تۇرعىدان ءادىل ءارى تىنىمسىز ىزدەنىستىڭ ادامى, ءارى بارماقتاي باعى بار جىگىت. قاراڭىز, اكتەر تەاتر ساحناسىندا «ديليافرۋزدىڭ ءتورت كۇيەۋىندە» سماعۇلدىڭ, «رەۆيزوردا» دۋانباسى انتون ءانتونوۆيچتىڭ, «شىڭعىسحان» سپەكتاكلىندە شىڭعىسحاننىڭ, «اساۋعا تۇساۋدا» پەترۋچيونىڭ, «مەككەگە قاراي ۇزاق جولدا» ادام يمپەراتوردىڭ, «جان ازابىندا» ءامىرشىنىڭ رولدەرىن سومدايدى. كينوداعى جوعارىدا ايتقانىمىزدان بولەك رولدەرى – «قالجاداعى» داستان, «جاۋ جۇرەك – مىڭ بالاداعى» رايىمبەك, «لاۆەدەگى» ءادىل, «الدار كوسەدەگى» قاسىم حان, «تسەنا سۆوبودى» كارتيناسىنداعى اسحات, «پارىزداعى» اسان. بۇل ءتىزىمدى شۇبىرتىپ نە ءۇشىن جازىپ وتىرمىز؟ 33 جاستاعى اكتەر وسى ۋاقىتقا دەيىن وسىنشاما رولگە ەندى, دايىندىقتا, ساحنادا, ءتۇسىرۋ الاڭىندا بۇل ادامداردىڭ ءومىرىن ءسۇردى. بۇل بەينەلەردىڭ سەزىم-كۇيلەرىن باستان كەشتى. جاستىق جالىنمەن, ومىرگە قۇشتارلىقپەن, ونەرگە عاشىقتىقپەن سومدالعان وسى بەينەلەر ءادىلدىڭ تانىمالدىلىعىنا, كينو الەمىندەگى وزىندىك ورنەگىنە جول اشپادى دەپ كىم ايتا الادى؟
ءادىلدىڭ بالا جاستان ونەرگە عاشىقتىعىن كورسەتەتىن مىناداي ءبىر قىزىقتى سيۋجەت بار. 6 سىنىپتا وقيتىن بالا ءوز ءۇيىنىڭ قوراسىنداعى جىلقى, سيىرلاردى, ۇيرەكتەر مەن تاۋىقتاردى كامەراعا ءتۇسىرىپ ءجۇر. ولاردىڭ كامەراداعى بەينەلەرىنە قاراپ تامسانادى, ءوزىنىڭ «ونەرىنە» سۇيسىنەدى. اتا-اجەسىنە ماقتانىپ كورسەتىپ قويادى.
استاناداعى جاستار تەاترى «ابىلاي حان» سپەكتاكلىن قويۋعا دايىندىق ۇستىندە. اقپاننىڭ سوڭىنا قاراي ساحناعا شىعاتىن سول سپەكتاكلدە كەيىپكەرىمىز ابىلاي حاندى سومداماق. ال كينوعا ءتۇسۋ تۋرالى دا ۇسىنىس بارشىلىق. تەك ول ۇسىنىستارعا بەينەلەردى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, جاقسىلاپ ساراپتاپ بولعان سوڭ عانا جاۋاپ بەرىلمەك.
ايگۇل سەيىلوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
وتاندىق كينوسۇيەر قاۋىم ءادىلدى جاقسى تانيدى. «قارا شاڭىراقتاعى» سپورتشى جىگىت داۋلەتتىڭ, «استانا – ماحابباتىم مەنىڭدە» تۇرىك قىزىنا عاشىق بولعان ساۋلەتشى ەرلاننىڭ بەينەسى, سونداي-اق, وتكەن جىلى ءتۇسىرىلىپ, زور تابىسقا جەتكەن «اناعا اپارار جولدا» ءىلياس بەينەلەرى ءادىلدىڭ اكتەر رەتىندە كەڭىنەن تانىلۋىنا جول اشتى. بۇگىندە ءادىل احمەتوۆ استاناداعى جاستار تەاترىنىڭ بەلدى ءارتىسى.
ءادىل ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ تۇلەگى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, رەجيسسەر نۇرقانات جاقىپبايدىڭ شاكىرتى. استانانىڭ قاق تورىنەن جاستار تەاترىن اشۋعا زور ەڭبەك سىڭىرگەن ۇستازىن قاتتى قۇرمەتتەيدى. ول ءۇشىن ونەرىنە وزگە جۇرتشىلىقتىڭ بەرگەن باعاسى ءبىر توبە دە, ۇستازىنىڭ بەرگەن باعاسى ءبىر توبە. تەاتر مەن كينونى ءبىر-بىرىنەن بولە-جارا قاراستىرمايدى. بىراق, كينوداعى ءادىل باسقا دا, تەاترداعى ءادىل مۇلدە وزگە جان.
– مەن كينودا كوبىنە سابىرلى, بايسالدى, اقىلدى, ادال, سول ءۇشىن دە كوپشىلىككە جاعىمدى بەينەلەردى وينايمىن. ال تەاترداعى بەينەلەرىم كوبىنە تاكاپپار, مىنەزدى, ءوز ماقساتى ءۇشىن ەشتەڭەدەن تايسالمايتىن جاندار بولىپ كەلەدى, – دەيدى ول.
كوپ ەڭبەكتەنىپ, كوپ ىزدەنەتىن, ءوز رولدەرىن شىعارۋ جولىندا كىتاپ وقىپ قانا قويماي, ءتيىستى سالانىڭ ماماندارىمەن دە ەرىنبەي-جالىقپاي اڭگىمەلەسىپ, بارىنشا شىنايى ءرول سومدايتىن ءادىل احمەتوۆ ونەرمەن تىنىستاپ, ونەرگە قىزمەت ەتەتىن اكتەر.
وسىندايدا تولستويدىڭ «ءبىر پايىز تالانت, توقسان توعىز پايىز ەڭبەك» دەگەنى ەسكە تۇسەدى. شىنىندا دا مىنا ومىردە تالانتتى ادامدار كوپ قوي. بىراق سولاردىڭ ءبارى بىردەي تانىمال ما؟ تالانتتىعا دا, تالانتسىزعا دا ءتان جالقاۋلىق دەگەن جەكسۇرىن قاسيەت بار. ونى كوبى جەڭە المايدى. جەڭگەن كۇندە دە «بارماقتاي باعى» بولماسا تاعى بەكەر. بۇل تۇرعىدان ءادىل ءارى تىنىمسىز ىزدەنىستىڭ ادامى, ءارى بارماقتاي باعى بار جىگىت. قاراڭىز, اكتەر تەاتر ساحناسىندا «ديليافرۋزدىڭ ءتورت كۇيەۋىندە» سماعۇلدىڭ, «رەۆيزوردا» دۋانباسى انتون ءانتونوۆيچتىڭ, «شىڭعىسحان» سپەكتاكلىندە شىڭعىسحاننىڭ, «اساۋعا تۇساۋدا» پەترۋچيونىڭ, «مەككەگە قاراي ۇزاق جولدا» ادام يمپەراتوردىڭ, «جان ازابىندا» ءامىرشىنىڭ رولدەرىن سومدايدى. كينوداعى جوعارىدا ايتقانىمىزدان بولەك رولدەرى – «قالجاداعى» داستان, «جاۋ جۇرەك – مىڭ بالاداعى» رايىمبەك, «لاۆەدەگى» ءادىل, «الدار كوسەدەگى» قاسىم حان, «تسەنا سۆوبودى» كارتيناسىنداعى اسحات, «پارىزداعى» اسان. بۇل ءتىزىمدى شۇبىرتىپ نە ءۇشىن جازىپ وتىرمىز؟ 33 جاستاعى اكتەر وسى ۋاقىتقا دەيىن وسىنشاما رولگە ەندى, دايىندىقتا, ساحنادا, ءتۇسىرۋ الاڭىندا بۇل ادامداردىڭ ءومىرىن ءسۇردى. بۇل بەينەلەردىڭ سەزىم-كۇيلەرىن باستان كەشتى. جاستىق جالىنمەن, ومىرگە قۇشتارلىقپەن, ونەرگە عاشىقتىقپەن سومدالعان وسى بەينەلەر ءادىلدىڭ تانىمالدىلىعىنا, كينو الەمىندەگى وزىندىك ورنەگىنە جول اشپادى دەپ كىم ايتا الادى؟
ءادىلدىڭ بالا جاستان ونەرگە عاشىقتىعىن كورسەتەتىن مىناداي ءبىر قىزىقتى سيۋجەت بار. 6 سىنىپتا وقيتىن بالا ءوز ءۇيىنىڭ قوراسىنداعى جىلقى, سيىرلاردى, ۇيرەكتەر مەن تاۋىقتاردى كامەراعا ءتۇسىرىپ ءجۇر. ولاردىڭ كامەراداعى بەينەلەرىنە قاراپ تامسانادى, ءوزىنىڭ «ونەرىنە» سۇيسىنەدى. اتا-اجەسىنە ماقتانىپ كورسەتىپ قويادى.
استاناداعى جاستار تەاترى «ابىلاي حان» سپەكتاكلىن قويۋعا دايىندىق ۇستىندە. اقپاننىڭ سوڭىنا قاراي ساحناعا شىعاتىن سول سپەكتاكلدە كەيىپكەرىمىز ابىلاي حاندى سومداماق. ال كينوعا ءتۇسۋ تۋرالى دا ۇسىنىس بارشىلىق. تەك ول ۇسىنىستارعا بەينەلەردى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, جاقسىلاپ ساراپتاپ بولعان سوڭ عانا جاۋاپ بەرىلمەك.
ايگۇل سەيىلوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
پەتروپاۆلدا «تۇقىم كۇنى – 2026» حالىقارالىق كونفەرەنتسياسى ءوتتى
ايماقتار • كەشە
ەرتەڭ ءبىرىنشى اۋىسىمنىڭ 0-9 سىنىپ وقۋشىلارى قاشىقتان وقيدى
اۋا رايى • كەشە
اياز, بوران, كوكتايعاق: ەلىمىزدىڭ 16 وڭىرىندە ەسكەرتۋ جاريالاندى
اۋا رايى • كەشە
نۇرتاي سابيليانوۆ: تەڭگە كونستيتۋتسيادا قورعالۋعا ءتيىس
اتا زاڭ • كەشە
جاڭا كونستيتۋتسيا – حالىق تالقىسىندا
اتا زاڭ • كەشە