نۇركەن الماتىداعى ا.جۇبانوۆ اتىنداعى مۋزىكا مەكتەبىن, قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىن بىتىرگەن. ەڭبەك جولىن ن.تىلەنديەۆ اتىنداعى اكادەميالىق فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق وركەسترىندە سوليست قىزمەتىنەن باستاعان. 19 جاسىنان باستاپ سول وركەستردىڭ باس كونتسەرتمەيستەرى ءارى ءسوليسى قىزمەتتەرىن ابىرويمەن اتقاردى. بۇگىندە ول جامبىل اتىنداعى فيلارمونيانىڭ جەكە ءسوليسى, وعان قوسا ا.جۇبانوۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق مۋزىكا مەكتەپ-ينتەرناتىندا ۇستازدىق قىزمەتتى قاتار اتقارىپ ءجۇر. سونداي-اق, ول ءوز ەلىمىزدەگى كونتسەرتتەردى بىلاي قويعاندا, قازاقستاننىڭ شەتەلدەگى مادەني كۇندەرى اياسىندا وسى ۋاقىتقا دەيىن ءتۇرلى شەت مەملەكەتتەردە ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارالاردا ونەر كورسەتىپ, قازاقتىڭ دومبىراسىن دارىپتەپ, كۇي ونەرىن تورتكۇل دۇنيەگە تانىتىپ كەلەدى. نۇركەن قوڭىر ءۇندى دومبىرانىڭ قۇدىرەتىنە تىڭداۋشىسىن ەلىكتىرىپ, كەۋدەسىنەن توگىلگەن كۇيدى ساۋساعىنىڭ شەبەرلىگىمەن كورەرمەنىنىڭ جۇرەگىنە جەتكىزە بىلەدى.
داۋىلپاز كۇيشىلەردىڭ تۇتاس ءداۋىردى بەينەلەيتىن سۇراپىل كۇيلەرىن ەكىلەنبەي, جاۋ قۋعانداي تاسىراڭداماي, ارتىق دىبىس شىعارماي سىرباز تارتاتىن نۇركەننىڭ رەپەرتۋارىندا 200-دەن اسا كۇي بار. ول داۋلەتكەرەي مەن تاتتىمبەتتىڭ, جەتىسۋ كۇيشىلەرى قوجەكە, بەستىباي, حاتشىباي, تىلەندىلەردىڭ, نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ, قارشىعا احمەدياروۆتىڭ, قازىرگى زامانعى كومپوزيتورلاردىڭ, سونداي-اق, قىرعىز, قالماق, تۇرىكمەن كۇيلەرىن دە ناشىنە كەلتىرە, اسقان شەبەرلىكپەن ورىندايدى. ادام بويىنداعى سەزىم اتاۋلىنى قوزعاپ, كوڭىل-كۇي اۋانىنا بەيىمدەپ, ۇندەستىرە قوياتىن جالعىز ونەر مۋزىكا دەسەك, ونىڭ ىشىندە كۇي – قازاقتىڭ بولمىس ءبىتىمىنىڭ قاينار كوزىندەي. ونى ۆيرتۋوزدىڭ ورىنداۋىندا تىڭداۋدىڭ اسەرى تاعى بولەك. ايتپاقشى, نۇركەننىڭ ءوزى شىعارعان جيىرمادان استام كۇي بار. «تاراز تولعاۋى», «جىر قيسسا», «اق كەمە», «كەمەلەر», «شۇعىلا», «اڭىراقاي شايقاسى», وسىلايشا جالعاسا بەرەدى. وڭ قولعا كوبىرەك كۇش تۇسىرەتىن توكپە كۇيدى دە, سول قولدا دىبىس شىعارۋعا باسىمدىق بەرىلەتىن شەرتپە كۇيدى دە وزىندىك ەرەكشەلىگىمەن ورىندايتىن, ۇنەمى ىزدەنىسپەن, تەحنيكاسىن جەتىلدىرۋمەن كەلە جاتقان نۇركەن ەڭ باستىسى توقىراپ قالماۋعا ءمان بەرەدى. – وتاندىق ونەر شەبەرلەرىنىڭ شىعارمالارىنا قوسا شەتەلدىك كومپوزيتورلاردىڭ شىعارمالارىن دا دومبىراعا وڭدەپ, ورىنداپ ءجۇرمىن. كۇيدى كورەرمەندەرىمە جاڭا باعىتتا, جاڭا فورماتتا ۇسىنىپ كورمەك ويىم بار, – دەيدى نۇركەن. نۇركەننىڭ ەرەكشە قاسيەتتەرى – كەۋدەمسوقتىقتان اۋلاقتىعى, ۇستازدارىن قۇرمەتتەيتىن كىشىپەيىلدىلىگى, ونەرگە شىن بەرىلگەندىگى. ۇستازدى قۇرمەتتەۋ دەمەكشى, ول ۇستازى پروفەسسور ايتجان توقتاعاننىڭ, ساحنادا ۇزەڭگىلەسىپ ون جىل قاتار جۇرگەن داۋلەسكەر كۇيشى قارشىعا احمەدياروۆتىڭ ەسىمىن ءجيى ايتىپ وتىرادى.
وسىدان ەكى جىل بۇرىن ونەر جولىنداعى تەمىرقازىعى ىسپەتتى نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «جىر-قيسسا» اتتى كەش وتكىزدى. سول كونتسەرتتىڭ باسى-قاسىندا ءجۇرىپ, ۇيىمداستىرۋشىلىق جۇمىستارىن جوعارى دەڭگەيدە اتقارىپ, ونەردەگى ساباقتاستىقتىڭ, ءداستۇر جالعاستىعىنىڭ, تۇلعانى ۇلىقتاۋدىڭ ۇزدىك ۇلگىسىن كورسەتكەن بولاتىن. تىلەنديەۆكە ارنالعان «جىر-قيسسا» كۇيى دە كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىققان ەدى. بۇگىنگى كۇنى ونەر الەمىندە وزىندىك ورنى بار, قازاقتىڭ كۇيى مەن دومبىراسىن ناسيحاتتاۋدا, دارىپتەۋدە ءبىر ادامداي ەڭبەكتەنىپ جۇرگەن نۇركەننىڭ وتباسى دا ونەردەن كەندە ەمەس. جارى اسەم «وتىرار سازى» وركەسترىنىڭ بەلدى ارتىستەرىنىڭ ءبىرى. قىزى شۇعىلا مۋزىكا مەكتەبىنىڭ فورتەپيانو سىنىبىندا, ال ۇلى نۇرعيسا سكريپكا سىنىبىندا ءبىلىم الۋدا. – كىشكەنتاي ءيمانالىنىڭ دە مۋزىكاعا تالابى بار, – دەيدى اكەسى. وتباسىنىڭ دا ونەرلى بولۋى نۇركەننىڭ شىعارماشىلىق بولمىس-ءبىتىمىن ودان سايىن تولىقتىرىپ تۇرعانداي. نۇركەننىڭ الار اسۋى ءالى الدا دەگەن ۇمىتتەمىز.
ايگۇل سەيىلوۆا, «ەگەمەن قازاقستان»
