كەشە ەلوردادا سيريا ماسەلەلەرىن رەتتەۋ بويىنشا حالىقارالىق كەلىسسوزدەر باستالدى. حالىقارالىق ساياساتتا استانا پروتسەسى دەگەن اتاۋعا يە بولعان القالى جيىنعا سيريا داعدارىسىنا قاتىستى باستى تاراپتاردىڭ وكىلدەرى قاتىسۋدا.
سيريا داعدارىسىن ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋدى ۇسىنىپ وتىرعان قازاقستاننىڭ باستى ماقساتى – التى جىلعا جۋىق ۋاقىتتان بەرى تولاستاماعان, ءجۇز مىڭداعان ادام قۇربان بولعان قانتوگىستى توقتاتۋعا ۇلەس قوسۋ. وسى ورايدا, بارلىق تاراپتاردىڭ استانا تورىنە ات باسىن تىرەپ, ءبىر عيمارات استىندا, ءبىر ۇستەلدىڭ باسىندا بەتپە-بەت كەزدەسۋى بۇرىن-سوڭدى بولماعان قۇبىلىس ەكەنىن ەرەكشە اتاپ كورسەتكەن ابزال. اسىرەسە, بۇعان دەيىن رەسمي داماسكى مەن سيريا وپپوزيتسياسى ءبىر-بىرىمەن ءبىر ۇستەلدىڭ باسىندا باس ءتۇيىستىرىپ كورمەگەن بولاتىن. وسىلايشا, بەيبىتشىلىكتى قولدايتىن, بەيتاراپ ۇستانىمعا بەرىك ەل ەكەنىن ايقىن اڭعارتقان قازاقستان تاراپتارعا بارىنشا ءتيىمدى جاعداي تۋعىزىپ وتىر.
سيريا داعدارىسى باستالعان ساتتەن باستاپ قازاقستان حالىقارالىق قوعامداستىقتى قاقتىعىستى ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋگە شاقىرىپ, ءوزىنىڭ بەيتاراپ ۇستانىمدا ەكەنىن, ماسەلەنى شەشۋگە مامىلەگەر بولۋعا دايىن ەكەنىن بايقاتىپ كەلگەنى بەلگىلى. 2015 جىلى قازاقستاندا سيريا وپپوزيتسياسى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كەلىسسوزدەردىڭ العاشقى راۋندى وتكەن بولاتىن. اراعا كوپ ۋاقىت سالماي, سول جىلدىڭ قازان ايىندا كەلىسسوزدەردىڭ ەكىنشى راۋندىن وتكىزۋگە مۇرىندىق بولدىق. وسى باسقوسۋلاردىڭ ارقاسىندا بىرقاتار ماڭىزدى كەلىسىمدەرگە, اتاپ ايتقاندا, گۋمانيتارلىق ماسەلەلەر بويىنشا – بوسقىنداردىڭ قاۋىپسىز وتۋىنە ءدالىز قالىپتاستىرۋ بويىنشا ورتاق كەلىسىمگە قول جەتكىزىلدى. كەشە باستالىپ, بۇگىن مارەگە جەتەدى دەپ جوسپارلانعان استانا پروتسەسىنەن دە وسىنداي وڭ شەشىمدەر كۇتىلىپ وتىر.
ال استاناعا ات باسىن تىرەگەن ءتۇرلى تاراپتار ءبىر ۇستەل باسىنا جايعاسقان جيىندا ءبىرىنشى كەزەكتە سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ءابدىراحمانوۆ ءسوز الىپ, قاتىسۋشىلارعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سالەمىن جەتكىزدى.
– سيرياداعى جاعدايدى رەتتەۋ بويىنشا كەلىسسوزدەردىڭ قاتىسۋشىلارىنا سالەمىمدى جولدايمىن.
سيريادا ورىن الىپ وتىرعان كۇردەلى جاعداي الەم جۇرتشىلىعىنىڭ نازارىن وزىنە اۋدارۋدا. التى جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى جالعاسىپ كەلە جاتقان قاندى قاقتىعىس ءتۇرلى وركەنيەتتەر مەن مادەنيەتتەر توعىسقان ولكەگە قايعى-قاسىرەتتەن باسقا ەشنارسە الىپ كەلمەگەنىن مويىنداۋعا تۋرا كەلەدى.
قازاقستان بەيبىتسۇيگىش مەملەكەت جانە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندە تاياۋ شىعىس وڭىرىندە قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتىڭ ورناتىلۋىنا جانە نىعايۋىنا مۇددەلى.
بۇگىنگى باسقوسۋ حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ سيرياداعى جاعدايدى بەيبىت تۇردە رەتتەۋگە باعىتتالعان جىگەر-ىنتاسىنىڭ ايقىن كورىنىسى بولىپ تابىلادى. قازاقستان سيرياداعى جاعدايدى رەتتەۋدىڭ جالعىز دۇرىس جولى – ءوزارا سەنىم مەن تۇسىنىستىككە نەگىزدەلگەن كەلىسسوزدەر بولۋى قاجەت دەپ سانايدى.
ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى كەلىسسوزدەردى وتكىزۋ ورنى رەتىندە تاڭدالۋى كەزدەيسوق ەمەس. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, 2015 جىلى استانادا بىرقاتار سيريالىق وپپوزيتسيا توپتارى كەلىسسوزدەرىنىڭ ەكى راۋندى ءوتتى.
سيريا حالقىنا تۇسكەن اۋىرتپاشىلىقتى جەڭىلدەتۋ ماقساتىندا سيريالىق بوسقىندارعا 700 مىڭ دوللاردان استام كولەمدە قاراجات بولدىك, جاقىندا 500 تونناعا ازىق-ت ۇلىك تۇرىندە ىزگىلىك كومەك جولدادىق.
استاناداعى كەزدەسۋ بارلىق ءمۇددەلى تاراپتاردىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ اياسىندا جەنەۆا پروتسەسىنىڭ شەڭبەرىندە سيريا داعدارىسىنا قاتىستى وڭتايلى شەشىم تابۋىنا قاجەتتى العىشارتتاردى قامتاماسىز ەتىپ, سيريا جەرىندە بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ورناتۋ ىسىنە لايىقتى ۇلەس قوسادى دەگەن سەنىم بىلدىرەمىن. بۇگىنگى كەلىسسوزدەردىڭ ناتيجەلى ءارى جەمىستى بولۋىنا تىلەكتەسپىن! – دەلىنگەن ەلباسىنىڭ سالەمىندە.
سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ءابدىراحمانوۆ ايتىپ وتكەندەي, قازاقستان وسىعان دەيىن تاريحي مانگە يە كوپتەگەن حالىقارالىق كەلىسىمدەردىڭ قابىلدانۋىنا مۇرىندىق بولىپ كەلدى. ەل اۋماعىندا اسا ءىرى حالىقارالىق تالقىلاۋلار جۇيەسىن تاۋىپ, تابىستى جۇرگىزىلدى.
– ءبىز ارىپتەستەرىمىزگە كومەك قولىن سوزۋعا قاشاندا ءازىرمىز. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنا, سيريا ۇكىمەتىنە جانە قارۋلانعان وپپوزيتسيالىق توپتارعا بۇگىنگى كەزدەسۋگە قاتىسىپ جاتقانى ءۇشىن, استاناعا كەلۋ ءۇشىن اتقارعان بەلسەندى ءىس-قيمىلدارى ءۇشىن العىس بىلدىرەمىز. ءبىز ءوز اۋماعىمىزدا الەمدىك كەلىسسوزدەردى وتكىزە وتىرىپ, سىزدەردىڭ ۇلى دالادا ەركىن ءارى ىڭعايلى احۋالدا جۇمىس ىستەگەندەرىڭىزدى قالايمىز. ءبىز سىزدەرگە كەلىسسوزدەرگە قاجەتتى پلاتفورما ۇسىنامىز. الداعى بىرنەشە كۇننىڭ ماڭىزى وتە زور, ۇكىمەت بۇگىنگى شارانىڭ تابىستى وتۋىنە, ماسەلەلەردىڭ ءساتتى شەشىمىن تابۋىنا جان-جاقتى جاعداي جاساۋعا ءازىر. ءبىز وسىنداي ءتيىمدى جاعدايدى پايدالانىپ, بىتىمگەرلىك باعىتتىڭ ىلگەرىلەۋىنە شىن مانىسىندە سەرپىن بەرۋگە ءتيىستىمىز. سيريا حالقى وعان لايىق, – دەدى ق.ءابدىراحمانوۆ.
حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ نازارىن اۋدارعان شاراعا اتسالىسۋ ءۇشىن ەلورداعا سيريا ماسەلەسىنە قاتىستى باستى تاراپتاردىڭ وكىلدەرى كەلگەنىن جوعارىدا ايتىپ وتكەنبىز. ولارعا ناقتىراق توقتالار بولساق, كەلىسسوزدەرگە رەسەيلىك دەلەگاتسيانى رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ سيريا ماسەلەلەرىن رەتتەۋ بويىنشا ارناۋلى وكىلى الەكساندر لاۆرەنتەۆ باستاپ كەلدى. تۇركيا مەن يران ۇكىمەتتەرىنىڭ اتىنان ەكى ەلدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ ورىنباسارلارى سەدات ونال مەن سادەك حوسەين دجابەري انساري باستاعان دەلەگاتسيا دا استاناعا ات باسىن تىرەپ وتىر. سيريا ۇكىمەتىنىڭ دەلەگاتسياسىن وسى ەلدىڭ بۇۇ جانىنداعى تۇراقتى وكىلى باسار ءال-دجافاري باستاپ كەلدى.
سيرياداعى احۋالدى رەتتەۋگە باعىتتالعان پروتسەستەن سىرت قالماۋ ءۇشىن بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ سيريا بويىنشا ارناۋلى وكىلى ستاففان دە ميستۋرا ارنايى كەلگەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. اقش-تىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى دجون كرول دا اقش ۇكىمەتىنىڭ وكىلى رەتىندە كەلىسسوزدەر پروتسەسىنە قاتىسۋدا.
استاناداعى القالى جيىندى حالىقارالىق قوعامداستىق جوعارى باعالاپ, ۇلكەن ءۇمىت كۇتىپ وتىرعانىن اتاپ وتەيىك. سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رومان ۆاسيلەنكو ايتىپ وتكەندەي, سيريا ماسەلەلەرى بويىنشا كەلىسسوزدەردىڭ ءدال مەجەلەنگەن ۋاقىتىندا باستالعانى پروتسەسكە قاتىسۋشىلاردىڭ وعان ەرەكشە ءمان بەرىپ وتىرعانىن بىلدىرەدى, ال بۇل ءوز كەزەگىندە كەلىسسوز جەمىستى وتەدى دەگەن سەنىمدى ارتتىرا تۇسەدى.
كەلىسسوز قارساڭىندا جۋرناليستەردىڭ ساۋالىنا جاۋاپ بەرگەن سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى:
– سيريا ماسەلەلەرىن رەتتەۋ بويىنشا كەزدەسۋ رەسەي مەن تۇركيا پرەزيدەنتتەرىنىڭ باستاماسىمەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بۇل ۇسىنىستى قۋاتتاۋىمەن وتۋدە. قازاقستان كەلىسسوزدەر جۇمىسىنا ارالاسپايدى, ءبىزدىڭ ەلىمىز تاراپتاردىڭ كەلىسسوز جۇرگىزۋىنە ءتيىستى الاڭ ۇسىنىپ وتىر, – دەدى.
جالپى, استاناداعى «جابىق ەسىك» جاعدايىندا ءوتىپ جاتقان كەزدەسۋدى حالىقارالىق قوعامداستىق وڭ قابىلداپ, سيريا جەرىندەگى داعدارىستى ەڭسەرۋگە يگى ىقپال ەتەدى دەگەن ۇلكەن ۇمىتپەن قاراپ وتىر. قاڭتار ايىنىڭ باسىندا اقش-تىڭ بۇرىنعى مەملەكەتتىك حاتشىسى دجون كەرري استاناداعى كەلىسسوزدەردى قولدايتىنىن مالىمدەگەن ەدى. سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رومان ۆاسيلەنكو ايتىپ وتكەندەي, ەلشى دجون كرول سىندى تاجىريبەلى ديپلوماتتىڭ قاتىسۋى بۇل ەلدىڭ وسى ۇستانىمىن ايعاقتاي تۇسەدى.
ەلورداداعى ەكى كۇنگە سوزىلاتىن كەلىسسوزدەرگە الىس-جاقىندى شەت ەلدەر قۇلاق ءتۇرىپ وتىر دەۋگە بولادى. استانادان تىكەلەي اقپارات تاراتۋ ءۇشىن شەتەلدىك 320 باق وكىلى ارنايى تىركەۋدەن وتكەنى وسىنى اڭعارتادى. ودان بولەك, جەرگىلىكتى 120 جۋرناليست وسى شارا ءۇشىن ارنايى جاراقتالعان ءباسپاسوز ورتالىعىندا قىزۋ جۇمىس ىستەۋدە.
جالپى, استانا پروتسەسىن الداعى اقپان ايىندا بۇۇ اياسىندا جەنەۆادا وتەتىن كەلىسسوزدەردىڭ بالاماسى دەپ قابىلداماعان ءجون. باس قالاداعى جيىن جەنەۆا كەزدەسۋىنىڭ تابىستى وتۋىنە وڭ ىقپالىن تيگىزىپ, العىشارتتار جاساۋعا ءتيىس. ياعني, جەنەۆا كەلىسسوزدەرىن تولىقتىرا تۇسەتىن ماڭىزدى بولىگى دەپ قاراستىرعان ءجون. وسى ورايدا, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ جۋىردا عانا: «استاناداعى كەزدەسۋ بۇۇ اياسىندا جەنەۆادا وتەتىن كەلىسسوزدەردى جاڭعىرتۋداعى ماڭىزدى قادام», دەپ مالىمدەگەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك.
بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى مارتەبەسىن يەلەنگەن قازاقستان الداعى ەكى جىلدا وسى ساياسي ورگاننىڭ قۇرامىندا جۇمىس ىستەيدى. ال استانا پروتسەسىنىڭ ناتيجەسى ەلىمىز قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ مۇشەسى رەتىندەگى جۇمىسىندا كورىنىس تاباتىنى تۇسىنىكتى. قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العاننان بەرگى شيرەك عاسىر ىشىندە ايماقتىق جانە حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە سىندارلى ساياسات ۇستانىپ كەلە جاتقانى حالىقارالىق قوعامداستىق تاراپىنان الدەقاشان مويىندالعان. سول سەبەپتى دە, سوڭعى بىرنەشە جىل ىشىندە ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمى, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى سىندى ءىرى حالىقارالىق قۇرىلىمدارعا توراعالىق جاساۋ مارتەبەسى بۇيىردى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سانات كوشكىنباەۆتىڭ پايىمداۋىنشا, ەلوردادا ءوزارا ۇنقاتىسۋلاردىڭ باستالعانىنىڭ ءوزى زور ماڭىزعا يە وقيعا. «ەڭ باستىسى, ءوزارا ۇنقاتىسۋ ءجۇرىپ جاتىر. بۇل رەتتە, ءبىز وسى ۇنقاتىسۋ الاڭىن ۇسىنعان ءادىل بروكەر, بەيتاراپ ەلمىز. ءتۇرلى تاراپتاردىڭ, رەسەي, تۇركيا, يران ەلدەرىنىڭ, سيريا ۇكىمەتى مەن سيريالىق وپپوزيتسيالىق توپتاردىڭ بەلگىلى ءبىر سەنىمىنە يە ەلمىز. ياعني, ءبىز بارلىق تاراپتارمەن جاقسى قارىم-قاتىناس ورناتا الدىق. كەلىسسوزدەردى ودان ءارى جالعاستىرۋ ءۇشىن جەنەۆا وتە ىڭعايلى الاڭ, ءتيىمدى ينفراقۇرىلىم سانالادى», – دەدى ول.
ەلورداداعى ەكى كۇندىك كەلىسسوزدەر سيرياداعى كۇرمەۋى قيىن ءتۇيىندى استە دە تارقاتپايدى. بۇل – سوعان اپاراتىن جولدى ىزدەۋگە يتەرمەلەيتىن ىزگى نيەتتەن تۋىنداعان باستاما, ياعني, حالىقارالىق ءھام وتاندىق ساراپشىلار اتاپ وتكەندەي, بەيبىت كەلىسسوزدەر – سيريا ءتۇيىنىن تارقاتۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى بولىپ قالا بەرمەك. الەم جۇرتشىلىعىن الاڭداتقان ماسەلەنىڭ بىتىمگەرشىلىك جولمەن شەشىلۋىنە سۇبەلى ۇلەس قوسۋ قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ابىروي بيىگىن ودان ءارى اسقاقتاتا تۇسەرى ءسوزسىز.
ارنۇر اسقار, «ەگەمەن قازاقستان»
وقيعاعا ورايلاس وي
قازاقستان – سەنىمدى بىتىمگەرشى
نيكولاس دە پەدرو,
حالىقارالىق ۇدەرىستەردى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى (بارسەلونا)
بىزگە وسى كەلىسسوزدەر سيريادا وق اتۋدى تۇراقتى توقتاتۋعا نەگىز قالاي الا ما, الدە جوق پا, ازىرشە بەلگىسىز. ال كەلىسسوزدەردىڭ قازاقستاندا ءوتىپ جاتقانى, ءسوز جوق, بۇل – ايتارلىقتاي ديپلوماتيالىق تابىس. استانا ءوزىنىڭ كۇردەلى كەلىسسوزدەردى قابىلداۋعا قابىلەتتى قۇرمەتتى جانە سەنىمدى بىتىمگەرشى رەتىندەگى ءرولىن نىعايتىپ قانا قويماي, ۇلكەن ديپلوماتيالىق ماشىققا يە ەكەنىن ايعاقتاپ بەرىپ وتىر. ەندى سيريا داعدارىسى ديپلوماتيالىق تىعىرىقتان شىعۋعا قانداي دا ءبىر ىلگەرى قادام جاسايدى عوي دەپ ۇمىتتەنەمىز.
اسا سيرەك كەزدەسەتىن وقيعا
يۆان تيموفەەۆ,
رەسەي حالىقارالىق ىستەر جونىندەگى
كەڭەسىنىڭ باعدارلامالىق ديرەكتورى (رەسەي)
قازاقستاننىڭ سيرياارالىق كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدەگى ءرولى, مەنىڭ كوزقاراسىمشا, ءبىرىنشى كەزەكتە ارااعايىندىق بولىپ تابىلادى. قازاقستان سيريا جانجالىنا تارتىلماعاندىقتان دا كۇشتەردىڭ بارلىق ورتالىقتارىمەن دوستىق قارىم-قاتىناس قالىپتاستىرا وتىرىپ, «جەكە بروكەر» ۇستانىمىندا قالا الادى. قازاقستان كەزىندە فينليانديانىڭ ۇلەسىندە بولعان جۇكتى ارقالاپ, ەندى ءوزىن ديپلوماتيالىق بىتىمگەرشى رەتىندە كورسەتە الادى عوي دەپ ويلايمىن.
مەنىڭ پىكىرىمشە, سيرياارالىق كەلىسسوزدەردىڭ ءوزى وتە كۇردەلى بولادى. بۇل جەردە ماسكەۋدىڭ, انكارا مەن تەگەراننىڭ ۇستانىمدارىن ۇيلەستىرۋ جوسپارلارىنىڭ ءوزى قيىندىقتار تۋىنداتاتىنى انىق. سيريانىڭ ءوز ىشىندەگى پىكىر قايشىلىعىن دا قاپەردەن شىعارماعان ءجون. اقش-تىڭ ءرولى دە ناقتى ايقىندالماعان. بىراق بۇگىنگى كەلىسسوزدەردىڭ ءوزى وسىدان ءبىر جىل بۇرىن كوزگە ەلەستەتۋ قيىن بولاتىن جاڭا ساياسي شىندىققا اينالعانى ايتارلىقتاي تابىس. ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن وسىنداي اسا جاۋاپتى كەلىسسوزدەردىڭ باتىس ەلدەرىنىڭ تىكەلەي قاتىسۋىنسىز ءوتىپ جاتقانى دا وتە سيرەك كەزدەسەتىن وقيعا.
الەم نازارى – كەزەكتى مارتە ەلوردادا
نۇرسۇلتان احمەديا,
«پاراسات» جۇيەلى زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى
قابىلداۋشى جاق بولعانىمەن, جانجالدى ۇدەرىسكە تىكەلەي قاتىسپايتىن مەملەكەتكە ءبىرىنىڭ ارتىنان ءبىرى بىرنەشە مەملەكەت باسشىسى كەلىسسوزدەر ءۇشىن الاڭ ۇسىنۋ تۋرالى وتىنىشپەن قايىرىلۋى كەلىسسوزدەر تاريحىندا مۇلدەم كەزدەسپەگەن وقيعا دەسە دە بولادى. استانانىڭ كەلىسسوز الاڭى رەتىندە تاڭدالۋى زامانىمىزدىڭ باستى بىتىمگەرشىلەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە بارلىق ەلدىڭ جوعارى سەنىمىنە يە قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جوعارى حالىقارالىق بەدەلىنىڭ ناتيجەسى ەكەنى – تالاس تۋدىرمايتىن اكسيوما.
جانە, ارينە, ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ, اسىرەسە, ءبارىن دە وسىنداي اسا قىسقا مەرزىم ىشىندە ۇيىمداستىرا بىلگەن قازاقستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جوعارى كاسىبيلىگىنىڭ ناتيجەسى ەكەنىن دە اتاپ وتكەن ورىندى. مۇنى, ەكىنشى جاعىنان, ءبىزدىڭ ديپلوماتتارىمىز جۇزەگە اسىرعان بەيبىت ەرلىك دەسە دە جاراسادى.
ۇسىنىلعان جۇمىس ءپىشىمى, وتكىزۋ ورنى, كەزدەسۋدىڭ ءوزىن ۇيىمداستىرۋ – وسىنىڭ ءبارى استانانىڭ اتالعان كەلىسسوزدەردىڭ اسقان ەرەكشەلىگىن ەسەپكە الا كەلگەندە, بارلىعىنىڭ دا بۇگە-شىگەسىنە دەيىن جوعارى دەڭگەيدە ويلاستىرىلعانىن ايعاقتايدى. وسى كۇندەرى الەم نازارى كەزەكتى مارتە استاناعا اۋىپ وتىر.
تاراپتاردان ساياسي ەرىك-جىگەر كۇتىلەدى
اناستاسيا رەشەتنياك,
پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ سىرتقى ساياسات
جانە حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك ءبولىمىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى
بۇگىندە استانادا سيريا جانجالى بويىنشا كەلىسسوزدەر پروتسەسى ءوتىپ جاتىر. قازاقستان استاناسىنا رەسەيدەن, يران مەن تۇركيادان دەلەگاتسيالار, بۇۇ مەن اقش-تان وكىلدەر جينالدى.
كەلىسسوزدەردە سيريا وپپوزيتسياسى جانجالدىڭ نەگىزگى ايماقتارىندا ءىس-قيمىل تانىتىپ جاتقان, سونداي-اق, جەكەلەگەن وڭىرلەردى باقىلاۋىندا ۇستاپ وتىرعان ءتۇرلى توپتار وكىلدەرىنەن – بارلىعى 20 توپتان قۇرالعان. بۇل ءىس جۇزىندە سيريانىڭ بۇكىل اۋماعىندا مامىلەگە بارۋعا دايىن كۇشتەر بار ەكەنىن ايعاقتايدى. استانا راۋندى ءتۇرلى قۇرام مەن يدەولوگياداعى توپتاردىڭ جەنەۆا پروتسەسىنە قانشالىقتى دايىن ەكەنىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرمەك جانە وڭ شەشىم جانجالداسۋشى بارلىق تاراپتىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرى بولعان جاعدايدا عانا قابىلدانا الماق.
قازاقستان مەدياتور جانە كەلىسسوزدەردى قابىلداۋشى جاق رەتىندە تاراپتارعا بارلىق جاعدايدى جاساپ وتىر دەۋىمىز كەرەك. «جابىق ەسىك جاعدايى» ءپىشىمى پروتسەسكە قاتىسۋشىلاردان ۇنقاتىسۋعا دەگەن ۇلكەن اشىقتىقتى, ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ۇلكەن كۇش-جىگەر جۇمساعان قازاقستان ءسىم-ىنە قاتىستى وڭ كوزقاراستى تالاپ ەتەدى. سوندا عانا كەلىسسوزگە قاتىسۋشىلار اراسىندا وتكىر ماسەلەلەر قالمايدى عوي دەپ پايىمدايمىن.
