ۇلى ءىستىڭ كەڭي بەرسىن ارناسى

وتكەن اپتانىڭ  سوڭىنا قاراي مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ شىعىس قا­زاقستان وبلىسىندا جۇمىس ساپارىمەن بو­لىپ, وسكەمەن قالاسىنىڭ جانىنان «نۇرلى كوش» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا سالىنعان  جاڭا اۋىلدا ورالمان اعايىندارمەن ءجۇز­دەس­كەنى بەلگىلى. ناۋرىز مەرەكەسىنە وراي كەلگەن بۇل كەزدەسۋدە اۋىل تۇرعىندارى قازاقى سالت-سانامەن ۇلت­تىق ويىن-ساۋىق, ءداستۇر-جورالعىلاردى كورسەتىپ, اۋىل ءىشىن  ءان مەن كۇيگە بولەدى. ەلباسى ولارعا ەلىمىزدەگى كوشى-قون ساياساتى, الىس-جاقىن شەتەلدەردەن كوشىپ كەلگەندەرگە مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان ءار­تۇرلى الەۋمەتتىك قولداۋ تۋرالى, سونداي-اق قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق دامۋى ءجو­نىندە كەڭىنەن ءسوز قوزعاپ, اۋىل تۇر­عىن­دارى­مەن ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەستى. وسى كەزدەسۋگە قاتىسىپ, الىستان كەلگەن اعاي­ىننىڭ اتىنان ەلباسىعا ارناپ لەبىزىن بىلدىرگەن ازاماتتىڭ ءسوزىن وقىرمان نا­زارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز. مارتەبەلى ەلباسى! مەن قى­زايباي قۇرمانحان دەگەن كىسى بو­لامىن.  موڭعوليادان كوشىپ كەلدىم. جاسىم جەتپىستىڭ بەسەۋىنە كەلدى. سىزبەن ءبىر كەزدەسسەم دەپ ءىش­تەي ارمان ەتۋشى ەدىم. ايتسام دەگەن ءسوزىم بار ەدى. قۇدايعا ءشۇ­كىر, سول تىلەگىم ورىندالىپ, مىنەكي, وزىڭىزبەن جۇزدەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. ەندى سول ءسوزىمدى الدى­ڭىز­دا اقتارسام دەيمىن. اتا-بابامىز قازاقتىڭ دەربەس مەملەكەت, تاۋەلسىز ەل بولۋىن عاسىرلار بويى كوكسەپ وتكەنى ايان. اللاعا تاۋبە, سول بابالار ار­مانى بۇگىندە ورىندالىپ وتىر. اتا-بابا ارمانىنا ءبىزدىڭ قو­لىمىزدى جەتكىزگەن, قازاق ەلىنىڭ كوك بايراعىن كوتەرىپ,   تاۋەل­سىز­دىك  الىپ بەرگەن ءسىزسىز, نۇرەكە! قازاق جەكە تاۋەلسىز ەل بولدى دەگەندى ءبىز 1991 جىلدىڭ سو­ڭىندا موڭعوليادا ءجۇرىپ ەستىدىك. سىرتتا جۇرگەن اعايىن اتا­جۇرتقا الاڭشىل, قۇلاعى تۇرىك, جانى نازىك كەلەدى. بۇل حاباردى ەستىگەن ءبىزدىڭ قۋانىشىمىزدا شەك جوق ەدى. جۇرەكتە ۇيالاپ قالعان قارا تاس جىبىگەندەي بولدى. قانشا تويساڭ دا جۇمىرشاق جارىلماق جوق, قانشا قۋانساق تا جۇرەك توقتاماق جوق دەگەندەي, قۋا­نىش­تان ەركەك باسىمىزبەن ەڭىرەپ جىبەرگەنىمىزدى نەسىن جاسىرايىن... بۇل اڭساعان ارماننىڭ ورىن­دال­عانى  ەدى. نامىسىمىز ويان­دى, بويىمىزعا قان جۇگىردى, ەڭ­سەمىز كوتەرىلدى, رۋحىمىز سەرپىلدى. مىنە, وسى ارماننىڭ بار تاۋقىمەتىن, بار  قيىنشىلىعىن موينىڭىزعا الىپ, جارعاق قۇلا­عىڭىز جاستىققا تيمەي ىسكە اسىرۋشى دا ءسىز بولدىڭىز. قازاق ەلى تار جول, تايعاق كەشۋدەن ءوتىپ, جيىرما جىلدا ەكو­نوميكاسى مىقتى, الەۋەتى زور دەر­بەس مەملەكەتكە اينالدى. ءسويتىپ,  ءسىز قازاقتىڭ دا, قازاق­ستان­نىڭ دا  ابىرويىن اسىرىپ, اتىن الەمگە  تانىتتىڭىز. تا­قىر جەردەن تاۋ ورناتقانداي بو­لىپ, بايتاق دالا توسىندە اسەم استانا سالدىردىڭىز. قازاق­ستان­دى وزگەلەرمەن تەرەزەسى تەڭ, كەرەگەسى كەڭ وركەنيەتتى ەلدەردىڭ قاتارىنا قوستىڭىز. بۇل ۇلى تۇلعالاردىڭ عانا قولىنان كەلەتىن ءىس ەدى. ءسىز, مىنەكي, 20 جىل بويى الەمدە تارىداي شاشىلعان قان­داس­تارىڭىزدى قازاقستانعا جيناپ جاتىرسىز. «شىركىن-اي, ەلگە قايتساق» دەپ ءبىز دە ىشتەي كوكسەپ قوياتىنبىز. بىراق ول ارمانى­مىز­دىڭ جۇزەگە اسۋىنان  گورى اسپان­داعى اي جۋىق كورىنەتىن بىزگە. ءسويتىپ جۇرگەندە, قارتايعان شا­عىمىزدا بولسا دا, مىنەكي,  ءبىز­دىڭ دە ارمانىمىز ورىندالدى, ويداعىمىز وڭىنان تۋدى. سىرتتان كەلگەن اعايىن – ءبىز – تاۋەلسىزدىكتى ءتاتتى ۇعىم عانا ەمەس, ءتاڭىردىڭ سىيى دەپ قابىل­دايمىز. تاۋەلسىزدىكتى باياندى ەتۋ ءۇشىن – ەڭ ءبىرىنشى حالىق سانىن كوبەيتۋ قاجەت دەپ وي­لايمىز. ياعني, ءوزىمىزدىڭ قازاق­تىڭ سانىن كوبەيتسەك دەپ كوكسەيمىز. مەنىڭ جانىمحان دەگەن اعايىمنىڭ ۇرپاعى قازىر جەتپىستەن استى. مەن دە ءبىراز ۇرپاقتى جاننىڭ ءبىرىمىن. ءبىز, ءسويتىپ ءبىر اتانىڭ بالاسى وسكەمەنگە  72 ءۇي كوشىپ كەلىپ وتىرمىز. ۇرپاقتىڭ ءبىرازى موڭعوليادا قالدى, ءتۇبىن­دە ولار دا كەلەدى.  تۇرمى­سىمىز جاقسى, تىرشىلىك بار, جاع­داي جامان ەمەس. شۇكىر, تاۋبە دەگەننەن باسقا ايتارىم جوق. سول ءۇشىن دە سىزگە ۇرپاعىمنىڭ اتىنان اق جۇرەكتەن العىسىمدى بىلدىرەمىن! قۇرمەتتى ەلباسى! «ءوزىن-ءوزى باسقارعان ەر باقىتتى, ءوزىن-ءوزى بيلەگەن ەل باقىتتى» دەگەن ەكەن اتام قازاق. سول ايتقانداي, ءسىز سياقتى كەمەڭگەر باسشىسى بار قازاقستان حالقى – مىنا ءبىز با­قىت­تىمىز,  ءبىز ءوزىمىز عانا ەمەس,  كەلەر ۇرپاعىمىزبەن   باقىت­تى­مىز دەپ بىلەمىن. سوندىقتان, بۇگىندە ۇزىن سا­نى ميلليونعا جەتكەن ورالماندار اتىنان سىزگە زور دەنساۋلىق تىلەي وتىرىپ, قازاق ەلىن نۇرلى بولا­شاق­قا باستاي بەرىڭىز دەمەكپىن.