قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ رەسمي حابارى

الماتى, 2011 جىلعى 29 ناۋرىز ەسكەرتكىش مونەتالاردى اينالىسقا شىعارۋ تۋرالى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى تۋرا­لى» 1995 جىلعى 30 ناۋرىزداعى قازاقستان رەس­پۋب­لي­كاسىنىڭ № 2155 زا­ڭى­نا سايكەس قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سى­نىڭ ۇلتتىق بانكى 2011 جىلعى 29 ناۋ­رىزدا «عارىش» مونەتالار سەرياسىنان «تۇڭعىش عارىشكەر» - نومينالى 500 تەڭگەلىك «pro­of» ساپاسىمەن بيكو­لور­لى جانە نومينالى 50 تەڭگەلىك نەيزيلبەر قوسپا­سى­نان, «شى­عىس كۇنتىزبەسى» مونەتالار سەرياسىنان «قو­يان جىلى» نومينالى 500 تەڭگەلىك «pro­of» ساپاسىمەن كۇمىستەن جانە التىن­نان جاسالعان, شانحاي ىنتى­ماق­تاستىق ۇي­ىمىنىڭ 10 جىلدىعىنا ارنالعان نومي­نا­لى 500 تەڭگەلىك «proof» ساپاسىمەن كۇ­مىس­تەن جاسالعان ەسكەرتكىش مونەتالاردى اينالىسقا شىعارادى. «تۇڭعىش عارىشكەر» مونەتالارىنىڭ سيپاتتاماسى نەيزيلبەر قوسپاسىنان جانە بيكولورلى مونەتا­لار­دىڭ ەكەۋىنىڭ دە بەت جانە سىرت جاقتارىنداعى سۋرەتتەرى بىردەي. «Proof» ساپاسىمەن جاسالعان بيكو­لور­لى مونەتاداعى بەينە اينا ءتارىزدى بەتكە ورنا­لاس­تىرىلعان. بيكولورلى (قۇراما) مونەتانىڭ ءپىشىنى شەڭبەر تارىزدەس, كونتسەنتراتسيالى تۇردە ورنالاسقان ساقينا جانە ديسكىدەن تۇرادى. مونەتانىڭ ىشكى ديسكى كۇمىس­تەن, سىرتقى ساقيناسى تانتالدان جاسالعان. مونەتالاردىڭ بەت جاعىنا (اۆەرسىنە) ورتادا ادام مەن عالامنىڭ بىرلىگىن, وتكەن كۇن مەن بۇگىنگىنىڭ با­يلانىسىن بىلدىرەتىن كومپوزيتسيا بەينەلەنگەن. وڭ جاق بولىگىندە مونەتانىڭ نومينالى (بيكولورلى مونەتادا «500 تەڭگە», نەيزيلبەر قوسپاسىنان جاسالعان مونەتادا «50 تەڭگە») ورنالاسقان. نومينالدان ءتو­مەن قازاقستان تەڭگە سارايىنىڭ تاۋار بەلگىسى بار (بي­كو­لور­لى مونەتادا ەكى جولعا ورنالاستىرىلعان جانە مونەتا دايىندالعان مەتالدى, ونىڭ سىنامىن جانە ماس­سا­سىن بىلدىرەتىن «Ag 925 16,7 gr. تا 24 gr.» دەگەن جازبا). مونەتانى اينالدىرا مەملەكەتتىك تىلدە «قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسى» جانە اعىلشىن تىلىندە «RE­­PUBLIس OF KAZAKHSTAN» دەگەن سوزدەر جازىلعان. مونەتالاردىڭ سىرت جاعىندا (رەۆەرسىندە) ورتادا عارىشقا ۇشقانىنا 2011 جىلى 50 جىل تولاتىن تۇڭ­عىش عارىشكەر يۋ.ا. گاگاريننىڭ بەينەسى. سول جاق ءبو­لىگىندە – «ۆوستوك» جەر سەرىگى كەمەسىنىڭ سۋرەتى جەر شا­رىن قورشاعان وربيتادا بەينەلەنگەن, عارىشقا جەر­دەن تۇڭعىش رەت ادام ۇشىرىلعان جىلدى جانە مونەتانىڭ سوعىلعان جىلىن بىلدىرەتىن «1961-2011» دەگەن جازۋ بار. اينالدىرا مەملەكەتتىك تىلدە «تۇڭ­عىش عارىشكەر» دەگەن جازۋ, يۋ.ا.گاگا­ريننىڭ قول­تاڭباسىنىڭ بەينەسى جانە ورىس تىلىندە «پەرۆىي كوسموناۆت» دەگەن جازبا. مونەتانىڭ بەت جاعىنداعى جانە سىرت جاعىنداعى بەينەلەر جانە جازبالار بەدەرلەنگەن. ەسكەرتكىش مونەتالار: 1) بيكولورلى ورىندالعان, ماسساسى 24 گرامم تانتالدان ساقينا, ديسكىسى 925/1000 سىنامدى كۇمىستەن, ماسساسى 16,7 گرامم, ديامەترى – 38,61مم., «رroوf» ساپاسىمەن جاسالعان, تارالىمى – 5 مىڭ دانا. قىرى (گۋرتى) بەدەرلى; 2) اق ءتۇستى «نەيزيلبەر» قوسپاسىنان جاسالعان, ديامەترى – 31 مم., ماسساسى – 11,17 گرامم, تارالىمى – 50 مىڭ دانا, قىرى (گۋرتى) بەدەرلى. «قويان جىلى» مونەتالارىنىڭ سيپاتتاماسى مونەتالاردىڭ ءپىشىنى ون ەكى قىرلى. كۇمىستەن جانە التىننان جاسالعان مونەتالاردىڭ ەكەۋىنىڭ دە بەت جانە سىرت جاعىنداعى سۋرەتتەرى بىردەي. مونەتالاردىڭ بەت جاعىندا (اۆەرسىندە) ورتالىق ءبو­­لىگىندە اسپان الەمىنىڭ جۇلدىزدار كارتاسى جۇلدىز­دا­رى­نىڭ ميفولوگيالىق سيمۆولدارى بەينەلەنگەن جانە مونەتا دايىندالعان مەتالدى, ونىڭ سىنامىن جانە ماسساسىن بىلدىرەتىن جازبا (كۇمىستەن جاسالعان مونەتادا - «Ag 925 31,1 gr.», التىننان جاسالعان مونەتادا – «Au 999 7,78 gr.») ورنالاستىرىلعان. مونەتانىڭ جيەگىن اينالدىرا جالپاق كۇڭگىرت جيەك جۇرگىزىلگەن, ونىڭ ۇستىنە اينالدىرا مونەتانىڭ نومينالىن بىلدىرەتىن «500 تەڭگە» دەگەن ويىڭقى جازۋى بار قاۋسىر­ما, مەملەكەتتىك تىلدە «قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى», اعىلشىن تىلىندە «REPUBLIC OF KA­ZAKH­STAN» دەگەن ويىڭقى جازۋ جانە كۇننىڭ ستيلدەندىرىلگەن بەينەسى ورنالاستىرىلعان. مونەتالاردىڭ سىرت جاعىندا (رەۆەرسىندە) ورتالىق بولىكتە شىعىس كۇنتىزبەسى بويىنشا 2011 جىلدىڭ سيم­ۆولى – قويان بەينەلەنگەن. قوياننىڭ ۇستىندە قا­زاقستان تەڭگە سارايىنىڭ تاۋار بەلگىسى ورنالاستى­رىل­عان. مونەتانىڭ جيەگىن اينالدىرا جالپاق كۇڭ­گىرت جيەك جۇرگىزىلگەن, ونىڭ ۇستىنە اينالدىرا مو­نە­تانىڭ سوعىلعان جىلىن بىلدىرەتىن «2011» دەگەن وي­ىڭ­قى جازۋى بار قاۋسىرما, مەملەكەتتىك تىلدە «شى­عىس كۇنتىزبەسى», ورىس تىلىندە «ۆوستوچنىي كالەندار» جانە اعىلشىن تىلىندە «ORIENTAL CALENDAR» دەگەن ويىڭقى جازۋ ورنالاستىرىلعان. كۇڭگىرت جيەكتىڭ ىشكى جاعىندا شىعىس كۇنتىزبەسىنىڭ قالعان ون ءبىر سيمۆولى ورنالاستىرىلعان. مونەتالاردىڭ بەت جاعىنداعى جانە سىرت جاعىن­داعى سۋرەتتەر جانە جازبالار بەدەرلەنگەن. ەسكەرتكىش مونەتالار: 1) 925 سىنامدى كۇمىستەن جاسالعان, ماسساسى 31,1 گرامم, سيپاتتالعان شەڭبەر ديامەترى – 38,61مم, دايىندالۋ ساپاسى – «proof», تارالىمى - 5 مىڭ دانا, قىرى (گۋرتى) تەگىس, بەدەرسىز, جازۋى جوق; 2) 999 سىنامدى التىننان جاسالعان, ماسساسى 7,78 گرامم, سيپاتتالعان شەڭبەر ديامەترى – 21,87 مم, دايىندالۋ ساپاسى – «proof», تارالىمى – 3 مىڭ دانا, قىرى (گۋرتى) تەگىس, بەدەرسىز, جازۋى جوق. شىۇ 10 جىلدىعىنا ارنالعان مونەتانىڭ سيپاتتاماسى مونەتانىڭ بەت جاعىندا (اۆەرسىندە) جوعارى ءبولى­گىندە بەس قاباتتاپ بۇرالعان سەگىز بۇرىشتى ورنەكتى روزەتكامەن كومكەرىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلتاڭباسى بەينەلەنگەن جانە مەملەكەتتىك تىلدە «قازاقستان ۇلتتىق بانكى» دەگەن جازۋ بار. تومەنگى بولىگىندە – مونەتانىڭ نومينالىن بىلدىرەتىن «500 تەڭگە» دەگەن جازۋ. نومينالدىڭ سول جاعىندا قازاقستان تەڭگە سارايىنىڭ تاۋار بەلگىسى جانە مونە­تانىڭ ماسساسىن بىلدىرەتىن «31,1 gr.» دەگەن جازۋ, وڭ جاعىندا – مونەتا دايىندالعان مەتالدى جانە ونىڭ سىنامىن بىلدىرەتىن «Ag 925» دەگەن جازۋ بار. مو­نەتانى اينالدىرا مونشاق تارىزدەس جيەك جۇرگىزىلگەن. مونەتانىڭ سىرت جاعىندا (رەۆەرسىندە) ورتالىق ءبو­لىگىندە شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ ەمبلە­ما­سى ورنالاسقان. اينالدىرا مەملەكەتتىك تىلدە «شان­حاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا 10 جىل» دەگەن جازۋ جانە شىۇ قۇرىلعان جىلدى جانە مونەتانىڭ سوعىلعان جىلىن بىلدىرەتىن «2001-2011» دەگەن جازۋ بار. مونەتانىڭ بەت جانە سىرت جاعىنداعى بەينەلەر مەن جازۋلار بەدەرلەنگەن. مونەتا 925 سىنامدى كۇمىستەن جاسالعان, ماسساسى – 31,1 گرامم, ديامەترى – 38,61مم, «proof» ساپاسىمەن دايىندالعان, تارالىمى – 4 مىڭ دانا, قىرى (گۋرتى) بەدەرلى. نومينالدارى 500 تەڭگەلىك جانە 50 تەڭگەلىك ەسكەرتكىش مونەتالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبۇ­كىل اۋماعىندا كورسەتىلگەن قۇنىمەن تولەمنىڭ بارلىق تۇرلەرى بويىنشا, سونداي-اق شوتتارعا, سالىمدارعا, اككرەديتيۆتەرگە ەسەپتەۋ ءۇشىن جانە اۋدارىم جاساۋ ءۇشىن قابىلدانۋعا مىندەتتى, قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­سىنىڭ بارلىق بانكتەرىندە شەكتەۋسىز ۇساقتالادى جانە ايىرباستالادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ وسى رەسمي حابارعا تۇسىنىكتەمەسى «عارىش» سەرياسىنان «تۇڭعىش عارىشكەر» ەسكەرتكىش مونەتالارى عارىشتى زەرتتەۋ جانە عالام­نىڭ قۇپيالارىن يگەرۋ تاريحىنداعى ايتۋلى وقيعا­لار­عا ارنالعان سەريانى جالعاستىراتىن كۇمىستەن/تانتالدان جاسالعان مونەتالاردىڭ جانە نەيزيلبەر قوسپاسىنان جاسالعان مونەتالاردىڭ التىنشى جۇبى بولىپ تابىلادى. 1961 جىلعى 12 ساۋىردە كەڭەس سوۆەتتىك سوتسياليستىك رەسپۋبليكالار وداعىنىڭ ازاماتى ۇشقىش مايور گاگارين يۋري الەكسەەۆيچ «ۆوستوك» جەر سەرىگى كەمەسىندە الەمدە تۇڭعىش رەت عارىشقا ۇشتى. مونەتا وسى وقيعانىڭ 50 جىلدىعىنا ارنالعان. ەسكەرتكىش بيكولورلى (قۇراما) مونەتا اۋەعارىش ونەركاسىبىندە كەڭىنەن پايدالانىلاتىن مەتالل - تانتالدى قولدانا وتىرىپ دايىندالدى. «قويان جىلى» ەسكەرتكىش كۇمىس جانە التىن مونەتالار «شىعىس كۇنتىزبەسى» جاڭا مونەتالار سەرياسىن اشادى. شىعىس كۇنتىزبەسى بويىنشا 2011 جىلدىڭ 3 اقپانىنان باستاپ قويان جىلى كىردى. ەسكەرتكىش مونەتالاردى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ قازاقستان تەڭگە سارايى» شارۋا­شى­لىق جۇرگىزۋ قۇقىعى بار رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنى دايىنداعان. مونەتالاردىڭ ديزاينى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2003 جىلعى 25 قىركۇيەكتەگى № 1193 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان تەڭگەسى – ۇلتتىق ۆاليۋتا بانكنوتتارى مەن مونەتالارى ديزاينىنىڭ تۇجىرىمداماسىنا سايكەس ازىرلەنگەن. «Proof» ساپاسىمەن جاسالعان ەسكەرتكىش كۇمىس مونەتالار كوللەكتسيالىق قۇنى بويىنشا ساتۋعا ارنال­عان. ولار كادەسىيلىق وراۋمەن شىعارىلادى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ مەملەكەتتىك, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندەگى نومىرلىك ساپا سەرتيفيكاتىمەن جابدىقتالعان. نەيزيلبەر قوسپاسىنان جاسالعان ەسكەرتكىش مونە­تا­لاردىڭ ارقايسىسىنان ءبىر مىڭ دانادان ارنايى پلاستيكالىق تەرموۆاكۋمدى وراۋمەن ساتۋعا ارناپ شىعارىلدى. مونەتالاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ بارلىق فيليالدارىندا, الماتى قالاسىندا مىنا مەكەن-جاي بويىنشا ساتىپ الۋعا بولادى: پانفيلوۆ كوشەسى, 98. انىقتاما ءۇشىن تەلەفونى (727) 273-83-98.