اڭىزعا ارقاۋ بولار ابىز

«بۇل – اڭىزدىڭ اقىرى ەمەس. قايتا تالاي اڭىزعا ارقاۋ بولار ابىزدىق ءومىردىڭ باس­تاۋى عانا». الاشتىڭ ايتۋلى ازاماتى, قازاقتىڭ قابىرعالى قايراتكەرى  ءابىش كەكىلباي ۇلىنا ارنالعان كونفەرەنتسيادا وسىنداي ءسوز ايتىلدى. ايتقان –  قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى  قىرىمبەك كوشەرباەۆ. سىر توپىراعىندا وتكەن «تاۋەل­سىز­دىك جانە ءابىش كەكىلباەۆ الەمى» اتتى ۇلكەن جيىنعا استانادان كلاسسيك جازۋشىنىڭ جارى كلارا جۇماباەۆا, قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ, قازاقستان پرەزيدەنتى ءباسپاسوز حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان وماروۆ, «ەگەمەن قازاقستان» رەس­پۋب­­ليكالىق گازەتى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى, الماتىدان اقىن ەسەنعالي راۋشانوۆ, جازۋشى مەرەكە قۇلكەنوۆ, «ايقىن» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى نۇرتورە ءجۇسىپ, اقتاۋدان ايتۋلى اقىندار مەلس قوسىمباەۆ پەن ءانۋار بيماعامبەتوۆ ارنايى كەلىپ, قاتىستى. عىلىمي كونفەرەنتسيانىڭ الدىندا قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە ءابىش كەكىلباي ۇلى اتىنداعى اۋديتوريا اشىلدى. سونان سوڭ ستۋدەنتتەر سارايىندا قايراتكەر تۇلعانىڭ ءومىر جولى تۋراسىنداعى جۇرەك تولقىتار, كوڭىلدى تەبىرەنتەر اڭگىمەلەردىڭ تيەگى اعىتىلدى. «ءابىش كەكىلباەۆ پەرزەنتتىك پارىزىنا پاراسات­تىلىق تۇرعىسىنان جاۋاپ بەردى, قالامگەرلىك شابىتپەن دانالىق وي دارىتقان دارابوز رەتىندە دارالاندى. ول حالقىمىز عاسىرلار بويى اڭساعان ازاتتىق­تىڭ اق تاڭىن ەلىمەن بىرگە, جۇرەگى جارىلا قارسى الدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇندەرىندە «بۇگىنگى وتانشىلدىق – ءتوزىم, بۇگىنگى ەرلىك – سابىر, بۇگىنگى ەلدىك – تىنىشتىق», – دەپ ابىزدىڭ ءسوزىن ايتقان ءابىش اعا سانالى ءومىرى مەن بار بولمىسىن سول تاۋەلسىزدىكتىڭ تۇعىرىن بەكىتۋگە اياماي جۇمساعان قايراتكەرلىك قىرىنان دا تانىلدى», – دەدى قىرىمبەك ەلەۋ ۇلى. ال ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ كوزى تىرىسىندە «اۋليە» دەپ ماقالا جازعان مىرزاتاي جولداسبەكوۆتىڭ بايانداماسى جيىلعان قاۋىمدى ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى. بىرگە جۇرگەن كۇندەرىنەن شەرتىلگەن سىر مەن ەستەلىك كوڭىلدىڭ قىل پەرنەسىن شەرتىپ ءوتتى. «ءابىش – تابيعاتىنان, جاراتىلىسىنان ەرەكشە تۋعان, تاريحتىڭ قۇرساعىنان, ءداۋىردىڭ قۇنداعىنان, جالپى قازاقتىڭ كەڭ پەيىلىنەن, قۇشاعىنان ەرەكشە جارالعان تۇلعا. قازاقتىڭ دانالىعى دا, كوسەمدىگى دە, شەشەندىگى دە, جىراۋلىعى دا, داڭعىلدىعى دا ءبىر ءابىشتىڭ باسىنا سىيىپ, جاراسىپ تۇراتىن. ونىڭ كول-كوسىر ءبىلىمى, كەمەل كەڭەسى, تەرەڭ تولعاۋى, شالقار شابىتى, قازاقتىڭ باعزى جىراۋلارىن, ۇلى شەشەندەرىن, دانا بيلەرىن ەسكە سالۋشى ەدى. ءابىش ماعان ءجۇزىپ وتە المايتىن مۇحيتتاي, وتكەل بەرمەيتىن دارياداي, ءجۇرىپ وتە المايتىن شەكسىز دالاداي, اسۋ بەرمەيتىن بيىك شىڭداي, الىنبايتىن قامالداي كورىنەتىن. مەن ءابىشتى ادام اياعى باسپاعان ارال سەكىلدى كۇندە اشامىن, اشقان سايىن جاڭا قىرىنان تانيمىن. ول دانالىعى مەن كەمەڭگەرلىگىنە قاراماستان ءوزىن ەشكىمنەن ارتىق سانامايتىن», – دەدى ول. تۇلعانىڭ تۇلعانى تانۋى, قۇرمەتتەۋى, قادىرلەۋى وسىنداي-اق بولار, ءسىرا. ابىزدىڭ كوسەمدىگى مەن شەشەندىگى, جالپى تۇعىرلى تۇلعاسى تۋرالى تولعاعان ءماجىلىس دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆتىڭ ءسوزىنىڭ ءتۇيىنى بىلاي ءورىلدى: «جاراتقان يەمىزدىڭ بىزگە ابىشتەي پەرزەنت سىيلاعانىنا تاۋبە دەيىك. مىنا دۇنيەدە ابىشتەي اسىل ادام, ابىشتەي دارا دارىن, ابىشتەي جومارت جۇرەك, ابىشتەي ءبىرتۋار ءبىلىم يەسى, ابىشتەي كەمەل كەمەڭگەر, ابىشتەي جىبەك جان بولعانى ءۇشىن, وعان قوسا سونداي قۇدىرەتتىڭ ءبىزدىڭ مۇسىلمان جۇرتىنان, ءبىزدىڭ تۇركى ناسىلىنەن, ءبىزدىڭ حالىقتان شىققانى ءۇشىن, وعان قوسا ءبىزدىڭ زاماندا, ءبىزدىڭ قوعامدا تۋىپ, بىزبەن بىرگە ءومىر سۇرگەنى ءۇشىن, ءبىزدىڭ بارىمىزگە ۇلى ادامنىڭ كوزىن كورۋدىڭ, ءسوزىن تىڭداۋدىڭ باقىتىن سىيلاعانى ءۇشىن تاۋبە دەيىك». شۇكىر! مەلس قوسىمباەۆ «قاراسوزدەن قاعانات تۇرعىزعانداي» تولعاۋىن ورىنداپ, شاكيزادا ابدىكارىموۆ پەن ءانۋار بيماعامبەتوۆ تاۋ تۇلعا تۋرالى ولەڭدەرىن وقىدى. باۋىرجان وماروۆ ءابىش كەكىلباەۆتىڭ شىعارماشىلىق لابوراتورياسى جايىندا ءسوز قوزعادى. ال دارحان قىدىرالى جازۋشى بولمىسىن قازاقتىڭ بايتاق دالاسىنا تەڭەپ, ونىڭ «ەگەمەندە» جارىق كورگەن ماقالالارى «ءداۋىر داۋىسى» اتتى كىتاپقا بىرىكتىرىلىپ, جارىققا شىعاتىنىن ايتتى. «ايقىن» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى نۇرتورە ءجۇسىپ «بيىكتىك, كەڭدىك, تەرەڭدىك» دەگەن قازاقتىڭ ءۇش ولشەمى ءابىش كەكىلباەۆتىڭ بولمىسىنان تابىلادى, دەدى. سونداي-اق, وبلىستىق ءماسليحات حاتشىسى ناۋرىزباي بايقاداموۆ پەن «قورقىتتانۋ جانە ولكە تاريحى» عزي ديرەكتورى, پروفەسسور باعدات كارىبوز ۇلى بايانداما جاسادى. كونفەرەنتسيانى قورىتىندىلاعان وبلىس اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ جازۋشىنىڭ جۇبايى كلارا جۇماباەۆاعا قۇرمەت كورسەتىپ, اق كۇرىشتەن سالىنعان ءابىش اعانىڭ پورترەتىن سىيعا تارتتى. سونىمەن قاتار, وسى كۇنى «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتىندە دە ءابىش كەكىلباي ۇلى اتىنداعى اۋديتوريا اشىلدى. سولايشا, ءبىز كۇنى بويى ءابىش الەمىنە ساياحات جاساپ, كاۋسار بۇلاعىنان سۋسىنداعانداي اسەردە بولدىق.  ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان» قىزىلوردا