قوقىستان شىققان «قۇبىجىق»

شىنايى ونەر شىن ومىرمەن بەتتەستىرۋى كەرەك. ءومىردىڭ اقيقاتىن الدىڭا جايىپ سالىپ, «اششى تىرلىك وسى» دەگىزۋى قاجەت. كەڭسىرىگىمىزدەن ءبىر قولاڭسا ءيىستىڭ كەتپەي قويعانى سياقتى دەتالدارى بولسا ءتىپتى تاماشا. كوشە دە, اۋلا دا مۇڭكىپ جاتىر, ۇيلەردەن دە قولاڭسا ءيىس شىعادى. قورا-قوپسىلار بىقسىق. ءزار, تەر, ءناجىس ساسىعان ادامدار كوز الدىڭا ەلەستەپ, ودان سوڭعى وقيعالار قويۋلانا بەرەدى... بالىق ساسىعان لاشىقتا, قان-جىننىڭ ماڭىندا تۋىپ, كىندىگى كەسىلە سالا قوقىسقا تاستالماق بولعان نارەستە, قاشىپ ۇلگەرمەي پوليتسيا قولىنا ءتۇسىپ, سول زاماننىڭ قاتال ۇكىمى بويىنشا ءولىم جازاسىنا كەسىلگەن شەشە, ودان ءارى سول شاقالاقتىڭ شىم-شىتىرىق تاعدىرى... ءومىرى بالىق تازالاۋمەن ءوتىپ جاتقان كەلىنشەك نەگە بالادان باس تارتادى؟ تىم تۇيىق, تىم اسەرشىل بالا وسكەن سوڭ نەگە پاكتىكتىڭ جۇپار ءيىسىن اڭسايدى؟ سويتە تۇرا نەگە سونشا قاتىگەز؟ نەمىستىڭ وسى زامانعى اتاقتى جازۋشىلارىنىڭ ءبىرى پاتريك زيۋسكيندتىڭ ايگىلى «پارفيۋم» رومانىنىڭ جەلىسىمەن تۇسىرىلگەن كينو نەگە تىم اسەرلى؟ ونى ايتپاستان بۇرىن ومىرگە ءۇڭىلىپ كورسەك شە؟ وسى كۇنى قوقىستىڭ ماڭىنان بالا تابىلدى دەسە, جۇرەگىم شىم ەتە قالادى. نەكەسىز بالا تابۋدىڭ قازاقتىڭ دۇنيەتانىمىنا ساي كەلمەيتىنى ءوز الدىنا, بالانىڭ قىم-قيعاش قالىپتاساتىن تاع­دىرىن, وسكەن سوڭ جانىن جەگىدەي جەيتىن ازاپتى سەزىمدەرىن, ونىڭ قاتالدىققا, قاتالدىقتىڭ قان­ىشەر­لىككە دەيىن ۇلاسۋى مۇمكىن تۇستارىن وي ەلەگىنەن وتكىزىپ باعامىن. اتا-انانىڭ ماحابباتى مەن مەيىرىمىنە بولەنبەگەن, سول ءۇشىن ادامعا, قوعامعا, قۇدايعا كەكتەنگەن پەندەنى كوز الدىما اكەلەمىن. نەگە دەيسىز عوي؟ اركىم ءوزى ءۇشىن ءومىر سۇرەتىن, ءوزىنىڭ بىلگەنىن ىستەيتىن, ويداعىسىن ايتۋعا قاقىسى بار, قاراما-قايشىلىققا, كەرەعارلىققا تولى قوعامدا جۇرەك شىمىرلاتۋ قاجەت پە؟ ونىڭ تاعدىرى سونداي شىعار؟ قوقىستىڭ ماڭىندا تۋىلىپ, قوقىسقا تاستالۋى ءتيىس بولعان نەمەسە ايتالىق, كۇلدىڭ قاسىنان تابىلعان سوڭ بالالار ۇيىنە وتكىزىلۋ ونىڭ ماڭدايىنا جازىلعان. ءتىپتى, الەمدەگى ەڭ مىقتى, ەڭ اتاقتى كوردەمشەلەر تۋرالى اقپاراتتاردى سۋىرىپ الىپ, الدەنەدەي عىپ ايتىپ, باسقاشا قىرىنان ناسيحاتتاپ جىبەرۋگە دە بولادى ەمەس پە... بىراق, ءبىز ۇنەمى قايتالاپ ايتا بەرەتىن ءبىر ادەمى شىندىق بار: ادام جانى ىزگىلىككە قۇمار. ادام جانى ماحابباتتان, مەيىرىمنەن, اقىر اياعى جىلى سوزدەن قۋات الادى. ادام جانى جاقسىلىق جاساۋعا قۇشتار كەلەدى. ءاربىر ادامنىڭ ىشكى الەمىندە ساعىنىش پەن مۇڭىن, اڭسارلى ارمانىن, ۇلبىرەگەن ءۇمىتىن ماپەلەگەن مەيىرىمدى كەيىپكەر ءومىر سۇرەدى. الگى قوقىستا تۋىلعان جان باتيست گرەنۋي دا العاشىندا پاك ارۋدىڭ جۇپار يىسىنە ەلىتكەن بوزبالا بولاتىن. جالپى, ونىڭ كەز كەلگەن يىسكە الابوتەن سەزىمتالدىعى فيلم باستالا بەرە كورىنەدى. ءيىس اجىراتۋ, يىسكە سەزىمتالدىق ونىڭ پاريجدەگى پارفيۋمەرلىك مانسابىنىڭ تابىستى بولۋىنا جول اشتى. ەڭ جۇپار ءيىستى ءوزى ولتىرگەن ۋىز بويجەتكەندەردىڭ ءولى تانىنەن شىجعىرىپ الاتىن جان ءوزىن قورقىنىشتى, ز ۇلىم ادام رەتىندە سەزىنبەيتىنى, جازالى بولۋدان, جاۋاپ بەرۋدەن قاشاتىنى ءتىپتى عانيبەت. ءتىپتى, رەجيسسەر دە كەيىپكەرگە جاقتاساتىن سياقتى ما قالاي؟ كەيىپكەر ءوزى تۋعان بىلعانىش مەكەنگە جەتىپ, ۇستىنە ءوزى جاساعان حوش ءيىستى ءاتىردىڭ ءبىرىن سەبىنىپ, توبىردىڭ تالاسا-تارماسا قۇلاتىپ, ءبىرىنىڭ ۇستىنە ءبىرى مىنگەسىپ جاتىپ يىسكەۋلەرىنە ەرىك بەرگەن سوڭ جەرگە ءسىڭىپ كەتەدى... جامان يىسكە, قوراش ومىرگە ەتتەرى ءولىپ كەتكەن تومەنگى تاپتىڭ اراسىندا ايرىقشا سەزىمتال بالانىڭ دۇنيەگە كەلۋى, ەرەكشە قابىلەتىن ز ۇلىمدىققا جۇمساۋى ءدال سولاي بولۋى ءتيىس دۇنيەدەي قابىلدانادى. جانە تومەنگى تاپتىڭ ادامدارى جوعارى قاۋىمنىڭ اقسۇيەك مىرزالارىنا قانداي جولمەن دە (كىسى ءولتىرىپ تە) قىزمەت ەتۋى ءتيىس دەگەن ءبىر قيسىن دا شەشۋشى ورىنعا قويىلعان سياقتى. ول ناقتى دەتالدارمەن «مەنمۇندالامايدى», بىراق, فيلم بىتكەن سوڭ ساناڭا جارق ەتە تۇسەدى. اتتەڭ, بۇل «ادام جانى ىزگىلىككە قۇشتار» دەپ جوعارىدا سايراپ وتىرعانىمىزدى زايا كەتىرەتىن كورىنىستەر عوي... نەگىزى, ءفيلمدى تالداۋدى ماقسات ەتكەن جوقپىز. «پارفيۋمەر: ءبىر قانىشەردىڭ تاريحى» كورگەن كەزدە ابدەن تۇسىنىكتى بولاتىن دۇنيە. ءيىس اجىراتۋدىڭ كەرەمەتتىگى مەن قورقىنىشتىلىعى قولعا قالام ۇستاتتى. قوقىسقا تاستالىپ جاتقان سابيلەردىڭ «قۇبىجىققا» اينالىپ, ەرتەڭ بىزدەن قانداي جولمەن دە كەك الۋى مۇمكىن ەكەنىن ويلادىم... ايگۇل سەيىلوۆا, «ەگەمەن قازاقستان»