بەتتى باستىم, تۇرا قاشتىم...

قازىر الەۋمەتتىك جەلى دەگەن بار, كەلەڭسىز كورىنىستەر تەز ارادا, ىلدىم-جىلدىم تاراپ كەتەدى. الماتى قالاسىندا كولىكتەن شىقپاي دارەت سىندىرعان پوليتسەيدىڭ وعاش قىلىعى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى ءاپ-ساتتە كوپتىڭ قۇلاعىنا جەتىپ, «ويپىرماي» دەستىك. ۇيات, ارينە. ەرسى. باسقا ەمەس, ءتارتىپ ساقشىسى وسىلاي جاساپ جاتقاندا, باسقالار نە ىستەمەيدى؟!. پوليتسەي ءتيىستى اكىمشىلىك جازاسىن الادى, بىراق وسىنداي ەرسى جاعدايدى ەرتەڭ تاعى بىرەۋدىڭ قاي­تالاماسىنا كىم كەپىل؟ ول بەينە­­كامە­رانىڭ ىلگەگىنە تۇسە مە, جوق پا, ءبىل­مەي­مىز. تۇسپەي-اق قوي­سىن, ونى الەۋ­مەت­تىك جەلىگە جۇك­تەمەي-اق قويسىن. بىراق كوزگە دە, بەينەكامەراعا دا تۇسپەي, تاسادا, قال­تارىستا «شارۋالارىن» تىندىرىپ, «جەڭىلدەپ» جۇرە بەرەتىندەر قاي قالادا بول­سا دا كەزدەسەدى. بۇ­عان ەشكىم داۋ ايتا الماس. ادام جانى قىسىلعاندا, ەشتەڭەگە قاراپ جات­­­پايدى. ەشتەڭەنى ويلامايدى. پو­ليتسەي­دىڭ دە تىرلىگى وسى. جانى قى­سىلدى, جاسادى. باسقا اما­لى جوق. شالبارىن نەمەسە كولىكتىڭ ءىشىن بىلعامايدى عوي. جاقىن ماڭدا جۇگىرىپ بارا قوياتىنداي اجەتحانا بول­ماعان سوڭ, قايتسىن ەندى؟ ونىڭ قى­لىعى «قىسىلعاننان قىز بولدىنىڭ» كەرى. قازاقستاننىڭ ەلورداسى – اس­تا­­نا­­دا وسىنداي ەرسى جاعداي كەز­دەس­پەيدى دەپ كىم كەپىلدىك بەرە الادى؟ ەشكىم دە. ءسوزىم دالەلدى بولۋى ءۇشىن مىسال كەلتىرەيىن. كۇنى كەشە, تاپا-تال تۇستە, ساتباەۆ كوشەسىنىڭ بويىندا تال-تەرەكتىڭ تاساسىندا ەگدە كىسىنىڭ دارەت سىندىرىپ تۇر­عانىن كوردىم. قۋانا حابارلايتىنداي ەمەس, ارينە. كورگەن كوزدە جا­­زىق جوق. اۋىلدان كەلگەن كىسى ەكە­نى كيىمىنەن دە, تۇرى­­سىنان دا بايقالىپ تۇر. قاسىندا, ايەلى بولسا كەرەك, قولىندا پاكەتى بار, قالقالاپ تۇر. الگى كىسىنىڭ ابدەن قىسى­ل­عاندىقتان, وسىنداي شاراسىز كۇيگە بارعانى انىق. اجەتحانا ىزدەگەن بولار. سۇ­راستىرعان شىعار. تاپ­پادى ما ەكەن؟ سونان سوڭ, امال جوق, وسىلاي جاساۋىنا تۋرا كەلگەن بولار. كورسەك تە كورمەگەنسىپ, بە­تى­مىزدى باسىپ, تەرىس اينال­دىق. ەگەر سول قا­ريا­نىڭ ءۇستى­نەن ءتارتىپ ساقشىلارى ءتۇس­سە, ۇلكەن كىسىنى ابدەن ابىگەرگە سا­لا­تىنى ءسوزسىز. زەينەتاقىسى جەتپەي­تىندەي ايىپپۇل سالۋى دا مۇمكىن. كوردىڭىز بە, قوعامدىق اجەت­­­حا­نا­نىڭ جوقتىعى سال­­دا­رى­­نان قانشاما قيىن­­دىققا تاپ بولادى قارا­پايىم ادام؟ استانانى ارالاۋعا, تۋ­عان-تۋىس, بالالارىمەن قۋا­نا قاۋىشۋعا كەل­گەن شىعار, بالكىم, الگى كىسى. مىنا­داي جاعدايدى كورىپ, اۋىلعا قان­داي كۇيدە قايتاتىنىن كىم ءبىل­سىن؟!. «استاناڭدا اجەتحانا تاپپاي ابدەن قىسىلدىم عوي, ەندى بارماس­پىن», دەمەسىنە كىم كەپىل؟ مۇمكىن, ۇلكەن­دىگىنە سالىپ, ۇندەمەي قويا سالار. قالاي بولعاندا دا, بۇل ءبىر كىسى  عانا تاپ بولىپ وتىرعان جاعداي ەمەس, كۇنىنە قانشاما ادام وسىنداي كۇيگە تۇسەدى. بۇل – كۇندىزگى جاعداي. ال ءتۇن­گە قاراي كوشە قىدىرعان جاس­­­­تار «قىسىلعان كەزدە» تۇر­­عىن ۇيلەر­دىڭ قالتا­رىس­تار­ىنا, تال-تەرەكتىڭ ءتۇ­بىنە, باس­قا دا ىڭعايلى ورىندارعا با­­رىپ «جەڭىلدەپ» الادى. ءتىپ­تى, قىس مەز­گىلىندە ءۇي­لەر­دىڭ پودەزد­ەرىنە ەنىپ, «ءتىر­لىكتەرىن» بىتىرە­تىندەر دە بار. اۋلا سىپىرۋشىلار مەن پودەزد جيناۋشىلار بۇل ءسو­زى­مە كەپىلدىك بەرە الادى دەپ ويلا­يمىن. ويتكەنى, ولار مۇن­داي ءتا­ر­­تىپ­­سىزدىكپەن كۇندە كەز­دەسىپ ءجۇر. سون­دىقتان مەن جاڭالىق اشىپ وتىرعان جوق­پىن. بۇل – كوپتىڭ كوكەيىندە ءجۇر­گەن وزەكتى الەۋمەتتىك ماسەلە. كوشەلەردىڭ بويىندا اقىلى اجەت­حانالار اشۋ سونشالىقتى قيىن ەمەس شىعار؟! الدە, پايدا اكەل­مەيتىن تىرلىك پە؟ ءبى­راق, پايداسىنان بۇرىن حالىق­تىڭ جاعدايىن, قا­لانىڭ تازالىعىن ويلاعان دۇرىس شىعار. عالىم ومارحان, «ەگەمەن قازاقستان» استانا