نەمىستەر قۇتتى مەكەن – قوستانايدان قول ۇزبەيدى

VIII وبلىستىق «Begeisterung-2016» فەستيۆالىنە جينالعان نەمىس اعايىندار وسىلاي دەيدى نەمىس مادەنيەتى فەستيۆالى وبلىستا وسىمەن سەگىزىنشى رەت ءوت­كىزىلدى. بۇگىندە وبلىس وڭىرىندە 28 مىڭ ەتنيكالىق نەمىستەر تۇ­رىپ جاتىر. «ۆوزروجدەنيە» نە­­مىس مادەني ورتالىعىنىڭ قۇرىل­عانىنا بيىل 25 جىل بولىپتى. فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارات جۇندىباەۆ مۇنى ەرەكشە اتاپ ءوتتى. – بيىل 25 جىلدىعىن تويلاعا­لى وتىرعان ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ ارقا­سىن­دا نەمىس اعايىندار ءوزىنىڭ اتا­مەكەنىنە قايتۋعا, ءوزىنىڭ تاريحىن, ءداستۇرىن, ءتىلىن ساقتاۋعا مۇمكىن­دىك الدى. سۇراپىل جىلدارى ارىپ-اشىپ كەلگەن نەمىستەرگە ءبىر ءۇزىم نا­نىن ءبولىپ بەرىپ, باۋىرىنا باس­قان قازاقتار ولارعا اعايىنداي, قوس­تاناي قۇتتى مەكەن بولدى. ەگەر ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, 80-ءشى جىلداردىڭ اياعىندا قا­زاق­­ستان­دا ءبىر ميلليوننان استام نەمىستەر تۇردى. ولاردىڭ كو­بى تاريحي وتانىنا قايتتى, ءبى­راق قازاقستاندى, ونىڭ ىشىندە قوستانايدى دا ولار قۇتتى مەكەن سانايدى, ءبىز ولاردى جەرلەستەر دەپ بىلەمىز. قوستانايدا بۇگىندە ءبىر قاۋىم نەمىستەر تۇرىپ جاتىر, ۇلتتار دوستىعى, ەڭبەك, ۇيىعان بىرلىگى بار ەلىمىزدىڭ گۇلدەنۋىنە ولار دا ۇلەس قوسۋدا, – دەدى مارات قونىسباي ۇلى. راسىندا, وبلىستىڭ نەمىستەر تىعىز تۇراتىن 9 اۋدانى مەن قالالارىندا «ۆوزروجدەنيە» نەمىس مادەنيەتى ورتالىعىنىڭ فيليالدارى بار. ولاردا نەمىس دياسپوراسىنىڭ مادەنيەتى, ءداس­تۇرى مەن ءتىلى ۇمىت بولماۋى ءۇشىن جۇمىستار جۇرگىزىلەدى. فەس­تي­ۆالعا قارابالىق اۋدانىنان كەل­گەن ەلەنا شەۆچۋك قولونەر بۇيىمدارىن اكەلىپتى. – بۇرىن اۋىلداردا نەمىس اعاي­لار ءتۇرلى جيھاز جاسايتىن, قازىرگە دەيىن ونى كەيبىر ۇيلەردەن كەزدەستىرۋگە بولادى. ايەلدەرى توقىماشى, قۋىرشاق تىگەتىن. قازىر اۋدانىمىزدا تۇراتىن ءتۇرلى ۇلتتاردىڭ قولونەرى ورمەكتىڭ جىبىندەي بىرگە ءورىلىپ كەتتى. نە­مىستەر, قازاقتار, ورىستار, مولداۆاندار دەگەندەي, ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى ءبىر-بىرىنەن ۇيرەنەدى. بارىنەن دە جاستاردىڭ سونى ۇمىتپاۋىن ويلايمىز. تاتۋ-ءتاتتى تۇرامىز, قۋا­نىشىمىز دا, قايعىمىز دا ءبىر, – دەيدى ەلەنا ۆالەنتينوۆنا. فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قازاقستانعا جاقىندا عانا كەلىپ, ەلباسىنا سەنىم گراموتاسىن تاپسىرىپ, قىزمەتىن باستاعان ەلشى رولف مافاەل قاتىستى. ەلشىنىڭ قازاقستانداعى العاشقى ساپارى قوستانايعا جاسالدى. «ەلدەستىرمەك – ەلشىدەن» دەگەن, ول ساپار اياسىندا الدىمەن قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆپەن كەزدەسىپ, بولاشاق ەكو­نوميكا, ءبىلىم مەن مادەنيەت سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى اڭگىمەلەستى. گەرمانيا مەن قوستاناي وبلىسى اراسىن­دا سىرتقى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىس بەكەم قالىپتاسقان, بيىل سىرتقى ساۋدا اينالىمى 20 ميلليون دوللاردى قۇراعان. اي­ماق باسشىسى ەلشىمەن كەزدە­سۋ­ىن­دە وبلىستىڭ گەرمانيامەن ءارىپ­­­­تەستىكتى كەڭەيتىپ, ەكونومي­كا­داعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭ­دەتە تۇسە­تىنىنە, ينۆەستيتسيا تارتىلاتىنىنا سەنىمى زور ەكەنىن ايتتى. قوستاناي وبلىسى مەن گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى بايلانىستىڭ ودان ءارى نىعايۋى ءۇشىن ءبىزدىڭ تاراپىمىز­دان بارلىق مۇمكىندىك جاسالاتىن بولادى, – دەدى ارحيمەد بە­گەجان ۇلى. – ءسىزدىڭ وبلىستا اۋىل شارۋا­شى­لى­عىنىڭ الەۋەتى مىقتى. بىزدە اۋىل شارۋاشىلىعى جوبالارىن قارجىلاندىراتىن اگرار­لىق ورتالىق جۇمىس ىستەيدى, قازاق­ستاندا بيزنەسىن اشۋعا ىنتالى كاسىپورىندار بار. ولارعا وسىن­داعى اۋىل شارۋاشىلىعى سەك­تورىنىڭ دامۋى, كاسىپورىندار قىزمەتى مەن ولاردىڭ الەۋەتى تۋرالى تولىق اقپاراتتار قاجەت, – دەدى رولف مافاەل. ەلشى ساپارىنا وراي جاسالعان ىسكەرلىك جانە مادەني باعدارلاما شەڭ­بەرىندە رولف مافاەل نە­مىس دياس­پوراسىنىڭ جاستار قاناتىمەن كەزدەستى, وبلىستاعى ءوندى­رىستىك جانە اۋىلشارۋاشىلىق كاسىپ­ورىندارىن ارالادى, «قازاق­ستان­داعى نەمىستەر. تاريح پەن قازىرگى زامان» تاقىرىبىنداعى ءدوڭ­گەلەك ۇستەل ماجىلىسىنە قاتىستى. فەستيۆالدىڭ گالا-كونتسەرتىندە ەلشى وبلىستىڭ ءار شالعايىنان كەلگەن نەمىس كوركەمونەرپازدارىنىڭ ونەرىنە ءتانتى بولدى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان» قوستاناي