وقۋشىدان اقشا جيناۋ تىيىلا ما؟

مەكتەپتە وقيتىن وقۋشىلاردان ءارتۇرلى قاجەتتىلىكتەرگە دەپ اقشا جيناۋ «جىرى» كوپ ۋاقىتتان بەرى الا-قۇلا اڭگىمەگە ارقاۋ بولىپ كەلە جاتقانى بەلگىلى. كەزىندە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىن باسقارعان ازاماتتار سالاعا مەملەكەت قارجىنى جەتكىلىكتى ءبولىپ وتىر. وقۋشىدان اقشا جيناۋعا بولمايدى دەپ بۇيرىق تا شىعارعان ەدى. دەگەنمەن, جاعدايى بار اتا-انالار قولۇشىن سوزۋعا بولادى دەپ, كەيبىر اتا-انالار باستاما كوتەرگەننەن حاباردارمىز. ارينە, ءبىر سىنىپتا وتىرعان بالالاردىڭ ءبىرى اقشا بەرىپ, ەكىنشىسى قاتاردان قالىپ قويۋ, ەستىپ-ءبىلىپ وتىرعان ولاردى جاسىتاتىنى اقيقات. اتا-انالارى دا جاعدايىنىڭ كەمشىندىگىنە قورلانباي قويماسى دا راس. ال مەكتەپ ۇجىمى تاراپىنان, ءبىز اقشا جيناۋدان اۋلاقپىز, اتا-انالار وزدەرى شەشەدى دەگەن سىرعىتپا سوزدەر دە ايتىلاتىن. جاسىراتىن نەسى بار, ءبىلىم ۇيالارىنا انشىلەردىڭ كونتسەرتىنە, تەاترعا شاقىرۋ بيلەتىن تاراتاتىن مەكەمەلەر دە جوق ەمەس. بۇل – تەك مەكتەپكە عانا ەمەس, بالاباقشالارعا دا ءتان قۇبىلىس. جۇرت اراسىندا وسىنداي قولايسىزدىقتى بولدىرماۋ ءۇشىن استانا قالاسى اكىمىنىڭ ارنايى تاپسىرماسىمەن مەكتەپ قاجەتتىگىنە اقشا جيناۋ­دى بولدىرماۋ ماقساتىندا ارنايى قوعام­دىق كوميسسيا قۇرىلعان. ونىڭ قۇرامىنا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ, قوعامدىق بىرلەس­تىكتەردىڭ بەلسەندىلەرى, قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى كىرىپتى. اكىمدىكتىڭ رەسمي سايتىندا «اكىمگە ءوتىنىش» سەرۆيسى ارقىلى اكىمنىڭ اتىنا كەلىپ تۇسكەن ءاربىر ساۋال مەن ءوتىنىش بويىنشا تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ, اقشا جيناۋ جاعدايى انىقتالسا, اكتىلەر جاسالىپ, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ باسشىلىعىنا تارتىپتىك سيپاتتاعى شارالار قولدانىلماق. اتالعان جۇمىستاردى استانا قالاسىنىڭ اكىمى اسەت يسەكەشەۆتىڭ ەرەكشە باقىلاۋىنا الۋ كوزدەلگەن. سونىمەن قاتار, ءار مەكتەپتە ءبىلىم مەكەمەسى جۇمسايتىن مىندەتتى شىعىندار ءتىزىمى ىلىنگەنىن, سىنىپتاردا اقشا جيناۋ فاكتىلەرى, مەكتەپ اكىمشىلىگى نەمەسە جەكەلەگەن وقۋشىلار تاراپىنان, باسقا دا زاڭعا قايشى ءىس-ارەكەتتەر تىركەلگەن جاعدايدا اتا-انالار ارنايى تەلەفونعا حابارلاسىپ, ءبىلىم باسقارماسىنىڭ «قاۋىرت جەلىسىنە» ايتۋلارىنا بولادى. قازىر حابارلاساتىن تەلەفوندار مەكتەپتىڭ كورنەكى جەرلەرىنە ءىلىنىپ قويىلعانىن دا ەسكە سالا كەتسەك دەيمىز. اكىمدىكتىڭ تاعى ءبىر يگى باستاماسىن ەسكە سالا كەتەلىك. ول – ءار ءبىلىم ۇياسى, كوللەدج, سالانى دامىتۋ, ياعني ءبىلىم بەرۋ مەن تاربيە ۇيرەتۋدىڭ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەپ ۇسىنۋ ەدى. بۇل مەكتەپتەردىڭ يننوۆاتسيالىق جوبالارعا اتسالىسۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇعان قوسا, ءىرى كومپانيالارمەن بىرلەسىپ, نە بولماسا جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن روبوتتى تەحنيكا, اقپاراتتىق تەحنولوگيا, «اقىلدى» تەحنولوگيا, 3D-پرينتەر جانە جاڭا باعىتتار بويىنشا دا قاجەتتى زەرتحانالار, قۇرال-جابدىقتار, ادىستەمەلەر جاساۋدى قولعا العان. بۇل يگىلىكتى ىستەردىڭ وقۋشىلاردىڭ جات ادەتتەن اۋلاق بولۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىنى ءسوزسىز. قالا باسشىلىعى تۇرعىنداردىڭ ءبىلىم بەرۋ ءىسى بويىنشا كەز كەلگەن ۇسىنىسىن قاراۋعا دا­يىن ەكەن. «ءبىلىم. استانا» جەلىسى ىسكە قوسىلعان. وندا بارلىق مۇعالىمدەر سول جەلى بويىنشا وي بولىسۋلەرىنە, پىكىر الىسۋلارىنا بولادى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي قامقورلىعىمەن ءبىلىم بەرۋ جۇمىسىنا ءار جىلى ميللياردتاپ قارجى ءبولىنىپ جاتقانى ءمالىم. الداعى جىلدان باستاپ كاسىپتىك ءبىلىم الۋشىلاردى تەگىن وقىتۋ جۇزەگە اسىرىلماق. وسىنداي قامقورلىق اياسىندا وتىرعان تۇستا وقۋشىلاردان اقشا جيناۋ ماسەلەسى اعاتتىق بولاتىنى اقيقات. وتانىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرى مەن قالالارىندا وسىنداي شارالاردى باياندى تۇردە قولعا الساق, ءارتۇرلى سىلتاۋلارمەن مەكتەپتەردە, بالاباقشالاردا اقشا جيناۋ تىيىلار ەدى. بۇعان مەكتەپ ۇجىمى عانا ەمەس, اتا-انالار دا وڭ قاباق تانىتۋى ءتيىس دەپ ويلايمىز. ويتكەنى, كوپ جاعدايدا اتا-انالار مەكتەپ بىتىرگەن بالالارىنا كەشتەر ۇيىمداستىرۋ كەزىندە بارلارىن سالاتىنى بەلگىلى. وعان جۇرتتىڭ ءبارىنىڭ جاعدايى كەلە بەرمەيتىنى دە شىندىق. وسىدان كەلىپ, ءارتۇرلى اڭگىمەلەر ءورىس الادى. تۇلەكتەردىڭ اراسىندا دا ءتۇرلى-ءتۇرلى جاعدايلار كەزدەسىپ قالىپ جاتاتىنىن ەستىپ, كەيدە كۋا بولىپ ءجۇرمىز. ەندەشە, بۇل ماسەلەگە جۇرت بولىپ جۇمىلىپ, اكىمدىكتىڭ تالابىن قولداساق ۇتىلمايمىز. سۇلەيمەن مامەت, «ەگەمەن قازاقستان»