ماسكەۋدە قازاقستان جانە رەسەي جازۋشىلارىنىڭ جۇزدەسۋى بولدى

وسى باسقوسۋ بارىسىندا قازاقستان جازۋشىلار وداعىمەن, «ليتەراتۋرنايا گازەتامەن» جانە «رومان-گازەتامەن» بىرلەسە وتىرىپ, رەسەيدەگى قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ باستاماسى بويىنشا باسىلىپ شىققان «قازاقستان-رەسەي» ادەبي الماناعىنىڭ ەكىنشى شىعارىلىمى تانىستىرىلدى. رەسەي مەن قازاقستان جازۋشىلا­رى ال­ما­ناح سەرياسىن جالعاستىرۋ ءجونىن­دە 2015 جىلدىڭ قازانىندا بولعان ءوت­كەن جىل­عى كەزدەسۋدە ۋاعدالاسقان بولا­تىن. ال­ماناحتىڭ ەكىنشى ءنومىرى تۇتاس­تاي ەكى ەلدىڭ جاس ادەبيەتشىلەرىنىڭ شىعار­ما­شىلىعىنا ارنالدى. تۇساۋكەسەر ءراسىمىن اشقان قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ما­رات ءتاجين ەكى ەل جازۋشىلارىنىڭ شى­­عار­ماشىلىق بايلانىستارىن ۇيىم­داس­تى­رۋ ورايىنداعى ەلشىلىك باستاماسى پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ قازىرگى الەم­­دەگى مادەنيەتتەر ۇنقاتىسۋى تۋرالى يدەياسىنىڭ بۇگىنگى تاڭداعى اسا ماڭىزدى­لى­عىنا نەگىزدەلگەندىگىن اتاپ كورسەتتى. ول اتالمىش باسىلىمنىڭ قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى اياسىندا شىعارىلعاندىعىن جانە جاس ادەبيەتشىلەر شىعارماشىلىعىنا ارنالعاندىعىن قاداپ ايتتى. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەلدە وزىندىك ورنەكتەگى تاماشا اۆتورلاردىڭ جاڭا بۋىنى ءوسىپ شىقتى. ولاردىڭ شىعارماشىلىعى رەسەيدىڭ ۇلكەن وقىرماندار اۋديتورياسى ءۇشىن قىزعىلىقتى بولماق. «ءوز كەزەگىندە, قازاقستاندا رەسەيدىڭ جاڭا ادەبيەتىمەن تانىسۋعا دەگەن سۇرانىس تا جەتكىلىكتى», – دەدى م.ءتاجين. ديپلوماتتىڭ ايتۋىنشا, جاڭا جيناققا تۋرا ماعىناسىندا دا جانە شىعارماشىلىق ورايدا دا ەكى مىڭجىلدىقتىڭ توعىسىندا تۋعان ەلۋگە جۋىق پروزاشىلار مەن اقىندار بۋىنىنىڭ شىعارمالارى ەنگەن. ءسوزىن تۇيىندەي كەلە, ەلشى قازاقستاننىڭ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە, جا­زۋ­شىلار وداعىنا, «ليتەراتۋرنايا گازەتانىڭ» باسشىلىعىنا جاڭا ادەبي جيناقتى شى­عا­رۋعا بەلسەندى قولداۋ كورسەتكەندەرى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى. «ليتەراتۋرنايا گازەتانىڭ» شەف-رە­داكتورى ماكسيم زامشەۆ «ليتەراتۋرنايا گا­زەتانىڭ» باس رەداكتورى يۋري پولياكوۆتىڭ قۇتتىقتاۋ ءسوزىن وقىپ بەردى. قۇتتىقتاۋدا ايتىل­عانداي, اتالمىش الماناح «بىزگە شىعار­ماشىلىق وركەنى توقسانىنشى جىل­داردىڭ قيىن كەزەڭىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن رەسەي مەن قازاقستاننىڭ جاس اۆتورلارىن تانىستىرادى, ەندى ۇلتتىق تىلدەر مەن ءما­دە­نيەتتەردى ساقتاۋ جونىندەگى مىندەتتى شەشۋ ناق سولارعا جۇكتەلگەن». سونداي-اق, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ دا كەزدەسۋگە جولداعان قۇتتىق­تاۋى وقىلىپ, وندا رەسەيدەگى قازاقستان ەلشىلىگى باستاماسىنىڭ ارقاسىندا جاڭا جاسامپازدىق قۋاتقا يە بولىپ وتىر­عان قازاقستان-رەسەي دوستىق ادەبي  بايلا­نىس­تارىنىڭ ساباقتاستىعى اتاپ ايتىلدى. «بۇگىن ءبىز «قازاقستان-رەسەي» ال­ما­نا­عىنىڭ ەكىنشى رەت جارىققا شىعۋىنا اق تىلەگىمىزدى ارنايمىز. بۇل رەتتە انا ءتى­لى مەن ادەبيەتتى, دەمەك, حالىقتى ساق­تاۋ ءىسىن 30-40 جاستاعى ادەبيەتشىلەر ءوز قولى­نا العان. ەگەر ءبىز جيناقتىڭ ماز­مۇ­نى­مەن مۇقيات تانىسار بولساق, وندا ولار­دىڭ ابدەن قالىپتاسقان, وتە سەنىم­دى ادەبي تولقىن ەكەندىگىن كورەمىز», – دە­لىنگەن قا­زاقستان جازۋشىلار وداعى باس­قارما­سىنىڭ توراعاسى نۇرلان ءورازاليننىڭ قۇتتىقتاۋىندا. «رومان-گازەتا» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى يۋري كوزلوۆ الماناحتىڭ شىعارىلۋى جۇيەلى جولعا قويىلعاندىعىن جوعارى باعالادى. ونىڭ پىكىرىنشە, مۇنداي جوبالار بولاشاققا كوز سالادى. بۇل ءبىزدىڭ حالىقتارىمىز بەن جازۋشىلارىمىزعا اسىرەسە قاجەت. ول الماناحتىڭ ۇلان-عايىر جەلىلەر كەڭىستىگىندە شاشىراپ كەتەتىن ينتەرنەت-نۇسقادا ەمەس, باسپا كۇيىندە شىعارىلۋىن دۇرىس شەشىم دەپ اتادى. وسىعان بايلانىستى يۋ.كوزلوۆتىڭ پايىمداۋىنشا, كىتاپتىڭ وسىزاماندىق ادەبيەت وقىتىلاتىن جوو-لاردىڭ كىتاپحانالارى مەن كافەدرالارىنا ءتۇسۋى وتە ماڭىزدى. سونداي-اق, ول اۋدارماشىلاردى مىندەتتى تۇردە قاتىستىرا وتىرىپ, قازاقستاندىق جانە رەسەيلىك جاس جازۋشىلاردىڭ سە­مي­نارىن وتكىزۋدى ۇسىندى. ءوز كەزەگىندە «حۋدوجەستۆەننايا ليتەراتۋرا» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى گەورگي پرياحينگە الماناح بەتتەرىندە تەك استانالىق قانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, وڭىرلىك اۆتورلاردىڭ شىعارمالارى دا جاريالانعانى ۇناعان ەكەن. «ۇلكەن روماننىڭ, ۇلكەن عاسىر كىتابىنىڭ قايدا تۋا­تىنى ءالى بەلگىسىز. بالكىم, ول قازاقستاندا دۇنيەگە كەلەر», – دەي كەلە, ول الماناحتا سىنشىلار مەن ونەرتانۋشىلاردىڭ ماقالالارىن جاريالاۋ جونىندەگى تاماشا يدەيانى قولدادى. «درۋجبا نارودوۆ» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى الەكساندر ەبانويدزە رەسەي جانە قازاقستان جازۋشىلارىنىڭ كەزدەسۋلەرى تۇراقتى جولعا قويىلعاندىعىنا قۋانىشىن ءبىلدىردى. «بۇل قازاقستان-رەسەي ساياسي جانە ەكونوميكالىق بايلانىستارىنىڭ تابيعيلىعىن, ۇيلەسىمدىلىگىن, جاقىندىعىن كورسەتەدى, – دەدى ول. – مۇنداي باس­تاما­نى ىسكە اسىرۋ بۇرىنعى كسرو رەسپۋب­لي­كا­لارىنىڭ بىردە-بىرىندە مۇمكىن ەمەستىگىن مويىندايىق». قازاقستاندىق جازۋشى امبە ادەبي اۋدارماشى, كوپتەگەن ادەبي سىيلىقتاردىڭ لاۋرەاتى يليا ودەگوۆ الماناحتىڭ دۇنيەگە كەلۋىن قازىرگى ورىس تىلىندە جاسالاتىن قازاقستان ادەبيەتى ءۇشىن دە اسا ءماندى وقيعا دەپ سانايدى. وتكەن شيرەك عاسىر ۋاقىت ىشىندە قازىر حالىقارالىق تۇرعىدان تانىلعان تاماشا اۆتورلاردىڭ تۇتاس بۋىنى قالىپتاستى. «الماناح بەتتەرىندە قازاقستان مەن رەسەي جازۋشىلارى بەتپە-بەت كەزدەستى, مۇنىڭ ءوزى جيناقتىڭ قابىلدانۋ گەوگرافياسىن كەڭەيتەدى, – دەپ اتاپ كورسەتتى ول. – سونداي-اق, جيناقتا ءبىر-ءبىرىنىڭ شىعارماشىلىعىمەن كوبىنە-كوپ تانىس ەمەس, ءارى قازاق تىلىندە, ءارى ورىس تىلىندە جازاتىن جازۋشىلاردىڭ دا تانىستىرىلۋى وتە ماڭىزدى». رەسەيلىك ادەبيەت سىنشىسى, اقىن, دراماتۋرگ جانە باسپاگەر يۋليا سەليۆانوۆا (كاچالكينا) قازىرگى كەزدە كىتاپ دۇكەندەرى اراسىندا ۇلتتىق ادەبيەتكە دەگەن ۇلكەن قىزىعۋشىلىق بايقالاتىندىعىنا نازار اۋداردى. ويتكەنى, ادامدار تۇرمىستىق كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىك ارقاۋ ەتىلەتىن قاساڭ, كەڭسەلىك پروزادان شارشاعان. «وقىرمان باسقا مادەنيەت تۋرالى دا كوبىرەك بىلگىسى كەلەدى, بۇل ورايدا الماناح جارقىن مادەني وقيعاعا اينالىپ وتىر», – دەدى ول. ونىڭ پايىمداۋىنشا, قازىر كىتاپ باسىپ شىعارۋدان گورى, كىتاپ تاراتۋ جۇيەلەرى مەن وقىرماندار ءۇشىن التىن كوپىر بولاتىن دانەكەرلىك ماڭىزدىراق. تۇساۋكەسەر بارىسىندا شىعارمالارى جيناققا كىرگەن قانات ومار, ناتاليا كارپوۆا, اناستاسيا سوتنيكوۆا, گالا ۋزريۋتوۆا, كلارا يساباەۆا, الماس ءنۇسىپ, ءاليا داۋلەتباەۆا, ەسەي جەڭىس ۇلى, ەسبولات اي­دا­بوسىن, دارحان بەيسەنبەك ۇلى, الەك­ساندر فيلاتوۆ, الەكساندر انتيپوۆ, اناس­تاسيا چەرنوۆا سىندى جاس اۆتورلار ءسوز الدى. جەمىستى پىكىرتالاس كەزىندە ولار ەۋرا­زيا كەڭىستىگىندەگى ادەبي ۇدەرىستىڭ ەڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرىن تالقىلادى, شىعار­ماشىلىق يدەيالارىمەن جانە جوسپارلارىمەن الماسىپ, ىسكە اسۋى قازاقستان-رەسەي جازۋشىلار كلۋبىنىڭ بارلىق مۇشەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن مۇمكىن بولاتىن جاڭا جوبالارعا ساتتىلىك تىلەدى. قورعانبەك امانجول, «ەگەمەن قازاقستان»