ادامدى قاماۋ –وڭاي, اقتاۋ – قيىن

ەكى جىلدا ەكى رەت سوتتالىپ, ەكى مارتە بوساتىلعان, بىراق قازىرگى كەزدە قايتادان بۇلتارتپاۋ شاراسى رەتىندە «ۇيقاماقتا» وتىرعان «سارىاعاش-ادىلەت» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى امانگەلدى باتىربەكوۆتىڭ جۇبايى جاقىندا رەداكتسيامىزعا كەلىپ, ايتىپ بەردى. جولداسىنىڭ قورعاۋشىسى بولىپ جۇرگەن كۇلزادا بايمۇراتوۆا كۇيەۋىنىڭ ءۇشىنشى رەت قامالىپ كەتپەۋى ءۇشىن الاڭداۋشىلىعى بارىن جاسىرمادى. ول ەكى جىلعا سوزىلعان جاع­داي وڭتۇستىك قازاقستان وبلى­سى­نىڭ پروكۋرورى, گەنەرال يب­را­ھيم يمانوۆتى جولداسىنىڭ بۇ­قارالىق اقپارات قۇرالدارى بە­تىن­دە سىناعان ماقالاسىنان كە­­يىن شيەلەنىسىپ كەتكەندىگىن اي­تا­­دى. سونىڭ سالدارىنان ول ەكى رەت سوتتالىپ تا ۇلگەرگەن. ءبى­راق سارىاعاش اۋداندىق سوتى­نىڭ ۇكىمىن وبلىستىق سوت­تىڭ اپەلليا­­­تسيالىق القاسى ەكى رەت بۇز­عان. دەي تۇرعانمەن, قار­سى جاق ءوز ارەكەتتەرىن ءالى دە توق­تات­پا­عان­­­دى­عىن جۇبايىنىڭ قور­عاۋ­­شى­­­سى ك.بايمۇراتوۆا بىلايشا ءتۇسىن­دىرەدى: «ول ىستەرى ناتيجە بەر­مەگەن سوڭ كۇيەۋىمدى دەرەۋ اباق­تىعا قاماتىپ, حات-حابار ال­عىزبادى. ارتىنان اۋلادان شىعار­ماي «ۇيقاماقتا» وتىر­عى­زىپ قىلمىستىق ءىستى شيكى كۇيىن­دە ايىپتاۋ اكتىسىمەن قپك-ءنىڭ 314-بابىنىڭ 1-بولىگىنىڭ تالا­­بىن بۇزىپ, ادەيى سارىاعاش اۋ­دان­دىق سوتىنا جولداعان». ورا­يى كەلگەندە ايتا كەتۋ كەرەك, اتال­­عان اۋداندىق سوت ۇكىم­دەرى بۇ­عان دەيىن بۇزىلعاندىعىنا قارا­ماستان ءىس ءۇشىنشى رەت قايتا كوتەرىلگەن. جاقىندا باس پروكۋرور جاقىپ اسانوۆ سوت ۇكىمدەرىنە نە­گىز بولعان تەرگەۋشىلەردىڭ زاڭ­سىز قاۋلىلارىن بۇزعىزىپ, قايتا تەرگەۋگە جىبەرگەن. گەنەرال مەن ءجۋرناليستىڭ اراسىنا سىزات ءتۇسۋىنىڭ سەبەبى نەدە؟ 2014 جىلدىڭ 5 اقپانىنداعى سارىاعاش اۋدانى اكىمىنىڭ جىل­دىق ەسەبىندە بيۋدجەت قارجىسى­نىڭ 90 ميلليون تەڭگەسى زاڭسىز جاراتىلعانى ايتىلادى. سونىمەن قاتار, مۇعالىمدەردىڭ تامىز كونفەرەنتسياسىندا اۋداندىق ءبىلىم ءبولى­مىندەگى 2011-2013 جىلدار ارا­لىعىندا «ساتىلعان ساناتتار» سالدارىنان مەملەكەتىمىزگە 1 ميل­ليارد تەڭگە زيان كەلگەنى دە جا­يىپ سالىنادى. الايدا, اتالعان فاكتى­لەرگە قاتىستى ەشقانداي دا قىلمىستىق ءىس تىركەلمەگەن. ەسەسىنە 2014 جىلدىڭ كۇزىندە وسى زاڭسىزدىقتار تۋرالى ۆيدەوروليكتەر جاريالانىپ كەتكەن. سودان كەيىن ا.باتىربەكوۆتىڭ سارىاعاش كۋرورتتىق ايماعىنداعى «اي-عاسىر» قوناق ۇيىنە قاتىستى قۇ­قى­عىن قالپىنا كەلتىرۋ جايى قيىن­­داي تۇسكەن. جۋرناليست گەنە­رالدىڭ ءبىر ازاماتتىق ءىس بويىنشا قاراما-قايشى قورىتىندى بەر­گەن ارەكەتىن اشكەرەلەپ باس پرو­­كۋرورعا شاعىمدانۋعا ءماج­بۇر بولادى. بۇدان باسقا, 2015 جىل­دىڭ قاڭتارىندا «گەنە­رالعا ەكى سويلەۋگە بولا ما نەمەسە «اي-عاسىر» داۋىنا قاي عا­سىر­دا نۇكتە قويىلادى؟» اتتى ما­قالا شىعادى. نە كەرەك, «اي-عاسىر» قوناق ءۇيىنىڭ داۋىنا قاتىستى 5.02.2015 جىلعى كاسساتسيالىق سوت القاسىندا وبلىس پروكۋرورى قورىتىندى بەرىپ, تالاپكەردىڭ ارىزىن قاناعات­تان­دىرۋسىز قالدىرۋدى سۇراعان. الايدا, جوعارعى سوت سول پروكۋرا­تۋرا­نىڭ قورىتىندىسىنا قارا­ماي, تالاپكەردىڭ ارىزىن قانا­عات­تاندىرىپ بەرگەن. بىراق 2015 جىلدىڭ 12 قازانىن­دا سارىاعاش اۋداندىق پروكۋ­رورىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان ساپاروۆتىڭ ايىپتاۋ شاعىمىمەن ا.باتىربەكوۆ 1 جىل 6 ايعا باس بوس­تاندىعىنان ايىرىلىپ, قاماۋ­عا الىنادى. زاڭنىڭ بۇلجىتپاي ورىندالۋىن قاداعالايتىن پروكۋرور نۇرلان ساپاروۆتىڭ تالاپ ارىزى بويىنشا قابىلدانعان ۇكىمدى 29.01.2016 جىلى وبلىستىق سوتتىڭ اپەللياتسيالىق القاسى بۇزىپ, جابىرلەنۋشىگە ونداي شاعىم­مەن سوتقا ەمەس, ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنە جۇگىنۋ قاجەت­تىگىن نۇسقاۋى كىم كىمدى بولسا دا بەي-جاي قالدىرماسى انىق. كۇلەيىن دەپ كۇمىلجۋگە تۋرا كەلەدى. شاعىمنىڭ قايدا جانە قالاي جازىلاتىنىن بىلمەسە, وندا كىمگە نە دەگەندەي. بۇل رەت­تە ن.ساپاروۆتىڭ شاعىمىن قارا­عان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى ونى سارىاعاش اۋداندىق ىشكى ىستەر بولىمىنە جولداعان. بىلىكتى باسشى, پولكوۆنيك و.قابىشەۆ ءىستىڭ ءمان-جايىن تولىق زەردەلەپ بارىپ «جۋرناليست باتىربەكوۆ­تىڭ ءىس-ارەكەتتەرىنەن قۇلاعى­نان تارتسان دا قىلمىس قۇرامى شىق­پايدى» دەپ ءىستى وبلىسقا قاي­ت­ارىپ جىبەرىپتى. وبلىستىق سوت­تىڭ اپەللياتسيالىق القاسى  ءتىل­شىنى اقتاپ شىعادى. سونىمەن نە كەرەك, وبلىستىق اپەللياتسيالىق سوتتان وقو ءىىد جولدانعان پروكۋرور ن.ساپاروۆتىڭ شاعىمى بويىنشا ءىس ەكى ايدان اسا جاتىپ, 8.04.2016 جىلى ا.باتىربەكوۆتىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق كودەكستىڭ «پرو­كۋرورعا جالا جابۋ» بو­يىن­شا 411-بابىنىڭ 2-بولىگىمەن ءتىر­كەل­گەن №165100031000530 ساندى قىل­مىستىق ىسكە ۇلاسىپ كەتەدى. قورىتا ايتقاندا, ءتىلشى كاسىپ­كەرلىكپەن اينالىسامىن دەپ ءجۇرىپ جاي لاشىق ەمەس, قۇنى 1 ميلليون دوللار تۇراتىن «اي-عاسىر» قوناق ۇيىنەن بىرەۋلەردىڭ ىقتيارىمەن ايىرىلادى. ودان قالسا قولىندا شارتى بولا تۇرا ميكروەكسكوۆاتور قولدى بولىپ كەتەدى. جەرگىلىكتى پروكۋرورى قاي­دا شاعىمداناتىنىن بىلمەسە, سوتتارى دۇرىس ۇكىم شىعار­ماسا, وندا ءجۋرناليستىڭ باسىن­داعى جاعداي شىنىمەن دە وتە اۋىر كۇيىندە قالاتىنداعىنا كوز جەت­كىزۋ قيىن ەمەس. وسىعان وراي ءتيىس­تى ورىندار اتالعان ماسەلەگە ەرەكشە نازار اۋدارادى دەگەن ويدامىز. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»