قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №379

  2015 جىلعى 22 مامىر, استانا قالاسى اۋىر جۇمىستار, ەڭبەك جاعدايلارى زياندى (ەرەكشە زياندى) جانە (نەمەسە) قاۋىپتى جۇمىستار سالاسىندا, جەراستى جۇمىستارىنا ەڭبەك شارتتارىن جاساسۋ ءۇشىن, سونداي-اق حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توبىنداعى ادامداردى جۇمىسقا جىبەرۋ ءۇشىن مەديتسينالىق قارسى كورسەتىلىمدەر تىزبەسىن بەكىتۋ تۋرالى «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى كودەكسىنىڭ 7-بابىنىڭ 1-تارماعىنىڭ 111) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان اۋىر جۇمىستار, ەڭبەك جاعدايلارى زياندى (ەرەكشە زياندى) جانە (نەمەسە) قاۋىپتى جۇمىستار سالاسىندا, جەراستى جۇمىستارىنا ەڭبەك شارتتارىن جاساسۋ ءۇشىن, سونداي-اق حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توبىنداعى ادامداردى جۇمىسقا جىبەرۋ ءۇشىن مەديتسينالىق قارسى كورسەتىلىمدەر تىزبەسى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىمداستىرۋ دەپارتامەنتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپتە: 1) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدى; 2) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇننىڭ ىشىندە مەرزىمدىك باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق – قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋدى; 3) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ا.ۆ.تسويعا جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق ونى العاشقى رەسمي جاريالاعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى ت.دۇيسەنوۆا كەلىسىلدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ا.يسەكەشەۆ __________________ 2015 جىلعى 29 مامىر كەلىسىلدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ە.دوساەۆ __________________ 2015 جىلعى 29 مامىر قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 22 مامىرداعى №379 بۇيرىعىمەن بەكىتىلدى اۋىر جۇمىستار, ەڭبەك جاعدايلارى زياندى (ەرەكشە زياندى) جانە (نەمەسە) قاۋىپتى جۇمىستار سالاسىندا, جەراستى جۇمىستارىنا ەڭبەك شارتتارىن جاساسۋ ءۇشىن, سونداي-اق حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توبىنداعى ادامداردى جۇمىسقا جىبەرۋ ءۇشىن مەديتسينالىق قارسى كورسەتىلىمدەر تىزبەسى 1. اۋىر جۇمىستار, ەڭبەك جاعدايلارى زياندى (ەرەكشە زياندى) جانە (نەمەسە) قاۋىپتى جۇمىستار سالاسىندا, جەراستى جۇمىستارىنا ەڭبەك شارتتارىن جاساسۋ ءۇشىن مەديتسينالىق قارسى كورسەتىلىمدەر تىزبەسى 1. نەرۆ جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارى: 1) فۋنكتسيالارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بار اعزالاردىڭ تۋا بىتكەن انومالياسى; 2) سىرتقى فاكتورلاردىڭ اسەرىنەن ورتالىق جانە شەتكى نەرۆ جۇيەسىنىڭ, ىشكى اعزالار مەن تىرەك-قيمىل اپپاراتىنىڭ زاقىمدانۋ سالدارى: رادياتسيا, كاسىبى بويىنشا جۇمىسىن ورىنداۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىن اعزالار مەن جۇيەلەر فۋنكتسيا­لارىنىڭ بۇزىلۋىن تۋدىراتىن, قايتىمسىز وزگەرىستەردىڭ دامۋى بار تەرميالىق, حيميالىق جانە باسقا دا اسەرلەر; 3) مي مەن ج ۇلىن جاراقاتى, ايقىن نەۆرولوگيالىق بۇزىلۋلارمەن قاتار جۇرەتىن تسەرەبروۆاسكۋليارلىق اۋرۋلار, سونداي-اق ولاردىڭ سالدارى; 4) قوزعالىس جانە سەزىمتالدىق بۇزىلۋى بار نەرۆ جۇيەسىنىڭ ورگانيكالىق اۋرۋلارى (سيرينگوميەليا جانە سيرينگوبۋلبيا, ميەلوپاتيا, بالالاردىڭ تسەرەبرالدىق سال اۋرۋى جانە ونىڭ سالدارى, ەكستراپيراميدالىق, قۇرىلىمنىڭ پيراميدالىق جانە ميشىق جۇيەلەرىنىڭ زاقىمدانۋى, باب, دەگەنەراتيۆتىك اۋرۋلار, فاكوماتوزدار, شاشىراڭقى بەرىش, ءجىتى ديسسەمينيرالدىق دەميەلينيزاتسيالاردىڭ سالدارى, ديففۋزيالىق بەرىش, باس پەن ج ۇلىننىڭ ءجىتى قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ سالدارى, مي قاناينالىمى فۋنكتسياسىنىڭ سوزىلمالى جەتىسپەۋشىلىگى – II جانە ودان دا جوعارى ساتىداعى ديستسيركۋلياتورلىق ەنتسەفالوپاتيا); 5) ورتالىق نەرۆ جۇيەسىنىڭ سوزىلمالى قابىنۋ اۋرۋلارى (ەنتسەفاليت, مەنينگوەنتسەفاليت, مەنينگيت, ميەليت, ەنتسەفالوميەليت جانە باسقالار) جانە ونىڭ ايقىن نەۆرولوگيالىق بۇزىلۋلارىمەن سالدارى; 6) ايقىن جانە اسقىنعان باستىڭ ساقينا اۋرۋلارى, ۇستامالى وتكىنشى ترانزيتورلىق تسەرەبرالدىق يشەميالىڭ ۇستامالار مەن ۇقساس سيندرومدار, ناركولەپسيا, كاتالەپسيا, ەسىنەن تانۋدىڭ ءارتۇرلى تۇرلەرى, كورۋ, ەستۋ بۇزىلۋلارىنىڭ پاروكسيزمدەرى, سينكوپالدىق جاعدايلار مەن باسقالار; 7) كاسىبى بويىنشا جۇمىسىن ورىنداۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىن نەرۆ جۇيەسىنىڭ تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋلارى; 8) كاسىبى بويىنشا جۇمىسىن ورىنداۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىن فۋنكتسيالارىنىڭ تۇراقتى بۇزىلۋلارى بار شەتكى نەرۆ جۇيەسىنىڭ, نەرۆتىك-بۇلشىقەتتىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى; 9) ميدىڭ قاتەرلى جانە قاتەرسىز اۋرۋلارى, ج ۇلىننىڭ جانە شەتكى نەرۆ جۇيەسىنىڭ قاتەرلى اۋرۋلارى. 2. پسيحيكالىق بۇزىلۋلار مەن مىنەز-ق ۇلىق بۇزىلۋلارى: 1) اۋىر تۇراقتى نەمەسە ءجيى اسقىناتىن اۋىرۋسىنۋشىلىق كورىنىستەرىنەن سوزىلمالى پسيحيكالىق جانە مىنەز-ق ۇلىق اۋىتقۋلارى, پاروكسيزمالدىق بۇزىلۋلارى بار ەپيلەپسيا; 2) سيمپتوماتيكالىق, پسيحيكالىق بۇزىلۋلاردى قوسا العانداعى ورگانيكالىق بۇزىلۋلار; 3) پسيحوبەلسەندى زاتتاردى تۇتىنۋعا بايلانىستى پسيحيكالىق بۇزىلۋلار مەن مىنەز-ق ۇلىقتىڭ بۇزىلۋلارى (3 جىلدان كەم ەمەس تۇراقتى وڭالتۋ ساتىسىنان باسقا); 4) شيزوفرەنيا, شيزوفرەنيالىق جانە ساندىراق بۇزىلۋلار; 5) كەمىندە 3 جىل ينتەرميسسياعا جاقىن تۇراقتى تەرەڭ رەميسسيادان باسقا كوڭىل-كۇي (اففەكتىلىك بۇزىلۋلار) بۇزىلۋلارى; 6) سترەسكە بايلانىستى نەۆروزدىق جانە سوماتيكالىق تۇردەگى بۇزىلۋلار (دارىگەرلىك-كونسۋلتاتسيالىق كوميسسيانىڭ (بۇدان ءارى – دكك) شەشىمى بويىنشا); 7) فيزيولوگيالىق بۇزىلۋلار مەن فيزيكالىق فاكتورلارعا بايلانىستى مىنەز-ق ۇلىقتىق سيندرومدار (دكك شەشىمى بويىنشا); 8) جەكە باسىنىڭ بۇزىلۋلارى مەن ۇلكەن جاستاعى مىنەز-ق ۇلىق; 9) اقىل-وي كەمىستىگى; 10) ادەتتە بالا جانە ءجاسوسپىرىم جاستا باستالاتىن ەموتسيالىق بۇزىلۋلار مەن مىنەزدىڭ بۇزىلۋلارى; 11) بارلىق پسيحيكالىق اۋرۋلار كەزىندەگى سۋيتسيدتىك ارەكەتتەردەن كەيىنگى جاعداي; 12) الكوگوليزم, ناشاقورلىق, ۋىتقۇمارلىق. 3. سوماتيكالىق اۋرۋلار: 1) 2-دارەجەلى, 3-قاۋىپتى ارتەريالىق گيپەرتونيا; 2-دارەجەلى, 4-قاۋىپتى ارتەريالىق گيپەرتونيا; 3-دارەجەلى, 2-4-قاۋىپتى ارتەريالىق گيپەرتونيا; جۇمىسقا جىبەرۋ ماسەلەسى كريزدىك اعىم بولماعان جانە ءتيىمدى ەمدەۋ كەزىندە شەشىلەدى; 2) جۇرەكتىڭ توقتاۋ, ءجىتى جۇرەك فۋنكتسياسىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنىڭ, تالىپ قالۋ نەمەسە باسقا دا پاروكسيزمالدىق جاعدايلاردىڭ دامۋ, بەلگىلەنگەن ىرعاق جۇرگىزۋشىسىنىڭ, گيس شوعىنىڭ تولىق بلوكادالانۋ قاۋپىن توندىرەتىن جوعارى گراداتسياداعى جۇرەك ىرعاعى مەن وتكىزگىشتىگىنىڭ (ونىڭ ىشىندە جىبىرلاق اريتميا, پاروكسيزمالدىق تاحيكارديا, ەكستراسيستوليا, ءىى جانە ءىىى دارەجەدەگى اتريوۆەنتريكۋليارلىق بلوكادا, سينۋستىق ءتۇيىن السىزدىگىنىڭ سيندرومى) بۇزىلۋى; 3) ميوكارديتتىڭ, ەندوكارد پەن پەريكاردتىڭ (ونىڭ ىشىندە جۇرەك اقاۋى, ميوكارديتتەر, كارديوميوپاتيالار, ەندوكارديتتەر, كۇشەيەتىن جانە ادگەزيۆتىك - كونستريكتيۆتىك پەريكارديتتەر) سوزىلمالى اۋرۋلارى, II جانە III دارەجەدەگى, ترومبوەمبوليامەن, لاۋن بويىنشا جوعارى گراداتسيالار ىرعاعىنىڭ بۇزىلۋىمەن جانە باسقا دا پاروكسيزمالدىق جاعدايلاردىڭ دامۋ قاۋپىمەن اسقىنعان جۇرەك فۋنكتسياسىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى; 4) وكپە ارتەرياسىنىڭ ترومبوەمبولياسىنان كەيىنگى جاعداي; 5) ءىى - IV فۋنكتسيالىق كلاسىمەن تۇراقتى ستەنوكارديا, بۇرىن باستان وتكەرگەن ءىرى وشاقتىق ميوكارد ينفاركتى مەن II جانە ءىII دارەجەدەگى جۇرەك فۋنكتسياسىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىمەن, ترومبوزبەن, ەمبوليامەن, ىرعاقتىڭ ايقىن بۇزىلىستارىمەن, جۇرەكتىڭ انەۆريزمىمەن جۇرەكتىڭ سوزىلمالى يشەميالىق اۋرۋىنىڭ باسقا دا نىساندارى; 6) ءجىتى رەۆماتيكالىق قىزبا: بەلسەندى ساتىسى, جۇرەك پەن باسقا دا اعزالار مەن جۇيەلەردى زاقىمداۋمەن, سونداي-اق زياندى جاعدايدا جۇمىستى ورىنداۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىن باستان وتكەرگەن جۇرەكتەن تىس زاقىمداۋ سالدارىمەن ءجيى قايتالانۋى; 7) اورتا انەۆريزمدەرى, اورتيتتەر. كورونارلىق ارتەريالاردىڭ انگيوپلاستيكتەرى, انەۆريزمەكتوميا مەن اورتوپلاستيكتەر, جۇرەك قاقپاقشالارىن پروتەزدەۋ جانە جۇرەك پەن قان تامىرلارىنا باسقا دا كۇردەلى وپەراتسيالار. ميترالدىق كوميسسۋروتوميادان, ارتەريالىق اعىنداردى بايلاۋدان جانە باسقا دا قاراپايىم كارديوحيرۋرگيالىق ارالاسۋلاردان, ءىرى كورونارلىق ارتەريالاردىڭ ءبىرىنىڭ وككليۋزياسىنان نەمەسە ايقىن ستەنوزىنان, اورتو-كورونارلىق شۋنتتاۋدان كەيىنگى جاعدايدان كەيىن جۇمىسشى ءتيىمدى ەمدەۋدەن كەيىن عانا جۇمىسقا جىبەرىلەدى; 8) ءىى جانە ودان دا جوعارى دارەجەدەگى جۇرەك فۋنكتسياسىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, ىرعاعى مەن وتكىزگىشتىگىنىڭ اسقىنعان بۇزىلۋلارى بار جۇرەكتىڭ الكوگولدىك زاقىمدانۋلارى; 9) II, III جانە IV فۋنكتسيالىق كلاستاعى اۋىرتپالىقتاعى تۇراقتى ستەنوكاردياسىمەن جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋى, ءىى جانە ءىىى دارەجەدەگى جۇرەك فۋنكتسياسىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىمەن كۇشەيگەن ستەنوكارديا, ينفاركتەن كەيىنگى ءىرى وشاقتىق كارديوسكلەروز; 10) ىرعاق پەن وتكىزگىشتىگىنىڭ بۇزىلۋلارى - ءىى جانە ودان جوعارى اتريوۆەنتريكۋلياتسيالىق بلوكادا, سينۋستىق شوقتىڭ السىزدىگى, پاروكسيزمالدىق تاحيىرعاقتىڭ ءجيى ۇستامالارى, تۇراقتى نىسانداعى جىبىرلاق اريتميا, لاۋن بويىنشا جوعارى گراداتسيالاردىڭ جۇرەكشەلىك جانە قارىنشالىق ەكستراسيستولياسى; 11) بەلگىلەنگەن ىرعاق جۇرگىزۋشىسى; 12) ءجيى اسقىنۋلارىمەن, قان كەتۋگە بەيىمدىلىگىمەن, ءىى جانە ءىىى دارەجەدەگى تىنىس الۋ فۋنكتسياسىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىمەن وكپەنىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى (وكپەنىڭ سوزىلمالى وبسترۋكتيۆتىك اۋرۋى, ينتەرستيتسيالدىق پنەۆمونيا, ساركويدوز, ەمفيزەما, برونحوەكتاتيكالىق جانە وكپەنىڭ ءىى جانە جوعارى ساتىداعى باسقا دا ءتان ەمەس اۋرۋلارى). فيبروزداۋشى الۆەوليت. باستان وتكەرگەن سپونتاندى پنەۆموتوراكستەن كەيىنگى جاعداي; 13) باقىلانبايتىن اۋىرلىقتىڭ اۋىر دارەجەسىندەگى برونح دەمىكپەسى; باقىلاناتىن برونح دەمىكپەسى – ءارتۇرلى ايقىندىلىق دارەجەسى, جۇمىسقا جىبەرۋ ماسەلەسى دكك شەشىلەدى; 14) اۋىر اعىنىمەن جانە ايقىن اۋىرسىنۋ سيندرومىمەن, ءجيى اسقىنۋلارىمەن, قان كەتۋگە بەيىمدىلىگىمەن (ونىڭ ىشىندە اسقازاننىڭ جانە ۇلتاباردىڭ ويىق جارا اۋرۋى, ديەتالىق تاماقتانۋدى, ۇيقى رەجيمىن ساقتاۋدى جانە دەنە جۇكتەمەلەرىن شەكتەۋدى تالاپ ەتەتىن وپەراتسيالىق ارالاسۋدىڭ سالدارى, ەنتەريت, ەنتەروكوليت, ويىق جارالى كوليت, كرون اۋرۋى, حولانگيت, حولەتسيستيت, پانكرەاتيت, گەپاتيت) اسقورىتۋ اعزالارىنىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى, بۇيرەك فۋنكتسيالارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, باۋىر تسيرروزى; 15) كەز كەلگەن دارەجەدەگى بۇيرەكتىڭ سوزىلمالى جەتىسپەۋشىلىگىمەن بۇيرەكتىڭ سوزىلمالى اۋرۋى, ءىىى دارەجەلى نەفروپتوزە. نەسەپ-تاس اۋرۋى. پوداگرالىق نەفروپاتيا; 16) قوسىلىس تىندەرىنىڭ ديففۋزيالىق اۋرۋلارى (ۇلكەن كوللاگەنوزدار): رەۆماتويدتىق ارتريت, جۇيەلى قىزىلجەگى, جۇيەلى سكلەرودەرميا, دەرماتوميوزيت, جۇيەلى ۆاسكۋليتتەر, ءتۇيىندى پوليارتەريت, اللەرگيالىق (ەوزينوفيلدىك) گرانۋلەماتوزدىق انگيت, ۆەگەنەر گرانۋلەماتوزى, تاكاياسۋ اۋرۋى, گەموراگيالىق ۆاسكۋليت, گۋدپاسچەر سيندرومى, الىپ جاسۋشالى ارتريت, انكيلوزيرلەۋشى سپونديلوارتريت, دەكومپەنساتسيا ساتىسىنداعى شەگرەن سيندرومى, بەحچەت سيندرومى; 17) باسقا اعزالار مەن جۇيەلەردىڭ زاقىمدانۋ بەلگىلەرىمەن, ولاردىڭ فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋىمەن كۇشەيمەلى اعىمى بار ەدوكريندىك جۇيەنىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى, ونىڭ ىشىندە 1 تيپتەگى قانت ديابەتى, سۋبكومپەنساتسيا جانە دەكومپەنساتسيا ساتىنداعى 2 تيپتەگى قانت ديابەتى, ورتا جانە اۋىر دارەجەدەگى گيپوتيرەوز جانە ديففۋزدىق-ۋىتتى زوب, گيپەرپاراتيرەوز, گيپوپاراتيرەوز, فەوحروموتسيتوما, ادديسون اۋرۋى, گيپەرالدوستەرونيزم; كاسىبي مىندەتتەردى ورىنداۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىندەر; 18) تاماقتانۋ مەن زات الماسۋدىڭ اۋىر بۇزىلۋلارى, وكپە جانە جۇرەك فۋنكتسياسىمەن ءىىى جانە IV دارەجەدەگى سەمىرۋ; 19) II جانە III دارەجەدەگى بۋىن فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋلارىمەن قوسا جۇرەتىن سوزىلمالى اسقىنعان پوليارتروپاتيا (رەۆماتويدتىق جانە باسقا دا ارتريتتەر, پوداگرا جانە باسقا دا الماسۋ ارتروپاتيالارى); 20) اپلاستيكالىق جانە قايتالانبالى اۋتويممۋندىق گەموليتيكالىق انەميا. قان مەن قان ءوندىرۋ اعزالارىنىڭ باسقا دا تۋا پايدا بولعان, قايتالانبالى جانە كۇشەيگەن اۋرۋلارى. قان ءوندىرۋ جانە وعان ۇقساس تىندەردىڭ قاتەرلى ىسىكتەرى; 21) قاننىڭ قاتەرلى اۋرۋلارى; 22) قاننىڭ ۇيىعىشتىعىنىڭ بۇزىلۋى, پۋرپۋرا جانە باسقا دا گەمورراگيالىق بۇزىلۋ جاعدايى; 23) اللەرگەننەن قايتالانىپ اسەر ەتۋىن بولدىرماۋ مۇمكىن بولمايتىن تۋىنداعان انافيلاكتيكالىق شوكتان كەيىنگى جاعداي. 4. حيرۋرگيالىق اۋرۋلار: 1) تۋا بىتكەن انوماليالار مەن دەفورماتسيالار, ونىڭ ىشىندە اياق-قولدىڭ 6 جانە ودان دا كوپ سانتيمەترلەرگە قىسقا بولۋى; 2) باسقا تارماقتاردا كورسەتىلمەگەن جانە كاسىبي قىزمەتتە كەدەرگى كەلتىرەتىن زاقىمدالعان اعزالاردىڭ تۇراقتى بۇزىلۋلارىمەن قوسا جۇرەتىن جاراقاتتار مەن حيرۋرگيالىق ارالاسۋلاردىڭ سالدارى; 3) كاسىبي ءمانى بار فۋنكتسيالارىنىڭ تۇراقتى بۇزىلۋى بار سۇيەكتەردىڭ, شەمىرشەكتەردىڭ, اياق-قول جانە ومىرتقانىڭ ءىرى بۋىندارىنىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى; 4) تەسىپ وتكەن باسسۇيەك-مي جاراقاتتارىنان نەمەسە وپەراتسيالاردان كەيىنگى باسسۇيەك سۇيەكتەرىنىڭ اقاۋلارى; 5) سوزىلمالى ءىرىڭدى اۋرۋلار (وكپە, ىشپەردە ابستسەستەرى, پيوتوراكس, پاراپروكتيت, ىشەك, نەسەپ جىلانكوزدەرى مەن باسقالار); 6) وڭەشتىڭ تىرتىقتىق وزگەرىستەرى, فۋنكتسيالاردىڭ ايقىن بۇزىلۋلارىمەن جانە اسقىنۋلارمەن ديافراگمالىق جارىقتار; 7) سيمپتومدىق ديۆەرتيكۋلەز, پوليپوز جانە اسقورىتۋ تراكتىسىنىڭ باسقا دا سيمپتومدىق قاتەرسىز ىسىكتەرى. جارىقتار. ۇلكەن ەمەس اسقىنباعان جارىقتار كەزىندە جۇمىسشىلاردى جۇمىسقا جىبەرۋ ءتاسىلى جەكەشە; 8) ايقىن اۋىرسىنۋ سيندرومىمەن جانە اسقىنۋلارىمەن ءوت-تاس اۋرۋلارى (ونىڭ ىشىندە سوزىلمالى حولانگيت, رەاكتيۆتى پانكرەاتيت, ايقىن حولەتسيستيت); 9) اسقورىتۋ تراكتىسىنىڭ, نەسەپ پەن ءناجىستى ۇستماۋىمەن نەمەسە كىدىرىسپەن قوسا جۇرەتىن نەسەپ شىعارۋ اعزالارىنىڭ جانە قۋىقاستى بەزىنىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى; 10) شەتكى ارتەريالاردىڭ ستەنوزداۋشى اتەروسكلەروزى, بيۋرگەر اۋرۋى, رەينونىڭ ايقىن سيندرومى. قان تامىرلارى قابىرعالارىنىڭ جىرتىلۋ قاۋپىمەن انەۆريزمدەر مەن ارتەريانىڭ باسقا دا اۋرۋلارى; 11) كوكتامىر فۋنكتسياسىنىڭ ايقىن سوزىلمالى جەتىسپەۋشىلىگىمەن اياق كوكتامىرلارىنىڭ ۆاريكوزدىق كەڭەيۋى. ترومبوفلەبيت, ترومبوەمبوليتيكالىق اۋرۋ. اسقىنعان گەمورروي; 12) ليمفانگيت, باسقا دا ليمفوىسىكتەر - III دارەجەلى كۇسپەكتىك. 5. تەرى جانە ۆەنەريالىق اۋرۋلار: 1) تەرىنىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى: سوزىلمالى تارالعان, ءجيى قايتالاناتىن ەكزەما, تۇقىم قاۋلايتىن پسورياز, تارالعان, ارتروپاتيالىق, پۋستۋلەزدىك, پسورياتيالىق ەريترودەرميا, سوزىلمالى تارالعان, ءجيى قايتالاناتىن دەرماتيت, سوزىلمالى قايتىمسىز تارالعان يحتيوز; 2) بۋللەزدىك اۋتويممۋندىق بۇزىلۋلار: كۇلدىرەۋىك (پەمفيگۋس), پەمفيگويد, گەرپەس تۇرىندەگى ديۋرينگ دەرماتيتى; 3) گانگرەنوزدىق پيودەرميا, اۋىر اعىندى باسقا دا سوزىلمالى پيودەرميا; 4) تەرى ىسىكتەرى (كاپوشي ساركوماسى, مەلانوما); 5) كەش نەيرومەرەز; 6) سكلەرودەرميانىڭ, ەريتەماتوزدىڭ (فوتوسەنسيبيلدەۋشى نىساندار) تەرىلىك كورىنىستەرى. 6. كوز اۋرۋلارى: 1) گلاۋكوما; 2) ءجيى قايتالانۋلارمەن كوزدىڭ سوزىلمالى اسقىنعان اۋرۋلارى; 3) بينوكۋليارلىق كورۋدىڭ جوقتىعى مەن بۇزىلۋى; 4) ەڭبەك جاعدايىنا بايلانىستى كونتاكتىلىك تۇزەتۋ; 5) ماماندىعى بويىنشا مىندەتتەرىن ورىنداۋدى قيىنداتاتىن فۋنكتسيالاردىڭ بۇزىلۋلارىمەن كورۋ اعزاسىنىڭ ءانوفتالمى, انومالياسى; 6) ماماندىعى بويىنشا مىندەتتەرىن ورىنداۋدى قيىنداتاتىن فۋنكتسيالاردىڭ بۇزىلۋلارىمەن كورۋ اعزاسىنىڭ قاتەرسىز جانە قاتەرلى اۋرۋلارى; 7) جاس اپپاراتىنىڭ, كونيۋنكتيۆتىڭ, اققابىقتىڭ, مولدىرقابىقتىڭ, نۇرلى قابىقتىڭ جانە كورۋ فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋلارىمەن جانە توقتاماي جاس اعۋلارىمەن تسيليارلىق دەنەنىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى; 8) ماماندىعى بويىنشا مىندەتتەرىن ورىنداۋدى قيىنداتاتىن فۋنكتسيالاردىڭ بۇزىلۋلارىمەن كاتاراكتا, افاكيا, ەكى جاقتى ارتيفاكيا; 9) كورۋ فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋىمەن قان تامىرى قابىعىنىڭ, تورقابىقتىڭ, شىنى تارىزدەس دەنەنىڭ, كورۋ نەرۆىسىنىڭ اۋرۋلارى; 10) بەلگىلەۋ نۇكتەسىنەن باستاپ 20 گرادۋسقا دەيىنگى كەز كەلگەن مەريدياندا كورۋ ءورىسىنىڭ تارىلۋى; 11) تۇنگى سوقىرلىق, ىمىرتتىق كورۋدىڭ جانە ەڭبەك جاعدايىنا قاراي كورۋگە كوز تۇراقتىلىعىنىڭ تومەندەۋى; 12) ا», «ۆ», «س» تيپتەگى ءتۇستى كورۋدىڭ تۋا بىتكەن انومالياسى (احروماتوپسيا, پروتانوپيا, دەيتەرانوپيا, پروتانوماليا, دەيتەرانوماليا) . 7. گينەكولوگيالىق اۋرۋلار: 1) جۇكتىلىك پەن ەمىزۋ كەزەڭى; 2) بالا تۋ جاسىنداعى ايەلدەر انامنەزىندەگى داعدىعا اينالعان ۇرىقتى كوتەرە الماۋ جانە انومالياسى; 3) جامباس اعزالارى فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋلارىمەن ايەلدەردىڭ جىنىستىق اعزالارىنىڭ قاتەرسىز ىسىكتەرى; 4) ايقىن اۋىرسىنۋ سيندرومىمەن مەنو-مەترورراگيامەن ايەلدەردىڭ جىنىستىق ورگاندارىنىڭ اۋرۋلارى; 5) مەنو, مەترورراگيالارمەن انالىق بەزدەردىڭ ديسفۋنكتسياسى; 6) تۋبووۆاريالدىق ىسىكتەرمەن نەمەسە گيدروسالپينگسپەن ايەلدەردىڭ جامباس اعزالارىنىڭ سوزىلمالى اسقىنعان اۋرۋلارى; 7) كەز كەلگەن ورىنداعى بىردەن ايقىن ديسپلازيا; 8) جامباس اعزالارى فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋلارىمەن نەمەسە انەمنەزدەنگەن قان كەتۋلەرمەن قوسا جۇرەتىن دەكۋبيتالدىق (تروفيكالىق) ويىق جارامەن كەز كەلگەن دارەجەدەگى ايەلدەردىڭ جىنىستىق اعزالارىنىڭ ءتۇسىپ قالۋى; 9) ايەلدەردىڭ جىنىستىق ورگاندارىنىڭ ىسىكتەرى. 8. قۇلاق, تاماق, مۇرىن اۋرۋلارى: 1) 3 مەتردەن استام جەردە سىبىرلاپ سويلەۋىن تۇزەتە وتىرىپ, ەكى قۇلاققا ەستۋدى پروتەزدەۋ كەزىندە ءىى جانە ءىىى دارەجەدەگى نەيروسەنسورلىق ساڭىراۋلىقتا تەمىر جول كولىگىنىڭ ماشينيستەرى مەن ماشينيستەردىڭ كومەكشىلەرىنەن باسقا ەڭبەك جاعدايىنا قاراي جۇمىسقا جىبەرىلەدى; 2) ەكى قۇلاقتاعى تۇراقتى تولىق ساڭىراۋلىق نەمەسە ەستىمەيتىن مىلقاۋلىق; 3) وتوسكلەروز; 4) مەنەر اۋرۋى نەمەسە ۆەستيبۋليارلىق فۋنكتسيانىڭ بۇزىلۋىمەن ىشكى قۇلاقتىڭ باسقا دا اۋرۋلارى; 5) سوزىلمالى سينۋسيتتەر (مۇرىنمەن دەمالۋ بۇزىلۋلارىمەن پوليپوزدىق – بىتەگىش پوليپتەر); 6) انوسميا; 7) مۇرىنمەن دەمالۋ بۇزىلۋلارىمەن مۇرىن قالقانشالارىنىڭ قيسايۋى; 8) مۇرىن جانە سىرتقى دەمالۋ فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋلارىمەن ۇستىڭگى تىنىس الۋ جولدارىنىڭ قاتەرسىز ىسىكتەرى; 9) ەستۋدى جاقسارتۋ وپەراتسيالارىنان كەيىنگى جاعداي; 10) لابيرينتيت, لابيرينتتىك فيستۋلا, لابيرينتتىك ديسفۋنكتسيا; 11. سكلەروما, ۆەگەنەر گرانۋلەماتوزى (نەكروزدايتىن رەسپيراتورلىق گرانۋلەماتوز), وڭەشتىڭ تىرتىقتى ستەنوزدارى; 12) ەستۋ فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋلارىمەن ورتاڭعى جانە ىشكى قۇلاقتىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى. 9. ينفەكتسيالىق اۋرۋلار: 1) اعزالار مەن جۇيەلەردىڭ بۇزىلۋلارىمەن قوسا جۇرەتىن سوزىلمالى ينفەكتسيالىق جانە پارازيتتىك اۋرۋلار (ونىڭ ىشىندە ادامنىڭ يممۋن تاپشىلىعىنان تۋىنداعان اۋرۋ, برۋتسەللەز, تەرەڭ ميكوزدار, توكسوپلازموز); 2) زاقىمدانعان اعزالاردىڭ فۋنكتسيالىق بۇزىلۋلارىمەن قوسا جۇرەتىن كەز كەلگەن ورىنداعى بەلسەندى تۋبەركۋلەز (ونىڭ ىشىندە وپەراتسيادان كەيىنگى); 3) ونەركاسىپتىك اەروزولدارعا بايلانىستى جۇمىستار كەزىندە باستان وتكەرگەن تۋبەركۋلەزدەن كەيىنگى ۇلكەن قالدىق وزگەرىستەر. 10. پسيحيكالىق بۇزىلۋ, مىنەز - ق ۇلىقتىڭ بۇزىلۋى جانە نەرۆ جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارى: 1) انىق-ايقىن كورىنبەيتىن وتپەلى نەۆروتيكالىق بۇزىلۋلار, دەپرەسسيۆتى كورىنىس, سترەسكە ءجىتى رەاكتسيا. كورسەتىپ جاساعان سۋيتسيدتىك ارەكەتىمەن ءبىر رەتتىك پسيحوپات تارىزدەس رەاكتسيادان كەيىن كەزەكتەن تىس مىندەتتى مەديتسينالىق تەكسەرىپ- قاراۋ 6 ايدان سوڭ جۇرگىزىلەدى; ماشينيستەردىڭ, جۇرگىزۋشىلەردىڭ جانە ولاردىڭ كومەكشىلەرىنىڭ توبىنان باسقا جۇمىسكەرلەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى. تەجەۋىش جۇمىسشىلار, جول بۇرۋشىلار, تىركەۋشىلەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توپتارىندا جۇمىس ىستەيتىندەر, تەمىرجول ۆاگوندارىنىڭ جولسەرىكتەرى, كوندۋكتورلارى, وندىرىستىك پايدالانۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى, تەحنيك-مەحانيكتەر ءتيىمدى ەمنەن كەيىن جۇمىسقا جىبەرىلەدى; 2) پاروكسيزمالدى جانە تۇبەگەيلى بۇزىلۋلارسىز ءبىر قالىپتى ۆەگەتاتيۆتى نەرۆ جۇيەسىنىڭ ايقىن بۇزىلۋى, كورۋدىڭ بۇزىلۋىنسىز باس ساقيناسى. جەڭىل ۆەگەتاتيۆتى بۇزىلۋلار ماشينيستەر, جۇرگىزۋشىلەر جانە ولاردىڭ كومەكشىلەرى مەن پويىز جۇمىسىن ءماشينيستىڭ كومەكشىسىنسىز اتقاراتىن جۇمىسشىلار ماماندىعىنا تۇسەتىندەردەن باسقا, پويىزداردىڭ قوزعالىسىمەن بايلانىستى جۇمىستارعا قارسى كورسەتىلىم بولىپ تابىلمايدى. جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىكتەرىنىڭ مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلار توپتارىنىڭ باسشىلارى جۇمىسقا جىبەرىلەدى; 3) سەزىمتال جانە قوزعالىس فۋنكتسيالارىنىڭ ءجيى اسقىنبايتىن جانە انىق كورىنبەيتىن بۇزىلۋلارىمەن پەريفيريالىق نەرۆ جۇيەسىنىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى. ءجيى اسقىنبايتىن جەڭىل راديكۋليارلىق سيندرومدار جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرى, تەجەۋىش جۇمىسشىلار, تىركەۋشىلەر, جول بۇرۋشىلار, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توپتارىنا تۇسكەن جۇمىسشىلارعا, تەمىرجول ۆاگوندارىنىڭ جولسەرىكتەرى, كوندۋكتورلارى, وندىرىستىك پايدالانۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى, تەحنيك-مەحانيكتەر, جەلىلىك قۇرىلىستارعا جانە ستانتسيالىق بايلانىس جابدىقتارىنا قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلار, مامانداندىرىلعان بولىمشەلەردىڭ باسشىلارىنا قارسى كورسەتىلىم, باسشىلار مەن ينجەنەرلەر لاۋازىمدارىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى. ءماشينيستىڭ كومەكشىسىز پويىز جۇمىسىنا تاعايىندالاتىن نەمەسە اتقاراتىن ماشينيستەردەن باسقا جۇمىس ىستەيتىندەر جىبەرىلەدى. ساۋساق, تابان جانە اياق فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋلارى بار اياق پەن قول نەرۆتەرىنىڭ جەڭىل پارەزدەرى - لوكوموتيۆتىك بريگادالاردا جۇمىس ىستەيتىندەر, ۇزاق ۋاقىت ءجۇرىپ جۇمىس ىستەۋگە بايلانىستى جۇمىستاردا جۇمىس ىستەيتىندەر, سونداي-اق كاسىپتىك ماڭىزدى فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋلارى بولعان كەزدە باسقا كاسىپپەن اينالىساتىندار ءۇشىن قارسى كورسەتىلىم. كولىكتە ەسەپ جۇرگىزۋمەن اينالىساتىن قىزمەتشىلەر, ديسپەتچەرلەر, تەجەۋىش جۇمىسشىلار, جول بۇرۋشىلار, تىركەۋشىلەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلار توپتارىندا جۇمىس ىستەيتىندەر ءتيىمدى ەمنەن كەيىن جۇمىسقا جىبەرىلەدى. 11. سوماتيكالىق اۋرۋلار: 1) 0-1-دارەجەدەگى جۇرەك فۋنكتسياسىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىمەن جۇرەك ىرعاعىنىڭ جانە تومەنگى گراداتسيالارداعى جۇرەك وتكىزگىشتىگىنىڭ (ەكستروسيستوليا, 1-دارەجەدەگى اتريوۆەنتريكۋليارلىق بلوكادا, پاروكسيزمدەرسىز WPW-سيندرومى جانە باسقا دا انىق ەمەس بۇزىلۋلار) بۇزىلۋى. بارلىق توپتاعى جۇمىس ىستەيتىندەر ءتيىمدى ەمنەن كەيىن جۇمىسقا جىبەرىلەدى; 2) ءىرى وشاقتى ميوكارد ينفاركتىن جانە 0-1 دارەجەدەگى جۇرەك فۋنكتسياسىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, 1 فۋنكتسيونالدىق كلاستاعى ستەنوكاردياسى بار, ايقىن اريتميانى باستان وتكەرمەگەن جۇرەكتىڭ سوزىلمالى يشەميالىق اۋرۋى. كارديولوگ دارىگەردى تارتا وتىرىپ, دارىگەرلىك ساراپتاما كوميسسياسىنىڭ شەشىمى بويىنشا ەلەكتروكارديوگراممادا وزگەرىسى جوق بارلىق توپتاعى جۇمىس ىستەيتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى; 3) جۇرەك ىرعاعىنىڭ جانە تومەنگى گراداتسياداعى وتكىزگىشتىگىنىڭ بۇزىلۋى بار ەندوكارد, ميوكارد جانە پەريكاردتىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى. ايقىن ەمەس رەگۋرگيتاتسيا مەن ميترالدىق قاقپاشانىڭ پرولاپسى, جۇرەك كولەمىنىڭ ۇلكەيۋى, جۇرەك فۋنكتسياسىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, ىرعاقتى بۇزىلۋلارى – جىلجىمالى جابدىقتىڭ جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرى توبىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر مەن جۇمىس ىستەيتىندەر ءۇشىن قارسى كورسەتىلىم; 4) ۆەگەتاتيۆتىك نەرۆ جۇيەسى مەن ەندوكريندىك اعزالاردىڭ اۋرۋلارى كەزىندە فۋنكتسيونالدىق تۇراقسىز, جۇرەك قىزمەتىنىڭ انىق-ايقىن كورىبەيتىن بۇزىلۋلارى. كولىكتە ەسەپ جۇرگىزۋمەن اينالىساتىن ديسپەتچەرلەر, قىزمەتشىلەر, تەجەۋىش جۇمىسشىلار, جول بۇرۋشىلار, تىركەۋشىلەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توپتارىنا جۇمىسقا تۇسكەندەرگە قارسى كورسەتىلىم. جۇمىسقا تۇسەتىن جانە جۇمىس ىستەيتىن قالعان توپتار ءتيىمدى ەمنەن كەيىن جۇمىسقا جىبەرىلەدى; 5) I-II دارەجەدەگى انىق كورىنبەيتىن كريزدىك اعىممەن ارتەريالىق گيپەرتونيا. جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرىنىڭ توبىندا جۇمىس ىستەيتىندەر ءۇشىن قارسى كورسەتىلىم. قالعان جۇمىس ىستەيتىن توپتار ءتيىمدى ەمنەن كەيىن جۇمىسقا جىبەرىلەدى. 12. حيرۋرگيالىق اۋرۋلار: 1) كاسىپتىك جۇمىسىن اتقارۋعا انىق كەدەرگى كەلتىرمەيتىن باستان وتكەرگەن سۇيەكتەر مەن بۋىنداردىڭ (تۋبەركۋلەز, وستەوميەليت جانە باسقالار) قابىنۋ پروتسەسىنىڭ سالدارى; جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرىنىڭ توپتارىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر ءۇشىن قارسى كورسەتىلىم. 2) 0-1 دارەجەدەگى بۋىندار فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋلارى بار دەفورماتسيالاناتىن جانە باسقا وستەوارتروزدار, دورسولگيالار جانە سپونديلوپاتيالار. كولىكتە ەسەپ جۇرگىزۋمەن اينالىساتىن قىزمەتشىلەر, ديسپەتچەرلەر توبىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر مەن جۇمىس ىستەيتىندەر ماماندىقتارى ءۇشىن قاجەتتى فۋنكتسيالارى ساقتالعان كەزدە جۇمىسقا جىبەرىلەدى. باسشى قىزمەتىنە تۇسەتىندەر جانە جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىكتەرىنىڭ مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توپتارىندا جۇمىس ىستەيتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى. 3) بىرنەشە فالانگانىڭ ءارتۇرلى تىركەسۋىمەن ءبىرىنشى ساۋساقتىڭ, ەكى ساۋساقتىڭ بولماۋى جانە قولدىڭ قارمايتىن نەمەسە ۇستايتىن فۋنكتسيالارىن ءىشىنارا بۇزاتىن باسقا دا دەفورماتسيالار. كورسەتىلگەن دەفورماتسيالار كەزىندە بارىنشا جۇمىس ىستەيتىن اياق-قول (سول, وڭ) جانە فۋنكتسيالارىنىڭ بۇزىلۋ دارەجەسى ەسكەرىلۋى ءتيىس. ديسپەتچەرلىك توپتا جازۋ, سىزۋ, پۋلتپەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن قاجەتتى فۋنكتسيالارى ساقتالۋى ءتيىس. تابان فۋنكتسيالارىن بۇزاتىن دەفورماتسيالار ء(بىرىنشى, بەسىنشى ساۋساقتاردىڭ بولماۋى, ەكى نەمەسە ودان دا كوپ ساۋساقتاردىڭ قيسايۋى جانە باسقا) ماشينيستەرگە, ماشينيستەردىڭ كومەكشىلەرىنە, ۆاگونداردى قاراۋشىلارعا, پويىزداردى قۇراستىرۋشىلارعا, پويىزداردى قۇراستىرۋشىلاردىڭ كومەكشىلەرىنە, ۆاگون قوزعالىسىنىڭ جىلدامدىعىن رەتتەۋشىلەرگە, جول جانە جاساندى قۇرىلىستاردى قاراۋشىلارعا, جول مونتەرلەرىنە قارسى كورسەتىلىم; 4) ايقىن سوزىلمالى كۇرەتامىر فۋنكتسياسىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى جوق اياقتار كۇرەتامىرلارىنىڭ ۆاريكوزدىق كەڭەيۋى. جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرى توبىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر مەن جۇمىس ىستەيتىندەر ءۇشىن قارسى كورسەتىلىم; 5) ايقىن قابىنۋى مەن شانشۋ قاۋپى بەلگىلەرى جوق اسقىنباعان ءوت-تاس جانە نەسەپ-تاس اۋرۋلارى ء(وت قابىنىڭ جانە بۇيرەك تۇبەكشەلەرىنىڭ «مىلقاۋ» تاستارى). بارلىق توپتارعا جۇمىسقا تۇسەتىندەر مەن جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەردىڭ توبىندا جۇمىس ىستەيتىندەر ءۇشىن قارسى كورسەتىلىم. قالعان توپتاردا جۇمىس ىستەيتىندەر جەدەل ءتيىمدى ەمنەن نەمەسە نەسەپ- ء(وت) تاستارى وزدىگىنەن شىققاننان كەيىن جۇمىسقا جىبەرىلەدى. 13. كوز اۋرۋلارى: 1) رۇقسات ەتىلگەن كورۋ جىتىلىگى ءار كوزدەگى 1,0 كورۋ جىتىلىگىمەن جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرىنىڭ توبىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى. جاقسى كورەتىن كوزدىڭ 0,6, ناشار كورەتىن كوزدىڭ 0,4 كورۋ جىتىلىگىمەن كولىكتە ەسەپ جۇرگىزۋمەن اينالىساتىن ديسپەتچەرلەر, قىزمەتشىلەردىڭ توبىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى. جاقسى كورەتىن كوزدىڭ 0,8, ناشار كورەتىن كوزدىڭ 0,5 كورۋ جىتىلىگىمەن تەجەۋىش جۇمىسشىلار, جول بۇرۋشىلار, تىركەۋشىلەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توپتارىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى. جاقسى كورەتىن كوزدىڭ 0,8, ناشار كورەتىن كوزدىڭ 0,5 كورۋ جىتىلىگىمەن تەمىرجول ۆاگوندارىنىڭ جولسەرىكتەرى, كوندۋكتورلارى, وندىرىستىك پايدالانۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى, تەحنيك-مەحانيكتەردىڭ توبىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى. جاقسى كورەتىن كوزدىڭ 0,8, ناشار كورەتىن كوزدىڭ 0,4 كورۋ جىتىلىگىمەن جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزم­دەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توبىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى. جاقسى كورەتىن كوزدىڭ 0,7, ناشار كورەتىن كوزدىڭ 0,3 كورۋ جىتىلىگىمەن جەلىلىك قۇرىلىستارعا جانە ستانتسيالىق بايلانىس جابدىقتارىنا قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارى جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ, مامانداندىرىلعان بولىمشە باسشىلارىنىڭ توبىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى. «رۇقسات ەتىلگەن كوزدىڭ كورۋ جىتىلىگى»: جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرىنىڭ توبىنا تۇزەتۋمەن, سونداي-اق تۇزەتۋسىز قاجەتتى كورۋ جىتىلىگى ەسكەرىلەدى. جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرى, تەمىرجول ۆاگوندارىنىڭ جولسەرىكتەرىنىڭ, كوندۋكتورلارىنىڭ, وندىرىستىك پايدالانۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارىنىڭ, تەحنيك-مەحانيكتەر توپتارى ماماندىعىنىڭ جۇمىسشىلارى مەن جۇمىسقا تۇسەتىندەردىڭ, وقۋشىلاردىڭ, تالاپكەرلەردىڭ كورۋ جىتىلىگىن انىقتاۋ - لاندولت كەستەسىنىڭ دوڭگەلەكتەرى بويىنشا, باسقا ماماندىقتارعا گولوۆين سيۆتسەۆ كەستەسىنىڭ ارىپتىك وپتوۇلگىسى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. كورۋ جىتىلىگىن تۇزەتۋگە رۇقسات بەرىلمەگەن جاعدايدا تەجەۋىش جۇمىسشىلار, جول بۇرۋشىلار, تىركەۋشىلەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توپتارىندا جۇمىس ىستەيتىندەر, تەمىرجول ۆاگوندارىنىڭ جولسەرىكتەرى, كوندۋكتورلارى, وندىرىستىك پايدالانۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى, تەحنيك-مەحانيكتەر, جەلىلىك قۇرىلىستارعا جانە ستانتسيالىق بايلانىس قۇرالدارىنا قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارى جونىندەگى جۇمىسشىلار, مامانداندىرىلعان بولىمشە باسشىلارىنىڭ توپتارى ءۇشىن, «تۇزەتۋسىز» ءبولىمى بويىنشا, تۇزەتۋگە رۇقسات بەرگەن جاعدايدا – «تۇزەتۋمەن» نەمەسە «تۇزەتۋسىز» ءبولىمى بويىنشا ساراپتامالىق قورىتىندى شىعارىلادى. كوزىلدىرىك نەمەسە جانامالى تۇزەتۋ قاجەتتىلىگى جاعدايىندا قورىتىندىدا: «كوزىلدىرىكپەن (جانامالى لينزامەن) جارامدى» دەپ كورسەتىلەدى. وسى جاعدايدا رۇقسات بەرىلگەندەردە قوسىمشا ەكى كوزىلدىرىك نەمەسە لينزا بولۋى ءتيىس, ولاردى كيۋدى (جانە قوسىمشا وپتيكالىق قۇرالداردىڭ بار بولۋىن) باقىلاۋدى لوكوموتيۆ دەپوسىنىڭ نۇسقاۋشى قۇرامى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ پۋنكتىنىڭ مەديتسينالىق پەرسونالى جۇزەگە اسىرادى. جۇمىسقا تۇسەتىندەر ءۇشىن رەفراكتسياسى تسيكلوپلەگيامەن ايقىندالادى: جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرى (جول ماشينالارىنىڭ ماشينيستەرى جانە ءماشينيستىڭ كومەكشىسى ماماندىعىنان باسقا) توپتارىنىڭ ماماندىعىندا 0,5 د امەتروپياعا دەيىن جۇمىسقا جىبەرىلەدى. جولبۇرۋ بەكەتىنىڭ كەزەكشىسى, دابىل قاعۋشى, پويىزداردى قۇراستىرۋشى, پويىزدار قۇراستىرۋشىسىنىڭ (اعا قۇراستىرۋشىنى قوسا العاندا) كومەكشىسى, جۇك پويىزدارىنىڭ كوندۋكتورى (اعا كوندۋكتوردى قوسا العاندا), ۆاگونداردىڭ قوزعالۋ جىلدامدىعىن رەتتەۋشى, ەلەكتر دانەكەرلەۋشى, ەلەكتروگازبەن دانەكەرلەۋشى (جول بويىندا جۇمىس ىستەيتىندەر) 1,0 د امەتروپياعا دەيىن جۇمىسقا جىبەرىلەدى. بارلىق كاسىپتىك توپتار ءۇشىن پرەسبيوپيالىق تۇزەتۋگە رۇقسات بەرىلەدى. انيزومەتروپيانى وپتيكالىق تۇزەتۋ 2,0 د اسپايتىن ايىرماشىلىق كەزىندە, جاقسى توزىمدىلىك جاعدايىندا رۇقسات بەرىلەدى. كەراتوتوميادان نەمەسە ينفراكەراتوپلاستيكادان كەيىن وقۋشىلار, تالاپكەرلەر جانە جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرى توبىنىڭ ماماندىعىنا تۇسەتىندەر, سونداي-اق پويىز جۇمىسىنا كومەكشىسىز تاعايىندالاتىن جانە جۇمىس ىستەيتىن ماشينيستەر جۇمىسقا جىبەرىلمەيدى. باسقا ماماندىقتاردىڭ جۇمىسقا تۇسەتىندەرى مەن جۇمىسكەرلەرى كاسىپتىك ماڭىزدى فۋنكتسيالارى ساقتالىپ, اسقىنۋلار بولماعان كەزدە رۇقسات بەرىلەدى. رەفراكتسيوندىق وپەراتسيادان كەيىن كورۋ فۋنكتسيالارى ورتا ەسەپپەن 1 جىلدان كەيىن قالپىنا كەلەتىنىن ەسكەرگەن ءجون. وپەراتسياعا دەيىنگى نەگىزگى ميوپيا نەمەسە گيپەرمەتروپيالىق رەفراكتسيا جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرى توبىنىڭ جۇمىسكەرلەرىندە 4,0 د-دان اسپاۋى مۇمكىن. كولىكتە ەسەپ جۇرگىزۋمەن اينالىساتىن قىزمەتشىلەر, ديسپەتچەرلەر, تەجەۋىش جۇمىسشىلار, جول بۇرۋشىلار, تىركەۋشىلەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توپتارىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر مەن جۇمىسشىلار, تەمىرجول ۆاگوندارىنىڭ جولسەرىكتەرى, كوندۋكتورلارى, وندىرىستىك پايدالانۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى, تەحنيك-مەحانيكتەر, جەلىلىك قۇرىلىستارعا جانە ستانتسيالىق بايلانىس جابدىقتارىنا قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارى جونىندەگى جۇمىسشىلار, مامانداندىرىلعان بولىمشە باسشىلارىنىڭ توپتارىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر مەن جۇمىسشىلاردا - 6,0 د-دان اسپاۋى ءتيىس (رەفراكتسيا جاعدايى تۋرالى دەرەكتەر بولماعاندا ۋلترادىبىستىق بيومەتريا جۇرگىزىلەدى: كوز ءوسىنىڭ ۇزىندىعى 26,0 مم استام نەمەسە 22,0 مم كەم بولعاندا تەكسەرىلۋشى جارامسىز دەپ تانىلادى); 2) جۇمىسشىلارداعى افاكيانى تۇزەتۋ: ينتراوكۋليارلىق لينزانىڭ (يول) تۇراقسىز جاعدايىندا, كوزدىڭ الدىڭعى نەمەسە ارتقى كامەرالارىنا شىعىپ كەتۋگە بەيىم, ارتيفاكتى كوز گيپەرتەنزياسى, كيستوزدىق فيلتراتسيالىق جاستىقشا. جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلار, تەمىرجول ۆاگوندارىنىڭ جولسەرىكتەرى, كوندۋكتورلارى, وندىرىستىك پايدالانۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى, تەحنيك-مەحانيكتەر ءۇشىن قارسى كورسەتىلىم. كولىكتە ەسەپ جۇرگىزۋمەن اينالىساتىن قىزمەتشىلەر, ديسپەتچەرلەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توبىندا جۇمىس ىستەيتىندەر ءۇشىن تەك بىرجاقتى ينتراكاپسۋليارلىق يول رۇقسات ەتىلەدى, ەكىجاقتى يول-دى دكك شەشەدى; تەجەۋىش جۇمىسشىلار, جول بۇرۋشىلار, تىركەۋشىلەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توپتارىندا جۇمىس ىستەيتىندەر ءۇشىن كەز كەلگەن تۇردەگى بىرجاقتى يول رۇقسات ەتىلەدى, ەكىجاقتى يول-دى دكك شەشەدى; جەلىلىك قۇرىلىستارعا جانە ستانتسيالىق بايلانىس جابدىقتارىنا قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارى جونىندەگى جۇمىسشىلار, مامانداندىرىلعان بولىمشە باسشىلاردىڭ توپتارىندا جۇمىس ىستەيتىندەر ءۇشىن تەك بىرجاقتى ينتراكاپسۋليارلىق نەمەسە ارتقى كامەرالىق يول رۇقسات ەتىلەدى, ەكىجاقتى يول-دى دكك شەشەدى; 3) جانامالى لينزامەن ءتۇستى كورۋ انومالياسى. تەجەۋىش جۇمىسشىلار, جول بۇرۋشىلار, تىركەۋشىلەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توپتارىندا جۇمىس ىستەيتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى. 14. قۇلاق, تاماق, مۇرىن اۋرۋلارى: 1) ورتاڭعى جانە ىشكى قۇلاقتىڭ (نەيروسەنسورلىق قۇلاق مۇكىستىگى, قايتالانعان كوحلەارلىق نەۆريت, ادگەزيۆتىك وتيت, مەزو- جانە ەپيتيمپانيت, تۋبووتيت جانە باسقالار) سوزىلمالى اۋرۋلارى جانە ەستۋ فۋنكتسياسىنىڭ بۇزىلۋىمەن بايلانىستى ولاردىڭ سالدارى. «و» (نولدىك) ءبولىمى – ۇندەستىك اۋديومەترياسى كەزىندەگى قۇلاقتىڭ ەستىگىشتىگى جاس شەگىنىڭ ەستۋ كەستەسىنىڭ قالىپتى دەڭگەيىنە سايكەس كەلەدى. «ا» ءبولىمى – سويلەۋ جيىلىگىندەگى (500, 1000, 2000 گتس) ۇندەستىك اۋديومەترياسى كەزىندەگى قۇلاق ەستىگىشتىگىنىڭ ورتاشا-اريفمەتيكالىق تومەندەۋى 15 دب-دان اسپايدى. «ب» ءبولىمى – سويلەۋ جيىلىگىندەگى ۇندەستىك اۋديومەترياسى كەزىندەگى قۇلاق ەستىگىشتىگىنىڭ ورتاشا-اريفمەتيكالىق تومەندەۋى 20 دب-دان اسپايدى. «ۆ» ءبولىمى – سويلەۋ جيىلىگىندەگى ۇندەستىك اۋديومەترياسى كەزىندەگى قۇلاق ەستىگىشتىگىنىڭ ورتاشا-اريفمەتيكالىق تومەندەۋى 30 دب-عا دەيىن. ۇندەستىك اۋديومەترياسىندا اۋا وتكىزگىشتىگىنىڭ شەكتەرى نولدىك جەلىدەن 5-10 دب-عا اۋىتقۋىن فيزيولوگيالىق نورما نۇسقاسى دەپ ساناعان ءجون. جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرى, ديسپەتچەرلەر, كولىكتەگى ەسەپتەۋدى جۇرگىزۋمەن اينالاساتىن قىزمەتكەرلەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلار, جەلىلىك قۇرىلىستارعا جانە ستانتسيالىق بايلانىس جابدىقتارىنا قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارى جونىندەگى جۇمىسشىلار, مامانداندىرىلعان بولىمشە باسشىلارىنىڭ توپتارىنا «و» (نولدىك) ءبولىمى بويىنشا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى; جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توبىنا «ا» ءبولىمى بويىنشا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى; تەمىرجول ۆاگوندارىنىڭ جولسەرىكتەرى, كوندۋكتورلارى, وندىرىستىك پايدالانۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى, تەحنيك-مەحانيكتەردىڭ توبىنا «ب» ءبولىمى بويىنشا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى; جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرى, ديسپەتچەرلەر, كولىكتەگى ەسەپتەۋدى جۇرگىزۋمەن اينالاسىتىن قىزمەتشىلەر, تەجەۋىش جۇمىسشىلار, جول بۇرۋشىلار, تىركەۋشىلەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلار جەلىلىك قۇرىلىستارعا جانە ستانتسيالىق بايلانىس جابدىقتارىنا قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارى جونىندەگى جۇمىسشىلار, مامانداندىرىلعان بولىمشە باسشىلارىنىڭ توپتارىندا «ب» ءبولىمى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى; تەمىرجول ۆاگوندارىنىڭ جولسەرىكتەرى, كوندۋكتورلارى, وندىرىستىك پايدالانۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى, تەحنيك-مەحانيكتەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ توبىنا «ۆ» ءبولىمى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى; 2) ەستۋ فۋكتسياسىنىڭ بۇزىلۋلارى جوق سىرتقى جانە ورتاڭعى قۇلاقتىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى (رەتسيديۆتىك ءىرىڭدى وتيت, تۋبووتيت, مەرينگيت جانە باسقالار). جولاۋشىلار ۆاگوندارىنىڭ جولسەرىكتەرى ەمدەۋ ءتيىمدى بولماعان كەزدە سىرتقى گريبوكتىق وتيتتەرىمەن جۇمىسقا جىبەرىلمەيدى. جەلىلىك قۇرىلىستارعا جانە ستانتسيالىق بايلانىس جابدىقتارعا قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارى جونىندەگى جۇمىسشىلار, مامانداندىرىلعان بولىمشە باسشىلاردىڭ توپتارىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى; بارلىق توپتاردا جۇمىس ىستەيتىندەر ءتيىمدى ەمنەن كەيىن جۇمىسقا جىبەرىلەدى; 3) جۇتقىنشاق جانە كومەكەيدىڭ (گيپەرپلاتيكالىق لارينگيت, پوليپتەر, فيبرومالار جانە باسقا دا قاتەرسىز ىسىكتەر) سوزىلمالى اۋرۋلارى. انىق سويلەۋدى بۇزاتىن ەرىن, ءتىل, قاتتى جانە جۇمساق تاڭداي, جاق, جۇتقىنشاق, كومەكەي اۋرۋلارى, ساپاردا كەلىسسوزدەر جۇرگىزەتىن ديسپەتچەرلەر, ماشينيستەر مەن ءماشينيستىڭ كومەكشىلەرى ءۇشىن قارسى كورسەتىلىم. جەلىلىك قۇرىلىستارعا جانە ستانتسيالىق بايلانىس جابدىقتارىنا قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارى ءجونىن­دەگى جۇمىسشىلار, مامانداندىرىلعان بولىمشە باسشىلاردىڭ توپتارىنا جۇمىسقا تۇسەتىندەر جۇمىسقا جىبەرىلەدى; جىلجىمالى جابدىق جۇرگىزۋشىلەرى مەن ماشينيستەرى, تەمىرجول ۆاگوندارىنىڭ جولسەرىكتەرى, كوندۋكتورلارى, وندىرىستىك پايدالانۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى, تەحنيك-مەحانيكتەر, جول ماشينالارى مەن تەمىر جول كولىگى مەحانيزمدەرىنە قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جۇمىسشىلار, جەلىلىك قۇرىلىستارعا جانە ستانتسيالىق بايلانىس جابدىقتارىنا قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارى جونىندەگى جۇمىسشىلار, مامانداندىرىلعان بولىمشە باسشىلارىنىڭ توپتارىندا جۇمىس ىستەيتىندەر ءتيىمدى ەمنەن كەيىن جۇمىسقا جىبەرىلەدى; 4) مۇرىن جانە سىرتقى تىنىس الۋ فۋنكتسياسىنىڭ بۇزىلۋلارى بار مۇرىن قۋىسى مەن قوسالقى قۋىستارىنىڭ (اللەرگيالىق رينوسينۋسوپاتيا, ءىسىپ-ىرىڭدەۋ ءسينۋسيتى, وزەنا, قاتەرسىز ىسىكتەر) سوزىلمالى اۋرۋلارى. بارلىق توپتاعى جۇمىسشىلار ءتيىمدى ەمنەن كەيىن جۇمىسقا جىبەرىلەدى. 15. وسى تىزبەنىڭ 10-تارماعىنان باستاپ 14-تارماعىن قوسا العاندا قىزمەتى تەمىر جول كولىندەگى پويىزداردىڭ قوزعالىسىنا تىكەلەي بايلانىستى جۇمىسشىلار ءۇشىن جەكە مەديتسينالىق قارسى كورسەتىلىمدەر. 2. حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توبىنداعى ادامداردى جۇمىسقا جىبەرۋ ءۇشىن ج