مىندەتتەر ءمىنسىز ورىندالۋى ءتيىس

2016 جىلعى 9 قىركۇيەكتەگى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى جانە 13 قىركۇيەكتەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى الدىنا اۋقىمدى ماقساتتار مەن بىرقاتار مىندەتتەر قويعان بولاتىن. بۇل مىندەتتەمەلەر كەشە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ا.مىرزاحمەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن مينيسترلىكتىڭ وڭىرلەرمەن بەينەبايلانىس رەجىمىندەگى القا ماجىلىسىندە كەڭىنەن تالقىعا ءتۇسىپ, ولاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جول كارتاسى جاسالدى. بىرىنشىدەن, جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «اگروبيزنەس-2020» باعدار­لاماسى نەگىزىندە اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ازىرلەنەتىن بولادى. جاڭا باعدارلاما اشم جەلىسى بويىنشا اۋىلشارۋاشى­لىق ونىمدەرى مەن ازىق-ت ۇلىك وندىرىسىنە قولداۋ ءبىلدىرۋدى عانا ەمەس, وزگە دە سالالارمەن ساباقتاسقان ماسەلەلەردى قامتيدى. سونداي-اق, باعدارلامانى بەكىتۋ اياسىندا اوك-ءتى سۋبسيديالاۋ جۇيەسىنە بىرقاتار تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا. وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا بۇل تارماق ەگىن القاپتارىن, ونىڭ ىشىندە, بيداي القاپتارى قۇرىلى­مىن ارتاراپتاندىرۋعا قاتىستى. ال مال شارۋاشىلىعىندا تاۋەكەلى از, جەممەن قامتاماسىز ەتىلۋى وڭاي ورتا جانە شاعىن شارۋاشىلىقتاردى قامتۋ جانە جايى­لىمدىق مال شارۋاشىلىعى الەۋە­تىن پايدالانۋ مۇمكىندىكتەرى قاراس­تىرىلۋدا. سونىمەن قاتار, «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى» اق-تىڭ نەسيەلەۋ ساياساتى قايتا قارالاتىن بولادى. اتاپ ايتقاندا, بۇل اوك سۋبەكتىلەرىن قامتۋ اياسىن ەسەلەي تۇسەتىن ورتا جانە شاعىن جوبالارعا قاتىستى. ەكىنشىدەن, جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جۇمىسىن جانداندىرۋ ءۇشىن اۋىل تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتۋ جانە جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتار الەۋەت­تەرىن قولدانۋ ارقىلى كاسىپورىنداردىڭ قايتا وڭدەۋ قۋاتتارىن جۇكتەۋ شارا­لارى قولعا الىنا باستادى. بۇل اۋىل­شارۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندىرۋ مەن جىلجىتۋدى ورتالىقتاندىرۋ ءۇشىن جاسالۋدا. قۇرىلاتىن اۋىلشارۋاشىلىق كوو­پە­راتيۆتەرى ءسۇت, ەت, جەمىستەر مەن كوك­ونىستەر, ءجۇن مەن تەرى ازىرلەۋ­مەن, سونداي-اق, ومارتاشىلىق, قۇس شارۋا­شىلىعى, تاۋارلى بالىق شارۋاشىلىعى جانە اوك-ءتىڭ باسقا دا باعىتتارىمەن اينالىسا الادى. اۋىل تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى 3 جىل­دا تاۋارلىق وندىرىسكە 226 مىڭ جقش تارتۋ جانە 70 مىڭنان اسا جۇمىس ورنىن اشىپ, قايتا وڭدەۋ كاسىپ­ورىن­دارىنىڭ جۇكتەلىمىن كەمىندە 20%-عا ارتتىرۋ كوزدەلۋدە. بۇگىندە 448 اۋىلشارۋاشىلىق كوو­پەراتيۆى قۇرىلىپ ۇلگەردى جانە ولار ءۇشىن ارنايى سالىقتىق رەجىمدى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا جەردىڭ بولۋى تالابىن جويۋ باعىتىندا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. ۇشىنشىدەن, جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرى­لىسى ءۇشىن جەر تەلىمىن بەرۋ ماسەلەسى قارالدى. كەڭەيتىلگەن وتىرىستا مەملەكەت باس­شىسى «نۇرلى جەر» بىرىڭعاي تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىرعان ەدى. وندا جتۇق ءۇشىن 10 سوتىق جەر تەلىمىن ءبولۋ ماسە­لەسى قوزعالادى. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن جەر كودەكسىنە اكىمدىكتەرگە مەملەكەت قاجەتتىلىگىنە جتۇق ءۇشىن جەر تەلىمدەرىن ساتىپ الۋ مۇمكىندىگىن بەرۋ بويىنشا وزگەرىس ەنگىزۋ كوزدەلۋدە. ايتالىق, كەزەكتە تۇرعان ازامات­تار­دىڭ ءتىزىمىن جۇيەلەۋ جانە ەكى رەت تەگىن جەر تەلىمىن الۋ جاعدايلارىن بولدىرماس ءۇشىن «ەلەكتروندى ۇكىمەت» پورتالىندا بىرىڭعاي كەزەكتە تۇرعان ازاماتتار رەەسترىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا. بۇل جەر تەلىمدەرىن بەرۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرىپ, ەل اۋماعىندا وتىنىمدەردىڭ ءبىر فورماسى ارقىلى ارنايى ەسەپ جۇرگىزۋگە جانە اعىمداعى ەسەپتى وزەكتەندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. تورتىنشىدەن, 2016-2017 جىلدارى ەكونوميكالىق ءوسىمدى ىنتالاندىرۋ جانە جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارى اياسىندا بيىلعى جىلى مينيسترلىككە 97 ملرد تەڭگە كولەمىندە قوسىمشا قارجى ءبولىندى. بۇل قاراجات العا قويىلعان مىندەتتەردى ورىن­داۋ جانە ءوندىرىس تيىمدىلىگىن ارت­تىرۋعا باعىتتالعان. مينيسترلىكتىڭ ءمىن­دەتى – اتالعان بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ءتيىمدى يگەرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ. سونداي-اق, جيىن بارىسىندا سۋارمالى جەردى 600 مىڭ گەكتارعا ۇل­عايتۋ جانە ولاردىڭ ينفراقۇرىلى­مىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى ءسوز بولدى. بەسىنشىدەن, 2016 جىلى جانۋار­لاردىڭ اسا قاتەرلى اۋرۋلارىنا قاتىس­تى ەپيزووتيالىق جاعداي جەكەلەگەن ينفەكتسيالاردىڭ تارالۋىن ەسەپتەمەگەندە, قالىپتى كۇيدە جانە بۇل باعىتتا تۇراقتىلىق بار. مىسالى, جىل باسىنان بەرى جانۋارلار اۋرۋلارىنىڭ 95 وشاعى تىركەلسە, ولاردىڭ 42-ءسى دەرەۋ جويىلىپ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار شەشىمىمەن جابىلدى. ال قالعان 42 وشاقتا نۇسقاۋناماعا سايكەس ۆەتەرينارلىق-كارانتيندىك ءىس-شارالار جۇرگىزىلۋدە. سونىمەن قاتار, تىركەلىمگە الىنعان برۋتسەللەزدى 109 پۋنكتتە ساۋىقتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. جيىن سوڭىندا پرەمەر-مينيستر­دىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلى­عى ءمينيسترى ا.مىرزاحمەتوۆ وتىرىس بارى­سىندا ايتىلعان ماسەلەلەردى قورىتىندىلاي كەلە, الداعى ۋاقىتتا اوك-ءتى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ بويىنشا بىرقاتار تاپسىرمالار بەردى جانە دە ولاردىڭ ورىندالۋى قاتاڭ باقىلاۋدا بولاتىنىن ەسكەرتتى.  مەرەكە تاڭاتاروۆ