26 اقپان, 2011

«بالالار, امانبىسىڭ, شىراقتارىم...»

1876 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
تالعارداعى ج.جاباەۆ اتىنداعى №6 ورتا مەكتەپ وقۋشىلارى ۇلى اقىننىڭ نەمەرەسى الىمقۇل اتانىڭ اق باتاسىن الدى ومىردە ءجۇز جاساعان, ولەڭى مىڭ جاسايتىن جامبىل بابا بالالاردى جاقسى كورگەن. سونىڭ ءبىر دالەلى: «بالالار, امان­بىسىڭ, شىراقتارىم, مايىسىپ كولگە بىتكەن قۇ­راق­تارىم. جۇرمەسەم ەسەندەسىپ تۇرا المايمىن, ىشىنەن اسىپ كەتسە ءبىر اپتانىڭ» – دەگەن مىنا ولەڭى دەسەك, جاكەڭنىڭ نەمەرەسى, قازاقستاننىڭ حالىق اقىنى الىمقۇل جامبىلوۆ اقساقال دا اتاسىنىڭ اتىنداعى مەكتەپ وقۋشىلارى جىر الىبىنىڭ 165 جىلدىعىنا ارنالعان وزدەرىنىڭ كەشىنە ءارى باتاسىن الۋ ءۇشىن قۇرمەتتەپ ارنايى شاقىرعاسىن ۇيدە جاتا الماپتى. 200 شاقىرىم جەردەگى جامبىل اۋدانى, جامبىل اۋىلىنان بالاسى مۇراتحاننىڭ جۇردەك تۇلپارىمەن جەدەلدەتە جەتىپتى. مەكتەپتىڭ كىرە بەرىس قاق ماڭدايىندا جامبىل اقىننىڭ جارقىراعان ۇلكەن سۋرەتى. ونىڭ قاسىنان كورنەكتى ەتىپ ورنەكتەلگەن مىنا شۋماقتى وقىدىق: وتانىڭا ارنالعان جىرىڭدا تەرەڭ سىرىڭ بار. قارت بۇلبۇل دەپ قۇرمەتتەپ وتىرعان قالىڭ حالقىڭ بار. اقىنداردىڭ الىبى الەمگە كەتكەن داڭقىڭ بار. قىرعىز جىرشىسى الىمقۇلدىڭ وسى ولەڭىندە حح عا­سىر­دىڭ گومەرى اتانعان جىر فەنومەنىنىڭ قاسيەت-قىرلارى مەيلىنشە ءدال سۋرەتتەلىپتى. وسىلايشا مەكتەپكە كىرمەي جاتىپ جامبىل رۋحى الدىڭنان شىعاتىن ءبىلىم ورداسىندا «جىر جەلماياسى جام­بىل» اتتى ادەبي-سازدى جيىندى سۇيسىنە تا­ما­شا­لا­دىق. مەكتەپ وقۋشىلارىنان قۇرال­عان, قۋاندىق يماشەۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «ورلەۋ» وركەسترىنىڭ, «بالاۋسا» بي ءانسامبلىنىڭ ونەرى جيىل­عان جۇرتتى ەلجىرەتە ءتانتى ەتكەندەي. ءبۇلدىرشىن ۇلدار مەن قىزدار سونشالىقتى سۇيكىمدى, بال قىلىق­پەن بيلەگەن «قارا جورعا», «قوس ال­قالار» كوكەيدە كوپكە دە­يىن ءوش­پەي­تىن شىراق جاندىرعانداي. بالعىن ورەندەردىڭ باس بارماقتى مايىستىرا تارتقان كۇيلەر قانداي! مىنە, كوز الدىمىزدان جامبىل اقىن ءومىرىنىڭ ساحنالانعان كو­رى­نىستەرى جىپكە تىزىلگەندەي ءوتىپ جاتىر. سونداي شىنايى, سونداي نانىمدى. مىنە, ۇلى اقىننىڭ, تەڭدەسسىز جىراۋدىڭ دۇنيەگە كەلۋى. اكەسى جاپا, اناسى ۇلدان. جامبىلدىڭ تۋ­عا­نىنان باستاپ بالالىق شاعى, ونەر قۋىپ, ولەڭ جولىنا ءتۇسۋى, ەرجەتۋى, ءسۇيىنبايداي جىر جامپوزىنان باتا الۋى  – سونىڭ ءبارىن وقۋشىلار ساحنا تىلىندە بەينەلەدى. «ءجۇز جىل ءومىر كەشكەن اقىندا نەشە ءجۇز جىلداردىڭ ونەرى مەن شەبەرلىگى تۇيىسكەن», دەپ جامبىل تۋرالى وي تۇيگەن ۇلى جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ۇلاعاتتى سوزدەرى ەسكە الىندى. سول ءسوزدى ايعاقتاعانداي, 6 سىنىپ وقۋشىسى ماليكا راحيموۆا ءوزىنىڭ «جامبىلعا ارناۋ» دەگەن ولەڭىن وقىسا, 2 سىنىپ وقۋشىسى كريستينا سەرگيەنكو «جامبىل اتا» ءانىن شىرقادى. جامبىل جىرلارىن مانەرلەپ وقۋ ءمۇشايراسىنىڭ جەڭىمپازدارى كارينا بازاروۆا, اسلان ۋرمانوۆ, نادەجدا لاۋبەرلەر جىر اتاسىنىڭ ولەڭدەرىن جاتقا ايتتى. بۇدان سوڭ جامبىل جىرلارى ورىس تىلىندە دە ءورشىل رۋحپەن ساڭقىلدادى. بالعىن بالالاردىڭ جاۋقازىن ونەرىنە, جۇرەك لۇپىلىنە ريزا بولعان الىمقۇل اتا مەكتەپ وقۋشىلارىنا رياسىز تىلەگىن ايتىپ, تۇيدەكتەتە شۇبىرتىپ, ولەڭدەتە ورلەتىپ باتاسىن بەردى, مەكتەپ كىتاپحاناسىنا جامبىل تۋرالى جازعان «اتادان قالعان ءبىر مۇرا» اتتى كىتابىن سىيلادى. وسىناۋ عيبراتتى كەش مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ حورى ورىنداعان «جامبىل اتا» انىمەن تۇيىندەلدى. قورعانبەك امانجول.
سوڭعى جاڭالىقتار