تالعات جۇماعۇلوۆ – ۆەنادان.
فورۋم اياسىندا تۇراقتى كوميتەتتىڭ وتىرىسى, سونداي-اق ساياسي ماسەلەلەر جانە قاۋىپسىزدىك, ەكونوميكالىق ماسەلەلەر, عىلىم, تەحنولوگيا جانە قورشاعان ورتا, دەموكراتيا, ادام قۇقىعى مەن گۋمانيتارلىق ماسەلەلەر ءجونىندەگى جالپى ءۇش كوميتەتتىڭ وتىرىستارى جۇرۋدە. قازاقستاندىقتار اسسامبلەيانىڭ ساياسي, قاۋىپسىزدىك, سونداي-اق ەكونوميكالىق ماسەلەلەر, عىلىم, تەحنولوگيا جانە قورشاعان ورتا جونىندەگى كوميتەتتەرگە مۇشە بولىپ تابىلادى.
بۇل – پارلامەنتتىك اسسامبلەيا قىسقى ءماجىلىسىنىڭ ونىنشى كەزدەسۋى. باسقوسۋعا 53 مەملەكەتتەن 240 پارلامەنتشى تىركەلگەن ەكەن جانە بۇل وسىعان دەيىن بولىپ كەلگەن اسسامبلەيانىڭ ەڭ ءىرى قىسقى ءماجىلىسى بولىپ تابىلادى.
ءبىرىنشى كۇنى وتكەن ءۇش جالپى كوميتەتتەردىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا اسسامبلەيا توراعاسى پەتروس ەفتيميۋ, اۆستريانىڭ فەدەرالدىق پرەزيدەنتى حاينتس فيشەر, ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى توراعاسى, ليتۆانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى اۋدرونيۋس اجۋباليس ءسوز ءسويلەدى. تۇستەن كەيىن بولعان ساياسي ءماسەلەلەر مەن قاۋىپسىزدىك ءجونىندەگى جالپى كوميتەتتىڭ ءماجىلىسىندە قازاقستان پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءسوز سويلەدى.
پارلامەنتتىك اسسامبلەيا سەسسياسى ەقىۇ اۋماعىنداعى اعىمداعى ماسەلەلەردى قاراستىرادى. تالقىلاۋ تاقىرىپتارىنىڭ قاتارىندا بەلارۋستەگى احۋال مەن مينسكىدەگى ەقىۇ ءوفيسىنىڭ جابىلۋى, قىرعىزستانداعى جاعداي, ەقىۇ رەفورماسى, باق بوستاندىعى, دەموكراتيا مەن ادام قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋى, ۇزاققا سوزىلعان جانجالدار, ەۋروپا قاۋىپسىزدىگىنىڭ كەلەشەگى تۋراسىنداعى ۇنقاتىسۋ جانە باسقالارى بار.
ارينە, فورۋم دەلەگاتتارى تاراپىنان قازاقستانعا دەگەن قىزىعۋشىلىق وتە جوعارى. بىلتىرعى جىلى توراعالىقتى ۇزدىك اتقارىپ, پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇسىنىسىمەن ون ءبىر جىلدا تۇڭعىش رەت جوعارى دەڭگەيدەگى ءسامميتى ۇيىمداستىرىپ, ەقىۇ-نىڭ ودان ارعى باعدارىن ايقىنداعان استانا دەكلاراتسياسىنىڭ قابىلدانۋىنا بارىنشا كۇش-ءجىگەرىن سالعان قازاقستان ءوزىنىڭ ارتىنان وراسان ساياسي مۇرا قالدىردى. ال بيىلعى جىلى ۇشتىككە ءمۇشە رەتىندە ءوزىنىڭ ەقىۇ-داعى بەلسەندى ساياساتىن جالعاستىرۋدا. ميراسكەرلىك پەن ساباقتاستىقتى قامتاماسىز ەتەتىن بۇل ورگاننىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىمەن بىرگە قازاقستان ەقىۇ-نىڭ ازيالىق ءارىپتەستەرىمەن ىنتىماقتاسۋ ءجونىندەگى بايلانىس توبىنا توراعالىق ەتۋدە. بۇل توپقا 56 مۇشە مەملەكەتپەن قوسا, ىنتىماقتاستىق ءجونىندەگى ءارىپتەس دارەجەسىنە يە التى ازيالىق ەل كىرەدى. ولار – اۆستراليا, اۋعانستان, موڭعوليا, كورەيا رەسپۋبليكاسى, تايلاند جانە جاپونيا.
ەقىۇ استانا دەكلاراتسياسىندا ارىپتەس ەلدەرمەن ىنتىماقتاستىق دەڭگەيىن كوتەرۋ قاجەتتىلىگى ايتىلعان. قۇجاتتا, اتاپ ايتقاندا, «ايماقتىق قاۋىپسىزدىك كورشىلەس ايماقتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىمەن تىعىز بايلانىستى, ءاسىرەسە, جەرورتا تەڭىزى ايماعى مەن ازيادا» دەلىنگەن.
2011 جىلى قازاقستان ەقىۇ شەڭبەرىندە تاعى ءبىر جاۋاپتى ءارى ماڭىزدى ميسسيانى جۇزەگە اسىرادى. قىركۇيەك پەن جەلتوقسان ارالىعىندا ەلىمىز ەقىۇ-نىڭ قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق جونىندەگى فورۋمىنا توراعالىق ەتەدى. بۇل فورۋمنىڭ جۇمىسى پارلامەنتتىك اسسامبلەيا ءماجىلىسىنىڭ كۇن تارتىبىندە ەرەكشە ورىن الماق. فورۋم تۇراقتى كەڭەس, سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ كەڭەسى جانە سامميتپەن قاتار ەقىۇ-نىڭ رەسمي شەشىمدەر قابىلدايتىن دەربەس نۇسقاۋشى ورگانى بولىپ تابىلادى. فورۋم قاتىسۋشى-مەملەكەتتەردىڭ تۇراقتى وكىلدەرىنەن تۇرادى جانە ەقىۇ ايماعىندا قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋداعى اسكەري-ساياسي سالاداعى ناقتى شارالار جونىندە كەڭەستەر مەن كەلىسسوزدەر وتكىزۋ ماقساتىندا ۇيىمنىڭ ۆەناداعى شتاب-پاتەرىندە اپتالىق جينالىستار ۇيىمداستىرادى. قارۋ-جاراقتى باقىلاۋ, قارۋسىزدانۋ مەن سەنىم شارالارى, قاقتىعىستاردىڭ پايدا بولۋ قاۋپىن مەيلىنشە ازايتۋ جونىندەگى كەلىسسوزدەر, قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى بويىنشا تۇراقتى كەڭەستەر, سەنىم شارالارى مەن قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنىڭ جۇزەگە اسۋىن باعالاۋ جونىندەگى جىلدىق جينالىستار, اسكەري دوكترينالار جونىندەگى سەمينارلار ۇيىمداستىرۋ فورۋم مىندەتىنە جاتادى.
ەقىۇ-نىڭ اتقارۋشى قۇرىلىمدارىندا قازاقستاندىق وكىلدەر بۇگىندە ءوز جۇمىستارىن ودان ءارى جالعاستىرۋدا. ال بيىلعى قاڭتار ايىندا ەقىۇ-داعى ليتۆا ءتوراعالىعى قازاقستان پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, ەلشى ءادىل احمەتوۆتى ءىس باسىنداعى توراعانىڭ مۇسىلماندارعا قاتىستى ءتوزىمسىزدىك پەن كەمسىتۋشىلىككە قارسى كۇرەس جونىندەگى جەكە وكىلى رەتىندە قايتا تاعايىنداعانىن اتاپ وتكەن ءجون.
جالپى, قازاقستاننىڭ ۇيىمنىڭ ءۇش ولشەمىنىڭ جۇمىسىنا بەلسەندى قاتىسۋى جالعاسۋدا. استانا ەقىۇ-عا ليتۆا توراعالىعىمەن تىعىز ءوزارا قارىم-قاتىناسقا جانە ونىڭ 2011 جىلعى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدا اتسالىسۋعا دايىن ەكەندىگىن بىرنەشە مارتە مالىمدەگەن بولاتىن.
ق.توقاەۆتىڭ ۆەناعا ساپارىنىڭ باعدارلاماسى اۆستريالىق جانە حالىقارالىق ساياساتكەرلەرمەن, ساراپشىلارمەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەرگە تولى. ەقىۇ پا پرەزيدەنتى پ.ەفتيميۋمەن, وسى ۇيىمنىڭ قۇرمەتتى توراعاسى جواو سوارەشپەن جانە ەقىۇ پا باس حاتشىسى سپەنسەر وليۆەرمەن كەزدەسۋلەر بارىسىندا پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ وزەكتى ءماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماسىلدى.
ەقىۇ/دياقب ديرەكتورى يانەش لەنارچيچپەن كەزدەسۋ بارىسىندا ق.توقاەۆ بيىلعى ءساۋىر ايىنداعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ قارساڭىنداعى قازاقستانداعى جاعداي تۋرالى جان-جاقتى حاباردار ەتتى جانە قازاقستان مەن ەقىۇ, ونىڭ ىشىندە دياقب-مەن ىنتىماقتاستىق پرەزيدەنتتىك سايلاۋ بارىسىندا دا تابىستى جالعاسا بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى. ءوز كەزەگىندە يا.لەنارچيچ ەقىۇ الداعى سايلاۋ ۇدەرىسىنە زور ىقىلاس بىلدىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا حالىقارالىق ەرەجەلەر مەن قاعيدالارعا سايكەس بايقاۋشىلار توبى جۇمىس ىستەيتىن بولادى. ولار سايلاۋ ۇدەرىستەرىن ناقتى ءارى شىنايى باعالايدى, دەدى يا.لەنارچيچ.
قازاقستان دەلەگاتسياسى باسشىسىنىڭ اۆستريا رەسپۋبليكاسىنىڭ فەدەرالدى پرەزيدەنتى حاينتس فيشەرمەن كەزدەسۋىندە تاراپتار ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ اۋقىمدى ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماستى. ق.توقاەۆ بىلتىرعى جەلتوقسانداعى ح.فيشەردىڭ قازاقستانعا ساپارى «تابىستى جانە جەمىستى» بولعانىن اتاپ ءوتتى. سەنات توراعاسى ح.فيشەرگە قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ ىزگى تىلەكتەستىگىن جەتكىزدى.
ودان باسقا, ق.توقاەۆ مونتەرەي حالىقارالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى قارۋدى تاراتپاۋ ماسەلەلەرىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى پروفەسسور ۋيليام پوتتەرمەن كەزدەستى. قازاقستاننىڭ وسى ورتالىقپەن ىنتىماقتاستىعىنىڭ كەلەشەگىن تالقىلاۋ بارىسىندا ۋ.پوتتەر 2010 جىلعى ساۋىردەگى ۆاشينگتونداعى يادرولىق قاۋىپسىزدىك ءجونىندەگى جاھاندىق سامميتتە قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ كوتەرگەن باستامالاردى جوعارى باعالادى.
ۆەناعا ساپارىنىڭ العاشقى كۇنى ەلىمىزدىڭ دەلەگاتسياسى قازاقستاننىڭ ەلشىلىگى ۇيىمداستىرعان قازاقستان-اۆستريا ديپلوماتيالىق قاتىناستارى ورناۋىنىڭ 19 جىلدىعىنا ارنالعان قابىلداۋعا قاتىستى.