جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىسقاندىعى دا ەسكەرىلدى

كەشە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىندا «جەلتوقسان» حالىق­تىق-پاتريوتتىق قوزعالىسى» رەسپۋبليكالىق قو­عام­دىق بىرلەستىگىنەن پرەزيدەنتتىككە كانديداتتىققا ۇسىنىلعان قۇرمانعازى راحمەتوۆ لينگۆيستيكالىق كوميسسيانىڭ ءمۇ­شە­لەرىنە سىناق تاپ­سىردى. – پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەر­لەر­دىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ەركىن مەڭ­گەرگەندىگىن انىقتاۋ ماق­سا­تىن­دا لينگۆيستيكالىق كوميس­سيا­نىڭ قۇرىلعاندىعىن دۇرىس دەپ ەسەپتەيمىن, – دەدى قۇر­مان­عازى راحمەتوۆ سىناق تاپسىرار الدىندا جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا. – ويتكەنى, مەملەكەتتىك ءتىلدى بارلىعىمىز جەتىك ءبىلۋىمىز كەرەك. قازاق ءتىلىن ءجوندى مەڭ­گەرمەگەن ازاماتتاردىڭ بيلىك باسىنا ۇمتىلماعاندارى ءجون. سۇحبات بارىسىندا كانديدات ءوزىنىڭ ءومىر جولىنان دا حاباردار ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ول 1986 جىلى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەر­سي­تەتىنىڭ فيزيكا فاكۋلتەتىنە وقۋ­عا تۇسكەن ەكەن. كوپتەگەن قا­زاق جاستارى سەكىلدى ول دا جەلتوقسان كوتەرىلىسىنە قاتىسىپ, 7 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ­تى. كەيىن جەلتوقسان كوتەرىلىسىنە بايلانىستى قۇرىلعان كوميس­سيا­نىڭ ىقپال ەتۋىمەن وقۋعا قايتا قابىلدانعان. بىراق, ونى ءارى قا­راي جالعاستىرماعان. 2003 جىلى گۋمانيتارلىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن ءبىتىرىپتى. ارادا ەكى ساعاتتاي ۋاقىت ءوت­كەندە لينگۆيستيكالىق كوميسسيا­نىڭ توراعاسى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ باق وكىلدەرىنە سىناق قورىتىندىسىن جاريا ەتتى. ونىڭ حاباردار ەتۋىنشە, پرەزيدەنتتىككە كانديدات قۇرمانعازى راحمەتوۆ الدىمەن «تاۋەلسىزدىك تاعىلى­مى» تاقىرىبىنا شىعارما جاز­عان. ەمىلەدەن – ءۇش, تىنىس بەلگىلەرىنەن – ءتورت, ستيلدىك ەكى قاتە جىبەرگەن. بارلىعى – توعىز. – كانديدات تاقىرىپتى اشۋى كەرەك, اۋا جايىلىپ سويلەمەۋى كەرەك, – دەدى كوميسسيا توراعاسى وسىعان بايلانىستى. – اركىم ءوزىنىڭ بىلگەنىن ايتا بەرەتىن بولسا, لينگۆيستيكالىق كوميسسيا­نىڭ ۇمىتكەرگە قوياتىن شارتى بۇزىلادى. ەكىنشى تاپسىرما احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ شىعارماسى بولدى. ونى كانديدات وتە جاقسى وقىدى. ەركىن تۇردە ىرعاعىنا كەل­تىرىپ ورىنداپ شىقتى. ال ءۇشىنشىسى – ءسوز سويلەۋ ونەرىندە كان­ديدات جالپىلاما كەتتى. ءار نارسەنى ايتتى, ءومىربايانىن دا قوسىپ جىبەردى. ۇمىتكەر سويلەۋدى مەڭگەرگەن. بىراق, كوپشىلىك الدىندا ءسوز سويلەپ داعدىلانباعان, ۇيرەن­بەگەن. ەل باسقاراتىن ادام ءسوز سويلەپ ماشىقتانۋى كەرەك. لينگۆيستيكالىق كوميسسيا باس­شىسىنىڭ وسى سوزدەرىن تىڭ­داپ وتىرعان بىزدەر, جۋرناليستەر قۇرمانعازى راحمەتوۆ سىناقتان «قۇ­لاعان» شىعار دەپ ويلا­عان­بىز. ولاي بولماي شىقتى. مىر­زاتاي جولداسبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, كوميسسيا مۇشەلەرى ۇمىتكەر ءجو­نىندە كوپ ويلانعان. ناتيجەسىندە كانديدات قۇرمانعازى راحمەتوۆ مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرگەن دەگەن شەشىمگە كەلگەن. ونىڭ سەبەبىن لينگۆيس­تي­كا­لىق كوميسسيانىڭ توراعاسى بى­لاي ءتۇسىندىردى: «جەلتوقسان – كەزىندە ءبىزدىڭ قاسىرەتىمىز بولدى. قا­زىر جەلتوقسان – حالىقتىڭ با­عى. جەلتوقساندا تالاي ازامات حالقىنىڭ, ەلىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن قۇربان بولدى. ولار ناعىز كۇرەسكەر ەدى. سولاردىڭ ءبىرى سەن ەكەنسىڭ, – دەدى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ ۇمىتكەرگە قاراتىپ. – سول ءبىزدىڭ ساي-سۇيەگىمىزدى سىرقى­راتىپ وتىر. ءبىز وسىنى دا ەسكەردىك». *  *  * كەشە, سونداي-اق پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەر جاقسىباي ءبازىل­باەۆ تا لينگۆيستيكالىق كوميس­سيا­نىڭ وتىرىسىندا سىناقتان ءوتتى. كوميسسيا مۇشەلەرى ونى مەم­لەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرگەن دەپ شەشتى. لينگۆيستيكالىق كوميسسيا­نىڭ توراعاسى مىرزاتاي جولداس­بەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, ج.بازىلباەۆ سىناقتىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە «اباي قازاق حالقىنىڭ رۋحاني كو­سەمى» اتتى تاقىرىپتا ەكى بەت شىعارما جازدى. جازبا جۇمىسى ورتاشا جازىلعان. ورفو­گرا­فيالىق 3 قاتە, تىنىس بەلگىسىنەن – 4, ستيلدىك 3 قاتە جىبەرگەن. ءبارىن قوسقاندا – 10 قاتە. – ەكىنشى تالاپ بويىنشا ءۇمىت­كەر جۇسىپبەك ايماۋىتوۆتىڭ شى­عارمالارىنان ءۇزىندى وقىدى. كەيبىر نورمالار بوي­ىنشا اۋىتقۋلار بولدى. بىراق, ورتاشا وقىدى دەپ باعالاۋعا بولا­دى. ءۇشىنشى كەزەڭدە «ابىرويلى ءىس» اتتى تاقىرىپتا سويلەدى. ءۇمىت­كەر تاقىرىپتى اشتى, ءوز ويىن جەتكىزە ءبىلدى. وسىلاردىڭ بارلىعىن ەسكەرە كەلگەندە, ءبىز ج.بازىلباەۆ قازاق ءتىلىن مەڭگەر­گەن دەگەن قورىتىندى شىعاردىق, – دەدى م.جولداسبەكوۆ. وسى جەردە ايتا كەتەيىك, جاقسىباي بازىلباەۆ بۇعان دەيىن ەكى پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا قاتىس­قان بولاتىن. ءاليسۇلتان قۇلانباي.