ساحنا ساندىعىنداعى سىرلار

ۇلتتىق مۋزەيدەگى م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترى مۇراجايىنىڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعى مەن تەاتردىڭ 90 جىلدىعى قۇرمەتىنە اشىلعان «تاريح تولقىنىنداعى تەاتر شەجىرەسى» كورمەسى ونەر ۇجىمى تاريحىن ءۇش كەزەڭگە ءبولىپ تانىستىردى. كورمەنىڭ اشىلۋ راسىمىندە ۇلتتىق مۋزەيدىڭ ديرەكتورى دارحان مىڭباي تەاتردىڭ قازاق رۋحانياتىنداعى رولىنە ايرىقشا توقتالا كەلىپ: «الماتىداعى مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق دراما تەاترى تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى قار­ساڭىن­دا بىزگە ۇلكەن تارتۋ ازىرلەپ الىپ كەلدى. ءبىز مۇنى تەاتردىڭ تاريحى عانا ەمەس, جالپى قازاق ۇلتتىق ساحنا ونەرى مەن تۇل­عا­لارىنىڭ شەجىرەسى دەپ ءتۇسىنۋى­مىز قا­جەت. سوناۋ حح عاسىردىڭ باسىن­دا, دالىرەك ايتساق, 1926 جىلى قىزىل­وردا  قا­لا­سىندا باستاۋ الىپ, «التىن ساقي­نا», «ەڭلىك-كەبەك» تۋىندىلارىمەن كورەر­مەنگە جول تارتقان قارا شاڭىراقتا ەلى­مىزگە تانىمال كوپتەگەن ونەر مايتال­ماند­ارى  قىزمەت ەتتى. سوندىقتان دا ونىڭ كەلە­شەك جاس ۇرپاققا بەرەر ۇلگى-ونەگەسى كول-كوسىر. وسى ماقساتتا قازاق ساحنا ونەرى تاري­حى­نان سىر شەرتەتىن كورمەنىڭ ۇلتتىق مۋزەيدە اشىلۋى ۇلكەن جەتىستىك بولىپ تابىلادى», دەدى. كسرو حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ءاسانالى ءاشىموۆ: «ءار ەلدىڭ ءوزىنىڭ  ءتول مادەنيەتى بولۋى كەرەك. تەاتر حالىققا تاربيە بەرەتىن ورىن دەسەك, مۇنداعى ءاربىر جادىگەردىڭ باعاسى ءبىز ءۇشىن وتە قىمبات سانالادى. ولار – ءبىزدىڭ ءومىر باقي ۇلگى تۇتار ۇستازدارىمىز, رۋحاني ازىعىمىز», دەي كەلىپ, ساحنادا ءوزى سومداعان كەيىپكەرىنىڭ مونولوگىن وقىپ بەردى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, تەاتر ديرەكتورى ەرلان ءبىلالوۆ مۇراجايداعى جادىگەرلەردىڭ 1926-1956, 1956-1986, 1986-2016 جىل­دار دەپ, ءۇش كەزەڭگە توپتاستىرىلىپ تا­نىس­تىرىلاتىنىن ايتسا, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, پروفەسسور ەسمۇحان وباەۆ: «وسى زالدان تەاتردىڭ دۇرسىلدەپ سوعىپ تۇرعان جۇرەگىن سەزە الاسىزدار», دەدى. حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى ءاليا بوپەجانوۆا: «مىسالى, مايكل دجەكسوننىڭ كيگەن كيىمدەرى ميلليونداعان دوللارعا ساتىلىپ جاتادى. قاراپ وتىرساڭىز,  وسى ەكسپوناتتاعى كوستيۋمدەردىڭ قۇنى سونداي مولشەردەن اسپاسا, از ەمەس», دەگەندى ايتتى. قازاق­ستان­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ساۋلەبەك اسىلحان ۇلى: «جوعىمىزدى عانا ەمەس, بارىمىزدى باعالايتىن كەزگە كەلدىك. كوڭىلىمىزدى شۋاققا تولتىرعان بۇگىنگى كورمە ارقىلى ادامدار اراسىنداعى سونداي مەرەيلى ساتتەر ناسيحاتتالادى», دەدى. ەسكە سالا كەتەيىك, 1968 جىلى 24 ما­مى­ر­­دا اشىلعان مۇراجاي قورىندا ءبۇ­گىن­د­­ە 100 000-نان استام جادىگەر ساق­تال­­عان. كورمەدەگى قازاق تەاتر جانە كينو ونەرى قايراتكەرلەرىنىڭ  ونەر شاڭى­را­عىنداعى  شىعارماشىلىعى مەن ءومىر وتكەلدەرى جايىندا باياندايتىن قىلقالام تۋىندىلارى, تاريحي افيشالار, زەرلى, اسىل ماتادان تىگىلگەن كيىم ۇلگىلەرى,  سپەكتاكلدەردىڭ ماكەتتەرى مەن ەسكيزدەرى, تەاتر ونەرى مايتالماندارى تۇتىنعان جەكە زاتتار, تەاتر تۋرالى كىتاپتار, ەسسەلەر مەن وچەركتەر قازاق قوعامىنىڭ تۇتاس ءداۋىرناماسى ىسپەتتى اسەر قالدىرادى. قاراشاش توقسانباي, «ەگەمەن قازاقستان» سۋرەتتە: كورمە ۇسىنعان قۇن­دىلىقتار