مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سەربيا رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارى تابىستى قورىتىندىلاندى
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەربيا رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارى كەشە «سەربيا» سارايىندا ەكى ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ كەزدەسۋىمەن باستالدى. ونىڭ الدىندا مارتەبەلى مەيماننىڭ كەلۋ قۇرمەتىنە زەڭبىرەكتەردەن 10 دۇركىن وق اتىلىپ, قۇرمەت قاراۋىلى ساپ تۇزەدى. ەكى ەلدىڭ مەملەكەتتىك ءانۇراندارى ورىندالىپ, پرەزيدەنتتەر مەملەكەتتىك تۋلارعا تاعزىم جاسادى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سەربيا پرەزيدەنتى توميسلاۆ نيكوليچپەن شاعىن قۇرامدا كەلىسسوز جۇرگىزىپ, ەكى ەل اراسىنداعى ارىپتەستىك بايلانىستاردى ودان ءارى نىعايتۋ جولدارىن تالقىلادى, سونداي-اق, حالىقارالىق كۇن ءتارتىبىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە قاتىستى ءوزارا پىكىر الماستى.
بۇدان بولەك, نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن توميسلاۆ نيكوليچ سەربيا پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستانعا بىلتىرعى ساپارى اياسىندا قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىنا توقتالىپ ءوتتى. قازاقستان باسشىسى سەربيا ەلىمىزدىڭ ماڭىزدى سەرىكتەسىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنىن جانە بۇگىندە ەكى ەل اراسىندا ءتۇرلى ەكونوميكالىق جانە ساياسي سالالار بويىنشا تولىق ءوزارا تۇسىنىستىكتىڭ ورىن الىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
– بۇگىنگى كەزدەسۋىمىز قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىن جانە سەربيامەن ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناۋىنىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتەتىن كەزەڭمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر. بۇل كەزدەسۋ تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋعا, ەكونوميكالىق جانە ساياسي ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن. ءبىز اۋىل شارۋاشىلىعى, مەتاللۋرگيا, قۇرىلىس, مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكا سالالارىندا ىنتىماقتاسۋعا نيەتتىمىز. قازاقستان مەن سەربيانىڭ ەكونوميكاسى ءبىر-ءبىرىن ءوزارا تولىقتىرا تۇسەدى. سەرىكتەستىك ەكى تاراپقا دا پايداسىن تيگىزەتىن بولادى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن وتكىزۋ قۇقىعىنا داۋىس بەرۋ جانە بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسىنە سايلاۋ كەزىندە ەلىمىزدى قولداعانى ءۇشىن سەربيا كوشباسشىسىنا العىس ايتتى.
سەربيا پرەزيدەنتى بۇگىندە استانا مەن بەلگراد ءتۇرلى سالاداعى ءوزارا ءىس-قيمىل ءۇشىن زور الەۋەتكە يە ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز سەربيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىنا قاتىستى بەكەم ۇستانىمىڭىز, سونداي-اق, يۋنەسكو-نىڭ دۇنيەجۇزىلىك مۇرالار تىزىمىندەگى ءبىزدىڭ ەلدىڭ مادەني نىساندارىن ساقتاۋ ىسىنە قولداۋ كورسەتكەنىڭىز ءۇشىن سىزگە ريزاشىلىق بىلدىرەمىز, – دەدى توميسلاۆ نيكوليچ.
كەزدەسۋ بارىسىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەملەكەتتەر اراسىنداعى دوستىق پەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن سەربيا پرەزيدەنتىن I دارەجەلى «دوستىق» وردەنىمەن ماراپاتتادى.
قازاقستان باسشىسىنىڭ سەربيا رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارى اياسىندا كەڭەيتىلگەن قۇرامدا دا كەلىسسوزدەر ءوتتى. ونىڭ بارىسىندا ءوزارا مۇددەلەستىك قالىپتاسقان ءبىرقاتار باعىت بويىنشا پەرسپەكتيۆالى جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى. تاراپتار ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ دامۋىندا ىلگەرىلەۋشىلىكتىڭ, سونداي-اق, ونىڭ اياسىن كەڭەيتە ءتۇسۋ ءۇشىن زور الەۋەتتىڭ بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا تومەندەگىدەي قۇجاتتارعا قول قويىلدى: قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مەن سەربيا رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن سەربيا رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى قىلمىستىق ىستەر بويىنشا قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ, ۇستاپ بەرۋ جانە سوتتالعان ادامداردى بەرۋ تۋرالى شارت; سەربيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنە قاتىسۋى تۋرالى شارت; الماتى وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن ۆوەۆودينا اۆتونوميالىق ايماعىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سەربيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى توميسلاۆ نيكوليچپەن كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا بىرلەسكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. قازاقستان باسشىسى ءوزىنىڭ العاشقى رەسمي ساپارى ەلدەر اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستىڭ ورناۋىنىڭ 20 جىلدىعىنا تۇسپا-تۇس كەلگەنىنە توقتالدى.
– مەنىڭ ساپارىم قارساڭىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ ءبىرىنشى وتىرىسى ءوتتى. بۇگىندە ەلدەرىمىز اراسىندا ەكونوميكاداعى ءوزارا ءىس-قيمىل دەڭگەيى قازاقستان مەن سەربيانىڭ مۇمكىندىكتەرىنە ساي كەلمەيدى. قازاقستاندا قۇرىلىس جانە ساۋدا سالالارىندا سەربيا كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن 15-تەي بىرلەسكەن كاسىپورىن جۇمىس جۇرگىزۋدە. سەربيا كومپانيالارى الماتى مەتروپوليتەنىنىڭ بىرقاتار ستانساسىنىڭ, وڭىرلەردەگى باسقا دا ينفراقۇرىلىمدىق نىسانداردىڭ قۇرىلىسىنا قاتىستى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەلىسسوزدەر بارىسىندا سەربيا بيزنەسىنىڭ قازاقستاندى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامىتۋ ىسىنە اتسالىسۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلاۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز ونەركاسىپ, قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك جانە ترانزيت, مەديتسينا, تۋريزم, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالالارىن ىنتىماقتاستىقتىڭ باسىم باعىتتارى رەتىندە بەلگىلەدىك. بۇل ورايدا بىزدە جاقسى تاجىريبە بار, ونىڭ ىشىندە سەربيانىڭ «ەنەرگوجوبا» كومپانياسى قازاقستان اۋماعىندا بىرقاتار ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا اتسالىسقان بولاتىن. ءبىز ەلىمىزگە وزىق تاجىريبەسى مەن تەحنولوگيالارى بار سەربيانىڭ جاڭا كومپانيالارى كەلەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز. سونداي-اق, ءبىز ازيا مەن ەۋروپا اراسىنداعى جۇك تاسىمالىن ارتتىرۋ ءۇشىن قازاقستان مەن سەربيانىڭ كولىك-ترانزيت الەۋەتىن ءوزارا پايدالانۋ ءجونىندە پىكىر الماستىق. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىنداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىق ءمۇمكىندىكتەرى تالقىلاندى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى بيىلعى مامىردا استانادا ەاەو ەلدەرى كوشباسشىلارى قابىلداعان ساۋدا رەجىمىن بىرىزدەندىرۋ جونىندەگى كەلىسسوزدەردى باستاۋ تۋرالى شەشىم ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق پەن سەربيا اراسىندا ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋعا جول اشاتىنىن مالىمدەدى.
سوڭىندا ەلباسى كەلىسسوزدەردىڭ ماڭىزدى بولىگى قازاقستان مەن سەربيانىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ىنتىماقتاستىعىنا ارنالعانىنا نازار اۋداردى.
– ءبىز بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ 2017-2018 جىلدارداعى تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندەگى قازاقستاننىڭ قىزمەتى اياسىندا تىعىز ىنتىماقتاستىق جاساۋ جونىندە ۋاعدالاستىق. كەلىسسوزدەر ناتيجەسى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ تۇرعىسىنان ءوزارا ءىس-قيمىل اياسىن ۇلعايتۋعا ورتاق نيەت بار ەكەنىن ايعاقتادى. ءبىز ورتالىق ازيا ءوڭىرى مەن ەۋروپاداعى جاعدايدى, تەرروريزممەن كۇرەس ماسەلەلەرىن تالقىلادىق. ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ بارلىق ماسەلەلەرى بۇگىنگى قابىلدانعان بىرلەسكەن مالىمدەمەدە اتاپ كورسەتىلدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ سونداي-اق, سەربيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى الەكساندر ۆۋچيچپەن دە كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ, ساياسي ءۇنقاتىسۋ مەن مادەني الماسۋدى نىعايتۋ, كولىك, تۋريزم جانە ينفراقۇرىلىم قۇرىلىسى سالاسىنداعى بايلانىستاردى ورىستەتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سونداي-اق, تاراپتار حالىقارالىق كۇن ءتارتىبىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى جونىندە پىكىر الماستى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن الەكساندر ۆۋچيچ قازاقستان مەن سەربيانىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن ودان ءارى نىعايتۋ جانە كەڭەيتۋ ءۇشىن زور الەۋەتتىڭ بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەربياعا رەسمي ساپارى اياسىندا بولعان مىنا ءبىر اقجولتاي جاڭالىقتى ايرىقشا اتاپ وتكەن ءجون. سەربيا استاناسى – بەلگراد قالاسىندا قازاق حالقىنىڭ اتاقتى اقىنى جامبىل جاباەۆتىڭ ەسكەرتكىشى اشىلىپ, راسىمگە ەلباسى قاتىستى. سالتاناتتى ءراسىم بارىسىندا قازاقستان مەن سەربيا باسشىلارى جامبىل جاباەۆتىڭ بيۋستىنە گۇل شوقتارىن قويدى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ جينالعاندارعا ارناعان سوزىندە قازاقتىڭ ۇلى اقىنىنىڭ تۋعانىنا 170 جىل تولعان تۇستا بەلگراد قالاسىندا ونىڭ ەسكەرتكىشىنىڭ اشىلۋى ماڭىزدى وقيعا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– بۇگىنگى ءىس-شارا قازاق اقىندارى مەن جازۋشىلارىنىڭ تۋىندىلارى سەرب تىلىنە جانە, كەرىسىنشە, سەرب قالامگەرلەرىنىڭ شىعارمالارى قازاق تىلىنە اۋدارىلۋىنا ىقپالىن تيگىزسە دەيمىن. وسىلايشا, ءبىز حالقىمىزدى جانە جاستارىمىزدى جاقىنداستىرا تۇسەمىز, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى. مەملەكەت باسشىسى الداعى ۋاقىتتا سەربيانىڭ قازاقستانداعى مادەني كۇندەرىن جانە بەلگرادتا ەلىمىزدىڭ مادەني كۇندەرىن وتكىزۋدى ۇسىندى.
سوڭىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇدان كەيىن قازاقستان مەن سەربيا اراسىنداعى مادەني جانە گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى نىعايتۋ قادامدارى جالعاسىن تاباتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
سونداي-اق, ءىس-شارا بارىسىندا سەربيا پرەزيدەنتى ت.نيكوليچ پەن بەلگراد قالاسىنىڭ مەرى س.مالي ءسوز سويلەدى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ رەسمي ساپارىنىڭ سوڭىندا سەربيا پاتريارحى يرينەيمەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا سەربيا پاتريارحى قازاقستان پرەزيدەنتىنە سەربيا پراۆوسلاۆيە شىركەۋىنىڭ جوعارى ناگراداسى – ءى دارەجەلى قاسيەتتى ساۆۆا وردەنىن تاپسىردى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كونفەسسياارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا باعىتتالعان ەلىمىزدىڭ ساياساتىنا بەرىلگەن جوعارى باعا ءۇشىن العىس ايتتى. – قازاقستاندا يسلام مەن پراۆوسلاۆيە – ءدىننىڭ ەڭ باستى ەكى دىڭگەگى. ءبىز ەلىمىزدە تۇراتىن بارشا كونفەسسيا وكىلدەرىنىڭ ءدىني مەرەكەلەرىن اتاپ وتەمىز. ەگەر دە بارلىق مەملەكەتتەردىڭ كوشباسشىلارى وسىنداي قاتىناستى ۇستانسا, جەر بەتىندە بەيبىتشىلىك ورناعان بولار ەدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى پاتريارحتى استانادا وتەتىن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى كەلەسى سەزىنىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋعا شاقىردى.
سەربيا پاتريارحى يرينەي ەلىمىزدىڭ بىرەگەي تاجىريبەسى وزگە ەلدەر ءۇشىن, اسىرەسە, الەمدە بولىپ جاتقان قازىرگى جاعدايلار اياسىندا ۇلگى بولىپ وتىرعانىن ايتتى. – ءسىزدى سەربياعا, سونداي-اق بارشا كونفەسسيا وكىلدەرىنىڭ تەڭ قۇقىلى ءومىر سۇرۋىنە سىڭىرگەن بارلىق ەڭبەگىڭىز ءۇشىن حالقىمىز بەن ەلىمىزدىڭ ۇلكەن دوسى رەتىندە وسى وردەنمەن ماراپاتتايمىز.
– ءبىز دە ەلىمىزدە وسىنداي جاعداي جاسالعانىن قالايمىز, سول ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن ىستەيمىز, – دەدى پاتريارح.
رەسمي ساپار تۇيىندەلەر تۇستا قازاقستان پرەزيدەنتى سەربيا رەسپۋبليكاسىنا ساپارىنىڭ قورىتىندىسىنا ارنالعان بريفينگ وتكىزدى. بريفينگ بارىسىندا ەلباسى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا قازاقستان مەن سەربيانىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسى اياسىن ودان ءارى كەڭەيتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
– سەربيا پرەزيدەنتىنىڭ استاناعا بىلتىرعى ساپارى جانە بەلگرادقا مەنىڭ وسى ساپارىم بەلسەندى ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ باستاۋىنا اينالادى دەپ ويلايمىن. ول ءۇشىن قازىر بىرەگەي ءمۇمكىندىكتەرگە جول اشىلۋدا. بەلگرادتىڭ ورتالىعىندا جامبىل جاباەۆ ەسكەرتكىشىنىڭ اشىلۋى – حالقىمىز بەن مادەنيەتىمىزگە دەگەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى. بۇل دا وتە ماڭىزدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سونىمەن قاتار, نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءبىلىم بەرۋ, مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, قۇرىلىس سالالارىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى جانداندىرۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.
سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ساپار اياسىندا وتكەن كەلىسسوزدەر مەن كەزدەسۋلەر ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق بايلانىسىن ودان ءارى نىعايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىنىن ايتتى.
ارنۇر اسقار,
«ەگەمەن قازاقستان» –
بەلگرادتان
سۋرەتتەر پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز
قىزمەتىنەن الىندى
