قۋاتتى قازاقستاننىڭ قامقور قادامى

بۇگىندە بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى اتتى ۇيىم قازاقستاندى ايماقتاعى دونور-مەملەكەت رەتىندە مويىنداپ, ءوز جوباسىن بىرلەسىپ اتقارۋدى ۇسىنىپ وتىر. اتالعان جوبا ازىرشە قاناتقاقتى نەگىزدە قولعا الىندى. وعان سايكەس, قازاقستاننىڭ گەندەرلىك سايا­ساتى, ياعني ايەل تەڭدىگى سالاسىنداعى تاجىريبەسىن اۋعانستان جەرىندە تاراتۋ جوسپار­لانعان. اتاپ ايت­قاندا, مەملەكەتتىك باسقارۋ, ءبىلىم بەرۋ مەن دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن اۋعان ايەل­دەرىنىڭ ەكونوميكالىق دەربەستىگىن ارتتىرۋ قاجەت. شىنى كەرەك, كەز كەلگەن ادام ونداي باستامانىڭ ساياسي استارىن ىزدەي باستايدى. الايدا, اۋعان جەرىندە ايەلدەر ءىسى جونىندەگى مينيسترلىكتىڭ بار ەكەنىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەس. بۇل مەملەكەت تە گەندەرلىك ساياساتتى بەلسەندى تۇردە جۇرگىزىپ كەلەدى. ويتكەنى, ەلدىڭ جۇمىسىنا ايەلدەر كوپتەپ ارالاسسا, بەيبىتشىلىك پەن تاتۋلىققا دەگەن ىنتا-جىگەردىڭ كۇشەيەتىنىن جاقسى بىلەدى. «بىزدە 40 جىلدان بەرى سوعىستار تولاستاماي جاتىر. ال ايەل قاشاندا بەيبىتشىلىكتىڭ جارشىسى بولعان. ايەل – انا, ونى قۇرمەتتەۋ كەرەك, ۇكىمەت جۇمىسىنا قاتىستىرۋ قاجەت. بۇگىنگى تاڭدا بىزدە بيزنەس­پەن اينالىساتىن ايەلدەر كوپ. دەپۋتاتتاردىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى – ايەلدەر. مينيستر دە بار. وسى جۇمىستى كۇشەيتىپ, اۋعانستاندا بەيبىت ءومىر ورناتۋ قاجەت. سوندىقتان ءبىز قازاقستاننىڭ بار­لىق باستامالارىن قولدايمىز. سىزدەرگە ايتار العى­سىمىز شەكسىز. سەبەبى, قيىن-قىستاۋ ۋاقىتتا كومەكتى اياعان جوقسىزدار. توتەنشە جاعدايدا دا گۋمانيتارلىق كومەك جاسادىڭىزدار. اۋعان حالقى ونى ەشقاشان ۇمىتپايدى», – دەيدى اۋعانستاننىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى موحامماد فارۋك باراكي. نەگىزى, بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمدارعا مۇشە بولعاننان كەيىن مەملەكەتكە جۇكتەلگەن مىندەتتى ورىنداۋ قاجەتتىگىن دە ەسكەرۋ كەرەك. كەلەسى جىلى قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە تۇراقتى ەمەس مۇشە بولادى. ونىڭ دا ارقالار جۇگى جەڭىل ەمەس. ەلىمىزدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرلان ىدىرىسوۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاقستان تۇراقتى دامۋ مىندەتتەمەلەرى بويىنشا ءبىراز شارۋا اتقاردى. الداعى ۋاقىتتا ارنايى اگەنتتىك قۇرىلىپ, سونىڭ اياسىندا باسقا دا دونور-مەملەكەتتەرمەن بايلانىس ورناتىپ, كومەككە ءزارۋ ەلدەرگە قولداۋ جاساۋ جوسپارلانعان. وسى جولعى جوبا جاپونيامەن بىرلەسىپ قولعا الىنىپ وتىر. «ول جايىندا وتكەن جىلى جاپونيا پرەمەر-ءمينيسترى سيندزو ابەنىڭ قازاقستانعا جاساعان ساپارى كەزىندە ايتىلدى. بۇگىندە ءبىز سونى قولعا الىپ وتىرمىز. قارجى جاعىن «جاپونيا – بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى» ارىپتەستىك نەگىزدە قامتاماسىز ەتسە, قازاقستان ءوز تاجىريبەسىمەن ءبولىسىپ, ادام رەسۋرستارىن تارتۋعا دايار. اۋعان ايەلدەرى وسى جوبادان ءوز پايداسىن شىعارا الادى دەپ سەنەمىز», – دەيدى ە.ىدىرىسوۆ. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, قازاقستان وسى ۋاقىت­قا دەيىن اۋعانستاننىڭ ينفراقۇرىلىمى مەن الەۋ­­مەتتىك جوبالارىن دامىتۋعا 40 ملن دوللار جۇم­­­سا­عان. بۇدان بولەك, ارنايى ءبىلىم بەرۋ باعدار­لا­ما­سى­نا 50 ملن دوللار ءبولىندى. سول اقشاعا اۋعان جاس­­تارىن وقىتۋ جۇمىستارى اتقارىلدى. بۇگىندە ال­عاش­قى تۇلەكتەر وقۋدى ءبىتىرىپ, ءوز ەلىندە ەڭبەك ەتىپ جاتىر. «ءبىز بىلەمىز, ادام الەۋەتىن وسىرە وتىرىپ, ءبىز ايماقتاعى قاۋىپسىزدىك پەن تىنىشتىقتى ۇزاق ۋاقىت ساقتاي الامىز», – دەپ اتاپ كورسەتتى مينيستر جاڭا جوباعا قول قويۋ ءراسىمى كەزىندە. ەندى, قازاقستان اۋعان جەرىندە گەندەرلىك ساياساتتى دامىتۋ ىسىنە دە ءوز ۇلەسىن قوسپاق. وسىعان وراي, سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرلان ىدىرىسوۆ پەن بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى وكىلى نوريماس شيمومۋرا ارنايى قۇجاتقا قول قويدى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – جارتى ميلليون دوللار. الايدا, وعان باسقا دا مەملەكەتتەر قوسىلسا, ول قارجىنىڭ ارتا تۇسەتىنى انىق. ازىرشە, جوبانى ىسكە اسىرۋ شارالارى دا انىق جازىلعان جوق. سوندىقتان گەندەرلىك ساياساتتان بولەك وعان باسقا دا ماقسات-مىندەتتەر قوسىلۋى ابدەن مۇمكىن. وسىلايشا, بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى قازاق­ستان­دى ايماقتاعى دونور-مەملەكەت رەتىندە مويىن­داپ, وسى ۋاقىتقا دەيىن جيناقتالعان ءتاجىري­بەمىزدى قولدانۋعا مۇددەلى. ال ەڭ باستىسى, كور­شى ەلدەر كەڭپەيىل ءارى قامقورشى قازاق دەگەن دوسىنا سەنىپ وتىر. ولار ءبىزدىڭ «تىنىشتىق بولسىن!» دەپ ۇنەمى تىلەپ وتىراتىنىمىزدى بىلەتىن شىعار. ارمان اسقاروۆ