«نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد اقمولا وبلىسىنا جۇمىس ساپارىن ەلباسىنىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىنا ارنادى.
ول ەڭ الدىمەن وبلىس اكىمى سەرگەي كۋلاگينمەن بىرگە ششۋچە قالاسىنداعى قازاق تىلىندە وقىتاتىن بايىرعى مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىمەن تانىستى. عيماراتتىڭ ىرگەتاسى 1949 جىلى قالانعانىمەن وسى ۋاقىتقا دەيىن كەشەندى جوندەۋ كورمەگەن ەكەن. بيىلعى جىلى «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا عيماراتتى جاڭارتۋعا 167 ميلليون تەڭگە ءبولىندى. 1 قاراشاعا تاياۋ جۇمىس اياقتالۋعا ءتيىس.
اتالعان باعدارلاما نەگىزىندە 2016 جىلى اقمولا وبلىسىنا 4 ميللياردقا جۋىق تەڭگە ءبولىندى. بۇل قارجىعا ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمداردىڭ 33 نىسانىن جوندەۋ كوزدەلىپ وتىر.
بۋراباي اۋدانىنىڭ كەنەسارى اۋىلىنداعى ەگىستىك القاپتى ارالاپ, ديقاندارمەن اڭگىمەلەسكەن مۇحتار ابرار ۇلى اقمولا وبلىسى – قازاقستاننىڭ ەڭ نەگىزگى استىقتى ايماقتارىنىڭ ءبىرى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. ول: «جىل سايىن بۇل ولكەدەگى بيداي جيناۋدىڭ ەسەبى ميلليونداعان توننامەن ولشەنەدى. بيىلعى جىلى دا ءونىم مول بولادى دەگەن سەنىمدەمىز», – دەگەن ىزگى تىلەگىن ءبىلدىردى.
«نۇر وتان» پارتياسى توراعاسى ءبىرىنشى ورىنباسارىنىڭ فەرمەرلەرمەن كەزدەسۋى ەڭ الدىمەن جەر رەفورماسى جونىندەگى كوميسسيا جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىنە ارنالدى. ۇزاققا سوزىلعان جالپىحالىقتىق سۇحباتتاسۋدىڭ قورىتىندىسىندا پىسىقتالعان ۇسىنىستارمەن اقمولالىق ەگىنشىلەر دە كەلىسىپ وتىر. اتاپ ايتساق, م.قۇل-مۇحاممەد القابىندا بولعان شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى سەرىك وماروۆ: «جەردىڭ ناعىز يەسى وعان ۇقىپپەن جانە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋى ءتيىس, سول كەزدە جەر-انا بۇگىنگى عانا ەمەس, كەلەر ۇرپاققا دا مول تابىس اكەلەتىن بولادى», – دەگەن ويىن جەتكىزدى.
مۇحتار ابرار ۇلى تاجىريبەلى شارۋانىڭ ۇستانىمىن قولداپ, سەرىك وماروۆتىڭ شارۋاشىلىق قوجالىعىنىڭ تابىسى, ونىڭ ايتقان سوزدەرىنىڭ ايقىن دالەلى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. فەرمەردىڭ يەلىگىندە 1254 گەكتار عانا جەر بار. سوعان قاراماستان, ول «نولدىك», ياعني ەڭ زيانسىز جەر قىرتىسىن وڭدەۋدى ەنگىزدى, فەرمانى وزىق نەمىس تەحنولوگياسىمەن جانە جابدىعىمەن جاراقتاندىردى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە جىل سايىن بيدايدان عانا ەمەس, سونداي-اق, زىعىردان, كارتوپتان, كوكونىستەن دە مول ءونىم جيناۋدا.
– كەيبىرەۋلەردىڭ ءار فەرمەر ونداعان مىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان جەرلەردى جالعا العان دەگەن تۇرعىداعى قاتە كوزقاراسى بار, – دەدى پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى القاپ باسىنداعى اڭگىمە بارىسىندا. – شىنتۋايتىندا, وماروۆتىڭ شارۋا قوجالىعى سياقتى ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى 1 مىڭ نەمەسە 2 مىڭ گەكتار جەردى عانا جالعا الىپ وتىر. الايدا, ەلباسىنىڭ قولداۋىمەن استىقتى جانە مايلى داقىلدارعا, تۇقىم دايىنداۋ شارۋاشىلىعى مەن اسىل تۇقىمدى مال وسىرۋگە, سونداي-اق, ديزەل وتىنىنا بەرىلگەن كومەك قارجىسىنىڭ ارقاسىندا ولار تابىسقا جەتىپ قانا قويماي, جىل سايىن جۇمىستارىن جانداندىرا تۇسۋدە. تاپ وسىنداي ۇقىپتى شارۋالارعا جەردى سەنىپ تاپسىرۋعا ابدەن بولادى. جەر رەفورماسى سولاردىڭ مۇقتاجدىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. جىل سايىن مەملەكەت بىرنەشە باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ اياسىندا اقمولا وڭىرىنە ونداعان ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيادى. بۇل قارجىنىڭ ءوز ماقساتىندا جۇمسالىپ, تولىق كولەمدە يگەرىلۋى قاتاڭ باقىلاۋدا بولادى.
مۇحتار ابرار ۇلى باعدارلامالىق قارجىلاردىڭ ءتيىمدى جۇمسالۋىنا ايرىقشا كوڭىل ءبولدى. ال وبلىس اكىمى س.كۋلاگين قازىرگى كۇنى وڭىردە اۋقىمى جاعىنان تەڭدەسى جوق «نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ باعدارلاماسى كەڭ كولەمدە ىسكە اسىرىلۋدا ەكەندىگىن باياندادى.
كوكشەتاۋ قالاسىنداعى «كوكتەم» شاعىن اۋدانىندا قازىر جىلۋ جۇيەسى جاڭعىرتىلىپ, قالاداعى ەڭ ءىرى بالاباقشا پايدالانۋعا بەرىلۋ قارساڭىندا. مەملەكەت بۇل جوباعا 678 ميلليون تەڭگە باعىتتاپ وتىر. سۋمەن قامتۋ جانە كارىز جۇيەلەرىنىڭ جاڭعىرتىلۋ بارىسىمەن تانىسقان م.قۇل-مۇحاممەد قۇرىلىس جۇمىستارىنا كوڭىلى تولاتىنىن ءبىلدىردى.
– ەلباسىمىزدىڭ «نۇرلى جول» باعدارلاماسى جاھاندىق ەكونوميكالىق داعدارىس جاعدايىندا ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ەسەلى ەكپىن قوستى. اتالعان باعدارلاما نەگىزىندە رەسپۋبليكادا 770 ميلليارد تەڭگە يگەرىلىپ جاتسا, اقمولا وبلىسىنداعى رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق ۇيىمدار عانا 57 ميللياردتان استام تەڭگەنىڭ جۇمىسىن اتقارۋى ءتيىس. بۇل وسىدان ون جىل بۇرىنعى اقمولا وبلىسىنىڭ بيۋدجەتىنەن دە كوپ, – دەدى پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
تەكسەرۋلەردىڭ ناتيجەسى كورسەتكەندەي, «نۇر وتان» ەرەكشە نازار اۋداراتىن ماسەلەلەر ءالى دە جەتكىلىكتى. م.قۇل-مۇحاممەد وبلىستاعى پارتيا بەلسەندىلەرىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا بۇل جونىندە كەڭىنەن اڭگىمەلەدى. «بيىلعى 2016 جىل ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىندەگى ايرىقشا ماڭىزدى وقيعا – قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىن اتاپ وتۋىمىزبەن ەرەكشەلەنەدى, – دەدى پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن وسىناۋ قىسقا مەرزىمدە حالىقارالىق قوعامداستىق تاراپىنان قۇرمەت تۇعىرىنا كوتەرىلگەن ومىرلىك ماڭىزدى قايتا قۇرۋلار مەن رەفورمالار جۇزەگە اسىرىلدى. ءبىز ءتيىمدى ساياسي جانە ەكونوميكالىق جۇيەنى قالىپتاستىرىپ, دامىتۋعا قول جەتكىزدىك. قازاقستان حالقى بولاشاققا ۇلكەن جوسپارلارمەن سەنىمدى قادام باسۋدا. «نۇر وتان» پارتياسى حالىقتىڭ وراسان زور سەنىمىنە يە بولىپ, جاڭا ءداۋىر جاڭعىرتۋلارىنا سالماقتى ۇلەس قوسۋدا. مۇنى اقمولا وبلىسىنىڭ بۇگىنگى تولايىم جەتىستىكتەرىنەن دە اڭعارۋعا بولادى.
وبلىس الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ 1 تامىزداعى كورسەتكىشتەرى بويىنشا ءتورت سالادا رەسپۋبليكامىزدا ءبىرىنشى ورىندى يەلەنگەن. ءوڭىر ونەركاسىپ ءونىمىن شىعارۋدا كوش باستاپ, 104,6 پايىزدىق دەڭگەيگە جەتىپتى. سونداي-اق, وبلىس تاۋار اينالىمى, تۇتىنۋ قۇنى جانە تۇرعىن ۇيلەردى پايدالانۋعا بەرۋدە ۇزدىك شىققان. بۇعان قوسا, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى وركەندەتۋ, نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەستيتسيا قۇيۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ونىمىندە دە جاقسى كورسەتكىشتەر بار ەكەن.
بۇدان كەيىن مۇحتار ابرار ۇلى پارتيالىق قىزمەتتىڭ مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق ومىردەگى ىقپالى مەن مىندەتتەرىنە توقتالدى. «ءبىزدىڭ «قازاقستان-2021. بىرلىك. تۇراقتىلىق. جاسامپازدىق» اتتى سايلاۋالدى باعدارلامامىزدا بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان ۇلت جوسپارىنىڭ «100 ناقتى قادامى» نەگىزگى يدەيالىق ۇستانىم سانالادى. «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ الدىندا يندۋستريالاندىرۋ, كاسىپكەرلەردى قولداۋ, تۇرعىنداردى جۇمىسپەن جانە باسپانامەن قامتۋ سياقتى ۇلكەن مىندەتتەر تۇر», – دەدى م.قۇل-مۇحاممەد.
پارتيا «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن» جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان قارجىنىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىن تەكسەرەتىن بولادى. اقمولا وبلىسىندا باعدارلاما جوبالارىن قارجىلاندىرۋعا 60,1 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىنىڭ نىساندارىنا ينفراقۇرىلىمدار تارتۋعا 2016 جىلى 169 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلسا, سونىڭ 30 پايىزى عانا يگەرىلگەن. «بايتەرەك دەۆەلوپمەنت» جۇيەسى بويىنشا جالعا الۋ جانە نەسيەلىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ارنالعان 1,6 ميلليارد تەڭگە قارجى كونكۋرستىق رەسىمدەردىڭ ۇزاققا سوزىلۋى سالدارىنان يگەرىلمەي وتىر. بارلىق دەڭگەيدەگى ماسليحاتتارداعى پارتيا فراكتسياسى بۇل ماسەلەلەردى قاتاڭ باقىلاۋعا الۋى ءتيىس.
پارتيانىڭ ورتالىق اپپاراتى مەن ايماقتىق فيليالدارى جۋىق ارادا پارتيانىڭ كادرلىق رەزەرۆىن قالىپتاستىرۋعا كىرىسەدى. بۇل باعىتتا قاجەتتى قۇجاتتار دايىندالىپ, تۇسىنىك جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. وسى ورايدا پارتيا جاستارعا دا كەڭ مۇمكىندىك بەرەتىن بولادى.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا مۇحتار قۇل-مۇحاممەد ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا شولۋ جاساپ, پارتيا العا قويعان نەگىزگى مىندەتتەرگە توقتالدى.
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى
