كىتاپتىڭ دا باقىتتىسى بار! ارينە, ول وقىلار كىتاپ بولسا. سونداي وقىلار باقىتتى ءبىر كىتاپ قولىمىزعا ءتيدى. سۇيسىنە وقىپ شىقتىق. ول كىتاپ بەلگىلى جازۋشى ءادىل دۇيسەنبەكتىڭ «شەراعامنىڭ شەرۋى» بولاتىن. ۇزاق جىلدار بويى ءباسپاسوز سالاسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان جانە ءالى دە قولىنان قالامى تۇسپەگەن ءادىل اعانىڭ بۇل كىتابىنىڭ باستى دا ءارى نەگىزگى كەيىپكەرى شەرحان مۇرتازا, كادىمگى شەراعامىز!
ايتقان ءار ءسوزى ەل اۋزىندا جۇرەتىن شەراعانىڭ ءوزى ابىزعا, ءسوزى اڭىزعا اينالعالى دا قاشان؟! بۇل ارادا ءوز حالقىنىڭ شەرحان مۇرتازاعا دەگەن شىنايى ماحابباتى مەن ءسۇيىسپەنشىلىگى جاتقاندىعىن ايتقان دا ءلازىم. ءسوز دەگەن قۇدىرەتتىڭ سىرىن ۇعار جان بولسا, شەراعامىزدىڭ كەيدە شەرلى, كەيدە ءزىلدى, ءاردايىم ءنارلى ءار ءسوزىندە ءومىردىڭ ايتەۋىر ءبىر اقيقاتى جاتاتىنى انىق. سول اقيقاتتىڭ ءمىردەي وعىمەن اتىلعان شەراعاڭنىڭ كەيىگەن كەي سوزىنە ەل ءسۇيسىنىپ قول سوعىپ جاتسا, كوڭىلىنە جاقپاعاندار مەن ىڭعايىنا جاتپاعانداردىڭ كۇيىنىپ تە, كەكتەنىپ تە جاتقاندارى از بولمايتىن. ايتەۋىر, نە دە بولسا ومىردە جانە ەل اۋزىندا شەرحان مۇرتازانىڭ ايتقان دا, ايتىپ تا جۇرگەن ءسوزى بار.
سول اۋزى دۋالى شەراعاڭنىڭ جانىندا ۇزاق جىلدار بويى بىرگە كەلە جاتقان جانە بىرگە قىزمەتتەس تە بولعان, ءتالىمى مەن ءتاربيەسىن كورگەن, ءالى دە ءوزىنىڭ ومىرلىك ۇستازى ساناپ كەلە جاتقان ءادىل دۇيسەنبەكتىڭ «شەراعامنىڭ شەرۋى» رومان-ەسسەسى ءوز وقىرمانىنا ولجا سالا كەلگەن ورايلى شىعارما. ورايلى ساناپ وتىرعانىمىزدى, قالامگەر ءادىل ءدۇيسەنبەكتىڭ شەراعا سياقتى ءبىرتۋار جاننىڭ جانە دە ءوزىنىڭ بار سانالى عۇمىرىن قازاقتىڭ قاسيەتتى دە قۇدىرەتتى ءسوز ونەرىنە ارناپ, سول قازاقتىڭ نەبىر تالانتتى دا دارىندى قالامگەرلەرىنىڭ باق جۇلدىزىن جاندىرعان. ولار بولسا «ءبىز شەراعاڭنىڭ شەكپەنىنەن شىققانبىز» دەپ مارقايا سويلەر ءبىر ءداۋىر ۇرپاقتارىنىڭ شەراعاسىنىڭ ءار ءسوزىن شاشاۋ شىعارماي قاعازعا ءتۇسىرە وتىرىپ, ءوز حالقىنىڭ نازارىنا ۇسىنسام دەگەن نيەتى دەپ بىلگەنىمىز ابزال.
شىنىندا دا شەرحان اعا مۇرتازانىڭ جازىپ تا, ايتىپ تا كەلە جاتقان دۇنيەلەرىندە ءبىر ءداۋىردىڭ ءۇنى مەن تىنىسى جاتىر. ءار ءداۋىردىڭ داۋىلىنا كەۋدەسىن توسىپ ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتقان شەراعاڭنىڭ كەي-كەيدە شەرلى كوڭىلىنىڭ دە شەرى بار. ول شەر شەراعانىڭ قارا باسىنىڭ جايىن كۇيتتەگەننەن ەمەس, ەلى مەن حالقىنىڭ مۇددەسىن وي كوزىمەن شولعان كەزدەگى كوڭىلىنىڭ ءپاس بولاتىنى, داۋىسىنىڭ اششى شىعاتىنى دا سول كەز.
بۇل رەتتە بەلگىلى جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى دۋلات يسابەكوۆتىڭ وسى كىتاپتىڭ العى سوزىندە: «جيناقتا شەراعاڭنىڭ ءبىردە بالا, بىردە دانا, بىردە كول, ءبىردە ءشول, بىردە تارپاڭ, بىردە سالقام مىنەزدەرى جاراسىمدى دا جان-جاقتى كورىنىپتى», دەگەن پىكىرى ءادىل ءدۇيسەنبەك شىعارماسىنىڭ بار مازمۇنىن تولىقتاي اشىپ تۇرعاندىعى بار.
«داۋاسىز – شارتتى ۇعىم. ونى تەك كارىلىكپەن شەكتەپ قويۋعا بولماس, – دەدى تەرەڭ تىنىستاپ. – داۋاسىزىمىز وسى ۋاقىت ەمەس پە ەكەن؟ ۋاقىت تاڭدى اتىرىپ, كۇندى باتىرادى. كوكتەم مەن جازدى, كۇز بەن قىستى الماستىرادى. مەزگىلى كەلگەندە گۇل قاۋىز جارىپ, ريزىق ءپىسىپ-جەتىلەدى», دەيدى بىردە شەراعا وي تولعاپ.
داۋاسىز ۋاقىتتىڭ ۋىسىندا كەتىپ بارا جاتقان ادام عۇمىردىڭ ەنشىسىنە قالار نە بار دەگەن وي كەلەدى شەراعانىڭ وسى ءبىر سوزىنەن كەيىن. ارينە, جاقسىدان – ونەگە, شەشەننەن ءسوز قالارى انىق. سول ونەگەنى دە, سول ءسوزدى دە ءادىل دۇيسەنبەكتىڭ كىتابىنان مولىنان تەرىپ الۋعا بولادى. «قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالايتىن, جارلىمىن دەگەن جان مىڭ قوي ايدايتىن زامان تۋىپ كەلەدى. اۋىزبىرلىك بولسىن! ەلباسى – بىرەۋ, باسقامىز سوعان تىرەۋ بولايىق!..», دەگەن شەرحان اعامىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاعدىرى ءۇشىن ايتقان وسى ءبىر اۋىز ءسوزى ۇرپاق ساناسىندا ۇران بولىپ ساقتالىپ قالارى دا انىق.
انىق دۇنيەنىڭ كۇنبە-كۇنگى قانىق جايىنان مول سىر ايتار بۇل كىتاپتان حالقىمىزدىڭ نەبىر اسىل پەرزەنتتەرىنىڭ دە جارق ەتكەن بەينەلەرىنىڭ قىمبات تارتارى بار. مىسالى, كىتاپتاعى «قارەكەڭنىڭ قالجىڭى قالعان ەمەس» دەگەن اڭگىمەسىندە اۆتور قازاقتىڭ تۇلعالى ازاماتى, «ينتەرناتتىڭ قارا نانىن ءبولىپ جەپ, تالاي قيىنشىلىقتى باستان كەشكەن ەكى دوس» قاراتاي تۇرىسوۆ پەن شەرحان مۇرتازا اراسىنداعى سىيلاستىقتىڭ ءبىر ساتتىك كورىنىسىن اسەرلى جەتكىزە بىلگەن. سونىمەن بىرگە, اۆتور مەن كەيىپكەر اراسىندا ءوزارا سەنىم مەن سىيلاستىق قارىم-قاتىناستىق جاعدايىندا ءوربيتىن اڭگىمەلەردىڭ ارقايسىسى ارقىلى قالامگەر ءادىل دۇيسەنبەك شەراعاڭنىڭ ءوز كەيىپكەرىنىڭ ءار جاعدايداعى كوڭىل كۇيىن, سان سالالى پىكىرلەرىن, بىلايشا ايتقاندا مىنەزىن تولىق اشىپ كورسەتىپ بەرە العاندىعىن ايتقىمىز كەلەدى. جانە دە ءار جايدى سىلتاۋراتىپ شەراعانى ءبىر سويلەتىپ, پىكىرىن ءبىلىپ وتىرۋدى داعدىعا اينالدىرعانداي بولعان ءادىل دۇيسەنبەك سول ارقىلى كۇندەلىك ءومىردىڭ ءبىر شەجىرەسىن جازعاندىعىن دا جوعارى باعالار ەدىك. شەراعا ايتقان ءاربىر ۇتىمدى دا ويلى ءسوزدى سول ايتقان جەرىندە قالدىرماي, قاعازعا ءتۇسىرىپ وتىرعان اۆتوردىڭ ناعىز قالامگەرلىك قايراتىنىڭ دا تانىلار تۇسى وسى.
شەراعاڭ قاي سالادا قىزمەت جاساماسىن ءوزىن اۋەلى جۋرناليست, قالامگەر رەتىندە سەزىنىپ كەلە جاتقان جان. سودان دا بولار, مىنا اينالا ءتىرشىلىككە قالامگەردىڭ ءجىتى كوزىمەن قاراپ, ارىگە وي جىبەرەدى. ساناسىمەن سارعايار ساتتەرى دە از ەمەس. «قايدا سول شىندىق دەگەن شىركىنىڭ؟ – دەدى. – شىندىقتى ايتامىن دەپ كەزىندە جۇمابەك تاشەنوۆ دەگەن اعاڭ ورىستارمەن جاعا جىرتىسۋعا دەيىن باردى ەمەس پە؟» دەگەن شەراعاڭنىڭ شامىرقانا شىققان ءۇنىن «باتىرلاردىڭ باتىرى» دەگەن اڭگىمەدەن انىق ەستىر ەدىك. بۇل ورايدا شەرحان اعا اتاقتى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ ءوز اۋزىنان ەستىگەن قازاقستان جوعارعى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى جۇمابەك تاشەنوۆتىڭ ۇلتجاندىلىعى مەن ادىلەتسىزدىككە ءتوزبەس قايسارلىعىن سۇيسىنە ايتادى. رەيحستاگقا ءبىرىنشى بولىپ تۋ تىككەن راقىمجان قوشقارباەۆقا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىن بەرۋ ءجونىندەگى ۇسىنىستىڭ بار ەكەندىگىن ءبىلەتىن جۇمابەك تاشەنوۆ ماسكەۋدە كسرو جوعارعى كەڭەسىنىڭ پرەزيديۋمى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى رەتىندە ءبىر ايلىق كەزەكشىلىكتە جۇرگەن كەزىندە سول كەزدەگى باس شتاب باستىعى, مارشال كونەۆپەن قاتتى سوزگە كەلەدى. اياعى ۇلكەن داۋعا ۇلاسقان اڭگىمەنىڭ ۋشىققانى سونشالىقتى, بۇل ءماسەلەگە ۆوروشيلوۆ ارالاسىپ, ەكەۋىن سابىرلارىنا تۇسىرسە كەرەك. مىنە, بۇل دا بولسا تاشەنوۆ عۇمىرىنىڭ بەيمالىم ءبىر تۇسى بولسا, ەندى سول بەيمالىم تۇسقا دا ءادىل دۇيسەنبەك قالامىنىڭ جارىعى تۇسكەن ەكەن.
«شەراعامنىڭ شەرۋى» – كۇندەلىك ءومىر كىتابى. اۆتور مەن شەراعاڭنىڭ سول كوپتەگەن كۇندەلىكتى ومىرلەرى ەل گازەتى «ەگەمەن قازاقستان» باسىلىمىنىڭ قابىرعاسىندا بىرگە وتكەنى بار. مىنە, سول «ەگەمەننىڭ» كەزەڭدەرىندەگى شەرحان مۇرتازا گازەت سوزىنە اسا جاۋاپتى قاراۋدى ۇيرەتىپ قانا قويماي, جازار تاقىرىپتى ءار ءجۋرناليستىڭ الدىنا تارتىپ وتىرار شىنايى كورىنىس تابادى. شەراعانىڭ بار سانالى عۇمىرى قازاق باسپاسوزىمەن تىعىز بايلانىستى بولسا, سول عۇمىردىڭ دا كوپتەگەن جايلارى ايتىلماي دا قالعان ەكەن. كىتاپتاعى «قاقپانعا تۇسكەن قوناق» اتتى شاعىن ءبىر اسەرلى اڭگىمەدە ايتىلاتىن مىنا ءبىر جايدى ادەيى بولە-جارا الدىق. «جاز مىنا وقيعانى, – دەپ اعام قولما-قول تاپسىرما بەردى. – ەلدەگىلەر وقىسىن, ءبىر پايداسى ءتيىپ قالار», – دەگەن شەراعاڭنىڭ ءوزىنىڭ سەنىمدى جاۋىنگەر قالامگەر ءىنىسى ءادىل دۇيسەنبەككە بەرگەن تاپسىرماسىنىڭ ءتۇپ-توركىنىندە «ەلگە پايداسى ءتيىپ قالار» دەگەن جاناشىرلىق وي جاتىر. قاشان بولسىن قالامىنىڭ قارىمىمەن ءوز ەلى مەن حالقىنىڭ قامىن جەپ, جاعدايىن ويلاپ, ەلدىك ءسوزىن ايتىپ كەلە جاتقان شەرحان مۇرتازانىڭ بۋىرقانعان جان قۋاتىن قالامگەر ءوز كىتابىندا شەبەرلىكپەن بەرە العاندىعىن ايتپاق كەرەك.
جازۋشىنىڭ قالام جارىعىنىڭ ساۋلەسى تۇسكەن ءار تاقىرىپتا ءومىر جاتقاندىعىن اڭدايمىز. سول ءومىردى اۆتور شەرحان اعانىڭ عۇمىرىمەن, كۇنبە-كۇنگى ءومىر ءتىرشىلىگىمەن كورسەتە وتىرىپ, تۇتاس ءبىر كەزەڭ احۋالىنىڭ تىنىسىن سەزدىرەر ەدى. ارينە, تاريحقا اينالىپ بارا جاتقان كەزەڭدەر دە بار. الايدا, سول تاريح قويناۋىنداعى كەزەڭدەردىڭ ءوزى ەل تاعدىرى, ادام تاعدىرى. ال تاعدىر-تاريحقا كەز كەلگەن ۇرپاق قاشان بولسىن اينالىپ ءبىر سوعاتىنى جانە دە بار. سول كەزدە جانە سول تۇستا ءادىل دۇيسەنبەكتىڭ «شەراعامنىڭ شەرۋى» الدىمىزدان تابىلارى دا بار. ويتكەنى, بۇل كىتاپتا قازاقتىڭ شەرحانىنىڭ تاعدىرى جاتىر. سول شەرحان تاعدىردىڭ كوپتەگەن سىرلارىن ءوزىنىڭ شىنايى ىقىلاستى قالامىنىڭ ۇشىمەن ءوز كىتابىنا ارقاۋ ەتە بىلگەن جازۋشى ءادىل ءدۇيسەنبەك ەڭ اۋەلى ءوزىنىڭ ىنىلىك جانە قالامگەرلىك پارىزىنا ادالدىق تانىتقاندىعىنا ريزامىز. بۇگىنگى اعالار ءسوزى ەرتەڭگى بابالار ءسوزى بولىپ, ءدۇنيەنى جاڭعىرتىپ, كەلەر تالاي ۇرپاققا جەتەرى دە انىق. سوعان جازسىن!
جابال ەرعاليەۆ,
جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى,
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى
استانا
كىتاپتىڭ دا باقىتتىسى بار! ارينە, ول وقىلار كىتاپ بولسا. سونداي وقىلار باقىتتى ءبىر كىتاپ قولىمىزعا ءتيدى. سۇيسىنە وقىپ شىقتىق. ول كىتاپ بەلگىلى جازۋشى ءادىل دۇيسەنبەكتىڭ «شەراعامنىڭ شەرۋى» بولاتىن. ۇزاق جىلدار بويى ءباسپاسوز سالاسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان جانە ءالى دە قولىنان قالامى تۇسپەگەن ءادىل اعانىڭ بۇل كىتابىنىڭ باستى دا ءارى نەگىزگى كەيىپكەرى شەرحان مۇرتازا, كادىمگى شەراعامىز!
ايتقان ءار ءسوزى ەل اۋزىندا جۇرەتىن شەراعانىڭ ءوزى ابىزعا, ءسوزى اڭىزعا اينالعالى دا قاشان؟! بۇل ارادا ءوز حالقىنىڭ شەرحان مۇرتازاعا دەگەن شىنايى ماحابباتى مەن ءسۇيىسپەنشىلىگى جاتقاندىعىن ايتقان دا ءلازىم. ءسوز دەگەن قۇدىرەتتىڭ سىرىن ۇعار جان بولسا, شەراعامىزدىڭ كەيدە شەرلى, كەيدە ءزىلدى, ءاردايىم ءنارلى ءار ءسوزىندە ءومىردىڭ ايتەۋىر ءبىر اقيقاتى جاتاتىنى انىق. سول اقيقاتتىڭ ءمىردەي وعىمەن اتىلعان شەراعاڭنىڭ كەيىگەن كەي سوزىنە ەل ءسۇيسىنىپ قول سوعىپ جاتسا, كوڭىلىنە جاقپاعاندار مەن ىڭعايىنا جاتپاعانداردىڭ كۇيىنىپ تە, كەكتەنىپ تە جاتقاندارى از بولمايتىن. ايتەۋىر, نە دە بولسا ومىردە جانە ەل اۋزىندا شەرحان مۇرتازانىڭ ايتقان دا, ايتىپ تا جۇرگەن ءسوزى بار.
سول اۋزى دۋالى شەراعاڭنىڭ جانىندا ۇزاق جىلدار بويى بىرگە كەلە جاتقان جانە بىرگە قىزمەتتەس تە بولعان, ءتالىمى مەن ءتاربيەسىن كورگەن, ءالى دە ءوزىنىڭ ومىرلىك ۇستازى ساناپ كەلە جاتقان ءادىل دۇيسەنبەكتىڭ «شەراعامنىڭ شەرۋى» رومان-ەسسەسى ءوز وقىرمانىنا ولجا سالا كەلگەن ورايلى شىعارما. ورايلى ساناپ وتىرعانىمىزدى, قالامگەر ءادىل ءدۇيسەنبەكتىڭ شەراعا سياقتى ءبىرتۋار جاننىڭ جانە دە ءوزىنىڭ بار سانالى عۇمىرىن قازاقتىڭ قاسيەتتى دە قۇدىرەتتى ءسوز ونەرىنە ارناپ, سول قازاقتىڭ نەبىر تالانتتى دا دارىندى قالامگەرلەرىنىڭ باق جۇلدىزىن جاندىرعان. ولار بولسا «ءبىز شەراعاڭنىڭ شەكپەنىنەن شىققانبىز» دەپ مارقايا سويلەر ءبىر ءداۋىر ۇرپاقتارىنىڭ شەراعاسىنىڭ ءار ءسوزىن شاشاۋ شىعارماي قاعازعا ءتۇسىرە وتىرىپ, ءوز حالقىنىڭ نازارىنا ۇسىنسام دەگەن نيەتى دەپ بىلگەنىمىز ابزال.
شىنىندا دا شەرحان اعا مۇرتازانىڭ جازىپ تا, ايتىپ تا كەلە جاتقان دۇنيەلەرىندە ءبىر ءداۋىردىڭ ءۇنى مەن تىنىسى جاتىر. ءار ءداۋىردىڭ داۋىلىنا كەۋدەسىن توسىپ ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتقان شەراعاڭنىڭ كەي-كەيدە شەرلى كوڭىلىنىڭ دە شەرى بار. ول شەر شەراعانىڭ قارا باسىنىڭ جايىن كۇيتتەگەننەن ەمەس, ەلى مەن حالقىنىڭ مۇددەسىن وي كوزىمەن شولعان كەزدەگى كوڭىلىنىڭ ءپاس بولاتىنى, داۋىسىنىڭ اششى شىعاتىنى دا سول كەز.
بۇل رەتتە بەلگىلى جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى دۋلات يسابەكوۆتىڭ وسى كىتاپتىڭ العى سوزىندە: «جيناقتا شەراعاڭنىڭ ءبىردە بالا, بىردە دانا, بىردە كول, ءبىردە ءشول, بىردە تارپاڭ, بىردە سالقام مىنەزدەرى جاراسىمدى دا جان-جاقتى كورىنىپتى», دەگەن پىكىرى ءادىل ءدۇيسەنبەك شىعارماسىنىڭ بار مازمۇنىن تولىقتاي اشىپ تۇرعاندىعى بار.
«داۋاسىز – شارتتى ۇعىم. ونى تەك كارىلىكپەن شەكتەپ قويۋعا بولماس, – دەدى تەرەڭ تىنىستاپ. – داۋاسىزىمىز وسى ۋاقىت ەمەس پە ەكەن؟ ۋاقىت تاڭدى اتىرىپ, كۇندى باتىرادى. كوكتەم مەن جازدى, كۇز بەن قىستى الماستىرادى. مەزگىلى كەلگەندە گۇل قاۋىز جارىپ, ريزىق ءپىسىپ-جەتىلەدى», دەيدى بىردە شەراعا وي تولعاپ.
داۋاسىز ۋاقىتتىڭ ۋىسىندا كەتىپ بارا جاتقان ادام عۇمىردىڭ ەنشىسىنە قالار نە بار دەگەن وي كەلەدى شەراعانىڭ وسى ءبىر سوزىنەن كەيىن. ارينە, جاقسىدان – ونەگە, شەشەننەن ءسوز قالارى انىق. سول ونەگەنى دە, سول ءسوزدى دە ءادىل دۇيسەنبەكتىڭ كىتابىنان مولىنان تەرىپ الۋعا بولادى. «قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالايتىن, جارلىمىن دەگەن جان مىڭ قوي ايدايتىن زامان تۋىپ كەلەدى. اۋىزبىرلىك بولسىن! ەلباسى – بىرەۋ, باسقامىز سوعان تىرەۋ بولايىق!..», دەگەن شەرحان اعامىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاعدىرى ءۇشىن ايتقان وسى ءبىر اۋىز ءسوزى ۇرپاق ساناسىندا ۇران بولىپ ساقتالىپ قالارى دا انىق.
انىق دۇنيەنىڭ كۇنبە-كۇنگى قانىق جايىنان مول سىر ايتار بۇل كىتاپتان حالقىمىزدىڭ نەبىر اسىل پەرزەنتتەرىنىڭ دە جارق ەتكەن بەينەلەرىنىڭ قىمبات تارتارى بار. مىسالى, كىتاپتاعى «قارەكەڭنىڭ قالجىڭى قالعان ەمەس» دەگەن اڭگىمەسىندە اۆتور قازاقتىڭ تۇلعالى ازاماتى, «ينتەرناتتىڭ قارا نانىن ءبولىپ جەپ, تالاي قيىنشىلىقتى باستان كەشكەن ەكى دوس» قاراتاي تۇرىسوۆ پەن شەرحان مۇرتازا اراسىنداعى سىيلاستىقتىڭ ءبىر ساتتىك كورىنىسىن اسەرلى جەتكىزە بىلگەن. سونىمەن بىرگە, اۆتور مەن كەيىپكەر اراسىندا ءوزارا سەنىم مەن سىيلاستىق قارىم-قاتىناستىق جاعدايىندا ءوربيتىن اڭگىمەلەردىڭ ارقايسىسى ارقىلى قالامگەر ءادىل دۇيسەنبەك شەراعاڭنىڭ ءوز كەيىپكەرىنىڭ ءار جاعدايداعى كوڭىل كۇيىن, سان سالالى پىكىرلەرىن, بىلايشا ايتقاندا مىنەزىن تولىق اشىپ كورسەتىپ بەرە العاندىعىن ايتقىمىز كەلەدى. جانە دە ءار جايدى سىلتاۋراتىپ شەراعانى ءبىر سويلەتىپ, پىكىرىن ءبىلىپ وتىرۋدى داعدىعا اينالدىرعانداي بولعان ءادىل دۇيسەنبەك سول ارقىلى كۇندەلىك ءومىردىڭ ءبىر شەجىرەسىن جازعاندىعىن دا جوعارى باعالار ەدىك. شەراعا ايتقان ءاربىر ۇتىمدى دا ويلى ءسوزدى سول ايتقان جەرىندە قالدىرماي, قاعازعا ءتۇسىرىپ وتىرعان اۆتوردىڭ ناعىز قالامگەرلىك قايراتىنىڭ دا تانىلار تۇسى وسى.
شەراعاڭ قاي سالادا قىزمەت جاساماسىن ءوزىن اۋەلى جۋرناليست, قالامگەر رەتىندە سەزىنىپ كەلە جاتقان جان. سودان دا بولار, مىنا اينالا ءتىرشىلىككە قالامگەردىڭ ءجىتى كوزىمەن قاراپ, ارىگە وي جىبەرەدى. ساناسىمەن سارعايار ساتتەرى دە از ەمەس. «قايدا سول شىندىق دەگەن شىركىنىڭ؟ – دەدى. – شىندىقتى ايتامىن دەپ كەزىندە جۇمابەك تاشەنوۆ دەگەن اعاڭ ورىستارمەن جاعا جىرتىسۋعا دەيىن باردى ەمەس پە؟» دەگەن شەراعاڭنىڭ شامىرقانا شىققان ءۇنىن «باتىرلاردىڭ باتىرى» دەگەن اڭگىمەدەن انىق ەستىر ەدىك. بۇل ورايدا شەرحان اعا اتاقتى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ ءوز اۋزىنان ەستىگەن قازاقستان جوعارعى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى جۇمابەك تاشەنوۆتىڭ ۇلتجاندىلىعى مەن ادىلەتسىزدىككە ءتوزبەس قايسارلىعىن سۇيسىنە ايتادى. رەيحستاگقا ءبىرىنشى بولىپ تۋ تىككەن راقىمجان قوشقارباەۆقا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىن بەرۋ ءجونىندەگى ۇسىنىستىڭ بار ەكەندىگىن ءبىلەتىن جۇمابەك تاشەنوۆ ماسكەۋدە كسرو جوعارعى كەڭەسىنىڭ پرەزيديۋمى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى رەتىندە ءبىر ايلىق كەزەكشىلىكتە جۇرگەن كەزىندە سول كەزدەگى باس شتاب باستىعى, مارشال كونەۆپەن قاتتى سوزگە كەلەدى. اياعى ۇلكەن داۋعا ۇلاسقان اڭگىمەنىڭ ۋشىققانى سونشالىقتى, بۇل ءماسەلەگە ۆوروشيلوۆ ارالاسىپ, ەكەۋىن سابىرلارىنا تۇسىرسە كەرەك. مىنە, بۇل دا بولسا تاشەنوۆ عۇمىرىنىڭ بەيمالىم ءبىر تۇسى بولسا, ەندى سول بەيمالىم تۇسقا دا ءادىل دۇيسەنبەك قالامىنىڭ جارىعى تۇسكەن ەكەن.
«شەراعامنىڭ شەرۋى» – كۇندەلىك ءومىر كىتابى. اۆتور مەن شەراعاڭنىڭ سول كوپتەگەن كۇندەلىكتى ومىرلەرى ەل گازەتى «ەگەمەن قازاقستان» باسىلىمىنىڭ قابىرعاسىندا بىرگە وتكەنى بار. مىنە, سول «ەگەمەننىڭ» كەزەڭدەرىندەگى شەرحان مۇرتازا گازەت سوزىنە اسا جاۋاپتى قاراۋدى ۇيرەتىپ قانا قويماي, جازار تاقىرىپتى ءار ءجۋرناليستىڭ الدىنا تارتىپ وتىرار شىنايى كورىنىس تابادى. شەراعانىڭ بار سانالى عۇمىرى قازاق باسپاسوزىمەن تىعىز بايلانىستى بولسا, سول عۇمىردىڭ دا كوپتەگەن جايلارى ايتىلماي دا قالعان ەكەن. كىتاپتاعى «قاقپانعا تۇسكەن قوناق» اتتى شاعىن ءبىر اسەرلى اڭگىمەدە ايتىلاتىن مىنا ءبىر جايدى ادەيى بولە-جارا الدىق. «جاز مىنا وقيعانى, – دەپ اعام قولما-قول تاپسىرما بەردى. – ەلدەگىلەر وقىسىن, ءبىر پايداسى ءتيىپ قالار», – دەگەن شەراعاڭنىڭ ءوزىنىڭ سەنىمدى جاۋىنگەر قالامگەر ءىنىسى ءادىل دۇيسەنبەككە بەرگەن تاپسىرماسىنىڭ ءتۇپ-توركىنىندە «ەلگە پايداسى ءتيىپ قالار» دەگەن جاناشىرلىق وي جاتىر. قاشان بولسىن قالامىنىڭ قارىمىمەن ءوز ەلى مەن حالقىنىڭ قامىن جەپ, جاعدايىن ويلاپ, ەلدىك ءسوزىن ايتىپ كەلە جاتقان شەرحان مۇرتازانىڭ بۋىرقانعان جان قۋاتىن قالامگەر ءوز كىتابىندا شەبەرلىكپەن بەرە العاندىعىن ايتپاق كەرەك.
جازۋشىنىڭ قالام جارىعىنىڭ ساۋلەسى تۇسكەن ءار تاقىرىپتا ءومىر جاتقاندىعىن اڭدايمىز. سول ءومىردى اۆتور شەرحان اعانىڭ عۇمىرىمەن, كۇنبە-كۇنگى ءومىر ءتىرشىلىگىمەن كورسەتە وتىرىپ, تۇتاس ءبىر كەزەڭ احۋالىنىڭ تىنىسىن سەزدىرەر ەدى. ارينە, تاريحقا اينالىپ بارا جاتقان كەزەڭدەر دە بار. الايدا, سول تاريح قويناۋىنداعى كەزەڭدەردىڭ ءوزى ەل تاعدىرى, ادام تاعدىرى. ال تاعدىر-تاريحقا كەز كەلگەن ۇرپاق قاشان بولسىن اينالىپ ءبىر سوعاتىنى جانە دە بار. سول كەزدە جانە سول تۇستا ءادىل دۇيسەنبەكتىڭ «شەراعامنىڭ شەرۋى» الدىمىزدان تابىلارى دا بار. ويتكەنى, بۇل كىتاپتا قازاقتىڭ شەرحانىنىڭ تاعدىرى جاتىر. سول شەرحان تاعدىردىڭ كوپتەگەن سىرلارىن ءوزىنىڭ شىنايى ىقىلاستى قالامىنىڭ ۇشىمەن ءوز كىتابىنا ارقاۋ ەتە بىلگەن جازۋشى ءادىل ءدۇيسەنبەك ەڭ اۋەلى ءوزىنىڭ ىنىلىك جانە قالامگەرلىك پارىزىنا ادالدىق تانىتقاندىعىنا ريزامىز. بۇگىنگى اعالار ءسوزى ەرتەڭگى بابالار ءسوزى بولىپ, ءدۇنيەنى جاڭعىرتىپ, كەلەر تالاي ۇرپاققا جەتەرى دە انىق. سوعان جازسىن!
جابال ەرعاليەۆ,
جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى,
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى
استانا
سوڭعى جاڭالىقتار
الماتىدا KITF 2026 كورمەسىنە 6 مىڭنان استام ادام قاتىستى
تۋريزم • كەشە
الماتىدا دريفت جاساعان جۇرگىزۋشى قاماۋعا الىندى
وقيعا • كەشە
استانادا ماسا مەن شىبىن-شىركەيگە قارسى كۇرەس كۇشەيتىلدى
ەلوردا • كەشە
الماتىدا وقۋشى قىز مەكتەپكە بالتا الىپ كەلگەن
وقيعا • كەشە
