جەمىستى جوبالارعا 110 ملن. دوللار كوپتىك ەتپەيدى

عىلىم مەن بىلىمگە جۇمسالعان قاراجات بولاشاققا قۇيىلعان ينۆەستيتسيا دەگەن اينىماس قاعيدا بار. ەلىمىزدە يننوۆاتسيالىق جوبالاردى, تەحنولوگيالىق ستارتاپ­تاردى قولداۋ ءۇشىن 110 ميلليون دوللار بولىنەتىنى تۋرالى جاڭالىق وسى وزەكتى قاعيدانى ەسكە ءتۇسىردى. سەبەبى, قوماقتى قاراجات تاياۋ بولاشاقتا ەكونوميكالىق جاعىنان ءوزىن-ءوزى اقتايتىن جەمىستى جوبالاردى تابۋعا, قولداۋعا جانە جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالماق. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە ەكونوميكانى يننوۆا­تسيالىق تۇرعىدا دامىتۋعا مەملەكەت تاراپىنان كوڭىل ءبولىنىپ جاتقانى بەلگىلى. وسى ورايدا, بيىل دۇنيەجۇزىلىك بانكپەن بىرلەسكەن «ءونىمدى يننوۆاتسيالاردى ىنتالاندىرۋ» جوباسى ىسكە قوسىلاتىنى تۋرالى يگى جاڭالىق تارادى. بۇل تۋرالى قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى حابارلادى. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى بيبىگۇل اسىلوۆا اتاپ وتكەندەي, قارجى كولەمى قوماقتى جوبانىڭ ماقساتى جوعارى ساپالى, وزەكتى زەرتتەۋلەردى جۇرگىزۋگە, تەحنولوگيالاردى كوم­مەرتسيالاندىرۋعا قولداۋ كورسەتۋ بولىپ تابىلادى. يننوۆاتسيالىق جوبالاردى, تەحنولوگيالىق ستارتاپتاردى ىرىكتەپ الۋ, ولاردى قولداۋدىڭ نارىق ءتاسىلىن پايدالانۋ, ەڭ ءتيىمدى دەگەن جوبالاردىڭ بيزنەستە قولدانىسقا ەنۋى سىندى كەزەڭدەردىڭ بارلىعىندا ولارعا تيىسىنشە قولداۋ جاسالىپ, جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى باقىلاۋعا الىنادى. – جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى 2016 جىلى باستا­لادى. بۇل كەزەڭدە عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىس­تارىن ۇسىنعان اعا عىلىمي قىزمەتكەرلەر مەن كىشى عى­لىمي قىزمەتكەرلەر اراسىندا گرانت­تىق قارجى­لاندىرۋ بويىنشا كونكۋرس جوسپار­لاندى. وسى كون­كۋرس اياسىندا بەرىلگەن جوبالاردى ءىس جۇزىنە اسىرۋعا ءۇش جىل ۋاقىت بەرىلەدى, – دەيدى بيبىگۇل اسىلوۆا. كونكۋرسقا قاتىسۋعا نيەتتى عالىمدار, جاس تالانت­تار, كاسىپكەرلەر بيىلعى جىلدىڭ سوڭعى كۇنى­نە دەيىن قۇجاتتارىن تاپسىرۋى ءتيىس. جالپى, 2016-2020 جىلداردى قامتيتىن جوباعا باس-اياعى 110 ميلليون اقش دوللارى جۇمسالادى دەپ جوسپارلانعان. جالپى, گرانت ارقىلى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن عالىمدار مەن جەكە سەكتور وكىلدەرىنىڭ اراسىندا ءۇش كونكۋرس وتكىزىلەدى. اعا عىلىمي قىزمەتكەرلەر مەن كىشى عىلىمي قىزمەتكەرلەرگە جانە عىلىمي قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان يننوۆاتسيالىق كونسورتسيۋمدار اياسىندا جاسالعان جوبالارعا ارنالعان گرانتتار قاراستىرىلىپ وتىر. اعا عىلىمي قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان ەڭ كولەمدى گرانت – 230 ميلليون تەڭگەنى, ال كىشى عىلىمي قىزمەتكەرلەرگە قاراستىرىلعان گرانت 180 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى. مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆ ەل ەكونومي­كاسى­نىڭ يننوۆاتسيالىق الەۋەتىن ارتتىرۋ قا­جەت­تىگىن ءوز جولداۋلارىندا ايتقانى بەلگىلى. بۇل ورايدا, سمارت-تەحنولوگيالار, بولاشاقتىڭ ەنەر­گەتيكاسى, جوبالاۋ جانە ينجينيرينگ سالا­لارىندا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋى ءتيىس. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا, «ءونىمدى يننوۆاتسيالاردى ىنتالان­دىرۋ» جوباسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «100 ناق­تى قادام» ۇلت جوسپارىندا كورسەتىلگەن مىندەت­تەرگە, اتاپ ايتقاندا, 64-قادامدى جۇزەگە اسىرۋعا سايكەس كەلەدى. ياعني, وندىرىسكە يننوۆاتسيا­لار ەنگىزۋ جانە عىلىمي گرانتتار مەن باعدارلا­ما­لاردى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ قاجەتتىلىگىنە باعىتتاۋدى قوسىمشا قارجىلاندىرۋ تۋرالى بولىمىنە ساي كەلەدى. بريفينگتە بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە اشىق باسە­كەلەستىك جۇيەسى قالىپتاسىپ كەلە جاتقانى تۋرا­لى ايتىلدى. قازىر ءاربىر عالىمنىڭ, زەرتتەۋ توپتارىنىڭ, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ, ۋني­ۆەرسيتەتتەر مەن كومپانيالاردىڭ ءتۇرلى گرانت ۇسى­ناتىن كونكۋرستارعا قاتىسۋعا مۇمكىندىكتەرى بار. «ءونىمدى يننوۆاتسيالاردى ىنتالاندىرۋ» جوباسىن سولاردىڭ ىشىندەگى بىرەگەيى دەۋگە تولىق نەگىز بار. كونكۋرسقا قاتىسقىسى كەلەتىندەردىڭ قۇل­شىنىسىن ارتتىرىپ, اشىق باسەكەلەستىكتىڭ ودان ءارى دامۋىنا بۇل جوبانىڭ سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز. ارنۇر اسقار, «ەگەمەن قازاقستان»