اۋلەت الەۋەتى

اتادان بالاعا, ودان ءارى نەمەرەگە ۇلاسقان كاسىپتى كيەلى ساناپ جاتاتىن اۋلەتتەر بار. بۇل دا بولسا, ولاردىڭ ءوز كاسىبىنە دەگەن ادالدىعى مەن شەكسىز قۇرمەتى بولار. وسىنداي تەمىرجولشىلار ديناستياسىنىڭ ءبىرى جامبىل جول بولىمشەسىندە ەڭبەك ەتەدى. ول – قادىرسىزوۆتار اۋلەتى. اتالعان اۋلەتتىڭ اتاسى ەسەباي 1930 جىلى وتىز جاسىندا وزەن مەن جول بويىن جاعالاعاننىڭ وزەگى تالماس دەگەن قازاقى قاعيدامەن تەمىرجولعا قىزمەتكە كەلگەن. از ۋاقىتتا ءار ىسىنە اسا تياناقتى ازاماتتى بايقاعان باسشىلىق ونى جۇك پويىزدارىنىڭ كوندۋكتورى ەتىپ بەكىتىپتى. قازاق دالاسىنا قارا داۋىل قاسىرەت اكەلگەن ول زاماندا الەۋمەتتىك جاعداي ءسات سايىن شايقالىپ, شاتقاياقتاپ بارىپ ارەڭ تۇراتىن. وسىنداي قيىن كەزەڭدە جۇك پويىزدارىنا جاۋاپتى بولۋ كىم-كورىنگەنگە جۇكتەلە بەرمەيتىن. ەسەباي قادىرسىزوۆ وسى جۇ­مىستى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سو­عىس اياقتالعانعا دەيىن ابىروي­مەن اتقارىپ, مۇلتىكسىز قىزمەتى ءۇشىن بىرنەشە رەت ماراپاتتال­عان. وسىناۋ 15 جىلدا حالىق اش­تىق­تان قىناداي قىرىلعان ەڭ زۇل­مات ناۋبەت تە ءوتتى. ال سوعىس جىل­دا­رىن­داعى تەمىرجولداردا بولعان قيىندىقتار ءوز الدىنا ۇزاق اڭگىمە. تاعدىردىڭ جازۋىمەن, سوعىس اياقتالار شاقتا دۇنيەدەن وتكەن ەسەباي كەيىنگى ۇرپاعى – جالعىز ۇلىنا تەمىرجولشى بولۋدى وسيەت ەتىپ قالدىرىپتى. ايتان ەسباي سوعىس جىلدارى بار-جوعى 14 جاسىندا تەمىرجولدىڭ اۋىر جۇمىسىنا سانالى تۇردە بارىپ, ۆاگون سلەسارى بولىپ ەڭبەك جولىن باستايدى. اكە وسيەتىن ۇنەمى ساناسىندا جاڭعىرتا ءجۇرىپ, ەرجەتىپ قولى ۇزارعاندا ماسكەۋدىڭ كولىك ينجەنەرى ينستيتۋتىنا وقۋعا تۇسەدى. ودان ءارى ۆاگون شارۋاشىلىعىنداعى قىزمەتى جالعاسىپ تالاي بەلەستى باعىندىرعان. ەل-جۇرتقا ەڭبەگى ءسىڭىپ, قۇرمەتتى ازاماتقا اينالادى. «ۇزدىك ۆاگونشى», «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالدارىمەن ماراپات­تالعان. بىرنەشە رەت قاتارىنان دەپۋتات بولىپ تا سايلانعان. ەڭبەك جولىندا كوپتەگەن شاكىرتتەر باۋلىپ, ءوزىنىڭ ءىسىن جالعاستىرۋشى بۋىندى تاربيەلەپ شىعارعان. ونى قازىر جاس بۋىن ۆاگونشىلار ءجيى ەسكە الىپ تۇرادى. قازىرگى تاڭدا بۇل وتباسىنىڭ 14 مۇشەسى وتاندىق تەمىرجولدىڭ ءتۇرلى سالاسىندا تالماي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. جالپى, تەمىرجولشى ەسەباي اۋلەتىنىڭ وسى سالاداعى جۇمىس ءوتىلى 356 جىلدى قۇرايدى ەكەن. مۇنداي ەڭبەكقور اۋلەت بۇگىنگى كۇندە قاي وتباسىعا بولسا دا ۇلگى. نۇرباي ەلمۇراتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان»