وليمپيادانىڭ باستالۋىنا 13 كۇن قالدى
ءيا, برازيليا جەرىندەگى ايتۋلى الاماننىڭ باستالۋىنا ەكى اپتادان دا از ۋاقىت قالدى. ونىڭ ەندى كوزدى اشىپ-جۇمعانشا وتە شىعاتىنى ەش كۇمان تۋدىرمايدى. ريو-دە-جانەيروداعى وليمپيالىق ويىنداردىڭ سالتاناتتى جاعدايدا اشىلاتىن شاعىنا تۋرا 13 كۇن, ياعني جارتى اي عانا ۋاقىت قالدى. دەمەك, ەندى ەكى اپتادان كەيىن مۇحيتتىڭ ارعى جاعالاۋىنداعى وڭتۇستىك امەريكا جەرىندە عالامنىڭ ەڭ باستى جارىسى باستالعالى تۇر.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, قازاقستان اتلەتتەرى قازىرگە دەيىن سپورتتىڭ 26 تۇرىنەن 104 جولداما جەڭىپ الىپ وتىر.
اۋىر اتلەتتەرىمىز ريوعا باراتىن بولدى

قازاقستان اۋىر اتلەتتەرىنىڭ ريو-دە-جانەيرودا وتەتىن وليمپيالىق ويىندارعا قاتىساتىنى رەسمي تۇردە ايعاقتالدى. ونى حالىقارالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى (IWF) جاريا ەتتى. فەدەراتسيانىڭ سايتىندا كەشە جاريالانعان حابارلامادا وليمپياداعا قاتىساتىن زىلتەمىرشىلەردىڭ ءتىزىمى جاريالاندى. وندا ءبىزدىڭ اتلەتتەرىمىز دە اتاپ كورسەتىلدى.
مۇنىڭ ءوزى قازاقستان اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى قۇراما ءمۇشەلەرىن قورعاي بىلۋلەرى ناتيجەسىندە مۇمكىن بولدى. ال رەسپۋبليكا كومانداسى ساپىندا ەرلەردەن ارلي چونتەي (56 كگ), فارحاد حاركي (62 كگ), نيدجات راحيموۆ (77 كگ), دەنيس ۋلانوۆ (85 كگ), الەكساندر زايچيكوۆ (105 كگ), ءايەلدەردەن مارگاريتا ەليسەەۆا (48 كگ), كارينا گوريچەۆا (63 كگ) ءجانە جازيرا جاپپارقۇل (69 كگ) بار.
ەندى ساڭلاقتارىمىزعا تالاي سىننان ءوتىپ العان وسى جولداما بيىگىنەن كورىنىپ, جوعارى جەتىستىكتەرگە جەتۋدى تىلەيمىز.
دامير قوجامقۇل
جۇلدىزى جوعارى جانىبەك
بيىلعى وليمپياداعا بوكسشى جانىبەك ءالىمحان ۇلى العاش رەت قاتىسادى. ول بۇعان دەيىن 75 كيلو سالماقتا الەم جانە ازيا چەمپيونى اتانعان. ەندى ريو-دە-جانەيرودا جالاۋى جەلبىرەيتىن ءدۇبىرلى دودادا ەلىمىزدىڭ ءۇمىتىن ارقالاپ بارا جاتىر. جاقىندا ءبىز جانىبەكپەن سۇحباتتاسقان ەدىك.
– «وتىز تىستەن شىققان ءسوز وتىز رۋلى ەلگە تارايدى» دەمەكشى, ءوزىڭ وليمپيادادا ەلىمىزدىڭ بارلىق بوكسشىلارىنىڭ قۇرمەت تۇعىرىنا كوتەرىلۋگە شاماسى جەتەدى دەگەن ەكەنسىڭ. لايىم سولاي بولسىن.
– سولاي دەگەنىم راس. ول ويىمنان قايتپايمىن. ءبىزدىڭ كوماندا وليمپياداعا جاقسى دايىندالىپ جاتىر. الماتى وبلىسىندا سوڭعى وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزدىك. ەندى استانادامىز. سودان كەيىن برازيلياعا بارامىز. وليمپياداعا ۇلتتىق قۇراما دايىن. ەشقايسىمىزدا جاراقات جوق. بارلىعىنىڭ كوڭىل كۇيى جاقسى. ءارقايسىمىز جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جۇگىن جاقسى سەزىنىپ وتىرمىز. وليمپيادادان جۇلدەسىز قايتپايمىز. ارينە, باستى ماقسات – التىن مەدال. مەنىڭ ويىمشا, وليمپيادادا ەلىمىزدىڭ بارلىق بوكسشىلارىنىڭ قۇرمەت تۇعىرىنا كوتەرىلۋگە شاماسى جەتەدى.
– ءوزىڭ تۋرالى نە ايتاسىڭ؟
– قولدان كەلگەنشە بارلىعىن جاسايمىن. مەن دە ءبارى جاقسى. ەندى ءبىر وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنا قاتىسامىن. سودان كەيىن برازيليادا جاتتىعۋدى جالعاستىرامىن. ءبىز وڭتۇستىك امەريكاعا ەرتەرەك بارامىز. ويتكەنى, سول جاقتىڭ اۋا رايىنا, كليماتىنا ۇيرەنۋ كەرەك.
– وليمپيادادا ءالسىز بوكسشى بولمايتىنىن بىلەسىڭ. بۇل جەردە جەرەبەنىڭ دە اسەرى بولادى.
– وليمپياداعا ءالسىز بوكسشىلار قاتىسپايدى. بارلىعىنىڭ ىرىكتەۋدەن وتەتىنىن بىلەسىز. مەن مىنا بوكسشى «مىقتى», مىنا ادام «ءالسىز» دەپ ەشكىمدى ءبولىپ-جارعىم كەلمەيدى.
– تۇسىنىكتى. ال مىرزاعالي ايتجانوۆ نە دەيدى؟
– ول بىزگە سەنەدى. ءبىزدىڭ ارقايسىمىزدىڭ جۇلدە عانا ەمەس, التىن مەدال الۋعا شامامىزدىڭ كەلەتىنىنە سەنىمدى. مەن ونىمەن كەلىسەمىن. وليمپياداعا جاقسى دايىندالىپ بارۋ كەرەك. ەگەر قارا تەرگە ءتۇسىپ ەڭبەكتەنسەڭ, ناتيجە دە بولادى. برازيلياداعى وليمپيادا – مەنىڭ العاشقى وليمپيادام. سوندىقتان, ەلدىڭ نامىسىن قولدان بەرمەۋگە كۇش سالامىن. بۇل – ماعان بەرىلگەن ۇلكەن مۇمكىندىك. ونى جاقسى ءتۇسىنىپ ءجۇرمىن.
– ايتپاقشى, مىنا نارسەنى ۇمىتىپ بارامىن. كەيبىر سالماقتاردا كاسىپقوي بوكسشىلار دا قولعاپ تۇيىستىرەدى. بوكس قىزىقتى بولايىن دەپ تۇر عوي.
– وليمپياداعا كاسىپقوي بوكسشىلار قاتىسسا قاتىسسىن. ودان اۋەسقوي بوكسشىلار قورقىپ جاتقان جوق. بۇل جەردە ءبارى سپورتشىنىڭ دايىندىعىنا بايلانىستى. شارشى الاڭدا مىسى باساتىن بوكسشىلار بولادى. بىراق ءبىزدىڭ جىگىتتەر كەز-كەلگەن بوكسشىمەن قولعاپ تۇيىستىرۋگە دايىن. مەنىڭ ويىمشا, اۋەسقوي بوكسشىلاردىڭ كاسىپقويلارعا قاراعاندا مۇمكىندىكتەرى جاقسى.
بارىنەن بۇرىن جانكۇيەرلەر ۇتاتىن سياقتى. وليمپيادا سول ءۇشىن دە قىزىقتى, تارتىستى بولۋ ءۇشىن وتكىزىلەدى.
اڭگىمەلەسكەن
داستان كەنجالين,
«ەگەمەن قازاقستان»
ماقساتى مىعىم ماكسيم

ەستەن كەتپەيدى. ۇمىتپاسام, 2009 جىل بولۋى كەرەك. «ماكسيم راكوۆ تايپەيدە وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا ۇزدىك شىعىپ, قاراعاندىعا بۇگىن كەلىپتى», دەگەن حاباردى ەستي سالىسىمەن چەمپيوندى ىزدەي باستادىق. تانىستاردىڭ ءجون سىلتەۋىمەن سالىپ ۇرىپ, «دزيۋدو-ازيا» سپورت كەشەنىنە كەلگەنبىز. كەلدىك تە تاڭ-تاماشا قالدىق. كەشە سارى قۇرلىقتىڭ ساف التىنىن الىپ, ۇيىنە بۇگىن عانا جەتكەن سابازىمىز اق تەر-كوك تەر بولىپ جاتتىعۋ جاساپ جاتىر ەكەن. «قۇداي-اۋ, بانكەت قايدا؟ مىنا جۇرتتار نەعىپ جاتىر تويلاماي؟», دەي جازداپ ءتىلىمىزدى تىستەپ ۇلگەرگەن ەدىك...
«دزيۋدونى ءومىرىمنىڭ سالتى دەگەنىم دۇرىس شىعار. ويتكەنى, تاۋسىلىپ بىتپەس جاتتىعۋلار, وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى دەگەندەيىن, مەنىڭ ءومىرىم كۇنى بۇگىنگە دەيىن دزيۋدودان ەكى ەلى اجىراعان ەمەس. اپتاسىنا ءتورت رەت, كۇنىنە ەكى رەت ءۇش-ءتورت ساعاتتان جاتتىعۋ جاسايمىن», دەيدى ءاپايتوس بالۋانىمىزدىڭ ءوزى.
ءيا, وسى جانكەشتى ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا ونىڭ ەسىمى قازاق سپورتى تاريحىنىڭ جىلناماسىنا التىن ارىپتەرمەن ادىپتەلىپ جازىلدى. 2009 جىلى ماكسيم راكوۆ گوللانديانىڭ روتتەردامىندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا 100 كيلوعا دەيىنگى سالماق دارەجەسىندە توپ جارىپ, قازاقستاننان شىققان تۇڭعىش الەم چەمپيونى اتاعىنا قول جەتكىزدى.
بىرەۋ بىلەر, بىرەۋ بىلمەس, ماكسيم راكوۆ تا ايگىلى بوكسشىمىز گەننادي گولوۆكين سياقتى قاراعاندىنىڭ تۇبىندەگى مايقۇدىق ەلدى مەكەنىنەن شىققان. وسى كيەلى توپىراققا 1986 جىلدىڭ 7 اقپانىندا ونىڭ كىندىك قانى تامعان.
بالۋان ءاۋ باستا كاراتەشى بولۋدى ارمانداپتى. الايدا, تاعدىر ونى جەتى جاسقا تولعانىندا مايقۇدىقتاعى №8 ورتا مەكتەپتىڭ سپورت زالىنا, دزيۋدو ۇيىرمەسىنە الىپ كەلگەن. العاشقى باپكەرى سەرگەي يۆانوۆيچ بورتاشەۆيچ بولدى, بۇل كىسىنىڭ قاراماعىندا ەكى-ءۇش جىل جاتتىعىپ, دزيۋدونىڭ الىپبيىنە قانىقتى. سودان كەيىن بارىپ, اكەسىنىڭ قاراماعىنا اۋىسقان. اكەسى – سەرگەي كاپيتونوۆيچ راكوۆ دزيۋدودان كسرو چەمپيونى, كسرو حالىقتارى سپارتاكياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى. ماكسيمنىڭ دميتري جانە سەرگەي ەسىمدى ەكى اعاسى بار. سەرگەي دە كەزىندە دزيۋدومەن اينالىسىپ, قازاقستاننىڭ چەمپيونى بولعان. ميحايل, ەگور ەسىمدى ەكى ءىنىسى جانە بار. بۇگىنگى كۇندە جاسى جيىرماعا جەتكەن ءىنىسى ميحايل بولاشاعىنان مول ءۇمىت كۇتتىرىپ جۇرگەن دارىندى دزيۋدوشىلارىمىزدىڭ ءبىرى. بىلتىر ول جاستار اراسىندا قازاقستاننىڭ چەمپيونى اتاندى. ياعني, راكوۆتاردىڭ اۋلەتىن دزيۋدوسىز كوز الدىڭا ەلەستەتۋدىڭ ءوزى قيىن.
قازىرگى تاڭدا ماكسيم راكوۆتىڭ قارا باسىندا اتاق دەگەنىڭىز جەتىپ-ارتىلادى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى. قازاقستاننىڭ 2009 جىلعى ەڭ ۇزدىك سپورتشىسى. دزيۋدو كۇرەسىنەن قازاقستاننىڭ بىرنەشە دۇركىن چەمپيونى, ازيا ويىندارىنىڭ 2006 جىلعى كۇمىس جۇلدەگەرى, الەم سۋپەركۋبوگىنىڭ 2006, 2008 جىلدارعى جەڭىمپازى, الەم كۋبوگىنىڭ 2008 جىلعى كۇمىس جۇلدەگەرى, 2009 جىلعى ازيا چەمپيونى, 2009 جىلعى الەم چەمپيونى, الەمنىڭ 2011 جىلعى كۇمىس جۇلدەگەرى, ازيا ويىندارىنىڭ 2014 جىلعى كۇمىس جۇلدەگەرى. مىنە, سپورتتاعى وسىنداي تولايىم تابىستارى ءۇشىن «قۇرمەت» وردەنىمەن ماراپاتتالعان.
بۇگىنگى كۇندە وتىزدىڭ ورداسىنان بەرى اتتاعان ماكسيم راكوۆ تاجىريبەسى تولىسىپ, كۇش-قۋاتى مولىققان سپورتشى. وزىنە قاشاندا سىن كوزبەن قارايتىن ول 2012 جىلعى لوندون وليمپياداسىنداعى جەڭىلىستى سپورتتىق مانسابىنداعى ەڭ ۇلكەن ساتسىزدىكتىڭ ءبىرى سانايدى. ءدال سول كەزدە ءبىزدىڭ بالۋان ءوز سالماعى بويىنشا الەمدىك رەيتينگتە كوش باستاپ تۇرعان ەدى... نەسىن ايتاسىز, لوندوندا كەتكەن ەسە ريودا ريزىق بولىپ الدان شىقسا, اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعان كۇن بولار ەدى-اۋ, شىركىن!
قايرات ءابىلدينوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى