دامۋدىڭ سىرى – بىرلىكتە

قازاقستانداعى ۇلتتار دوس­تىعىن كوزبەن كورىپ, ءجۇ­رەكپەن سەزىنىپ جۇرگەن جان­دار­دىڭ ءبىرى رەتىندە, مەن ەل­دەگى دارحان كوڭىل مەن كەڭ پەيىلد­ى قازاق حالقىنىڭ وسىنداي ءتۋابىتتى باۋىر­مالدىعىنا ءتانتىمىن. بارشاعا بەلگىلى, ەلىمىزدە 130-دان اس­تام ۇلت وكىل­دەرى تاتۋ-ءتاتتى عۇمىر كەشۋ­دە. و باس­تان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ ۇلت­تار دوستىعىن تۋ ەتىپ ۇستاۋى  – الەمدى اۋىز­­بىر­شىلىككە, بەيبىتشىلىك پەن ىنتى­ماق­­قا باستايتىن سارا ساياسات ەمەس پە؟ قاي زاماندا جانە قاي ەلدە بولماسىن تى­نىش جانە بەيبىت ءومىر ءسۇرۋدىڭ ماڭىزى ايرىق­شا, قوعامدىق كەلىسىمنىڭ ورنى بولەك. سوندىقتان دا پرەزيدەنتىمىزدىڭ اسا كورە­گەندىكپەن جاساپ جاتقان ءار ءىسىنىڭ وزىندىك ءمانى بار. بۇل رەتتە, مادەنيەتارالىق ۇنقاتى­سۋدى نىعايتۋدىڭ جاڭا كەزەڭى­نىڭ نەگى­زىن قالاپ, ەتنوسارالىق قاتى­ناس­تار­دى دامىتۋ ماسەلەلەرىن جوعارى دەڭ­گەيدە شەشۋگە مۇمكىندىك جاساي­تىن الەمدىك تاجىريبەدەگى تىڭ باعىت بولىپ تابىلاتىن قازاقستان حالقى اسسام­بلەياسىن قۇرۋ يدەياسى سونىڭ بىردەن-ءبىر دالەلى. ەلىمىزدەگى بار­لىق ەتنوس وكىلدەرىن ورتاق ماقساتقا ۇيىستىرا وتىرىپ, رەسپۋبليكاداعى تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ مەن ەلدى دامىتۋ بارىسىندا ايتۋلى ۇلەس قوسىپ كەلەتىن جيىرما جىلدىق تاريحى بار قحا بۇگىندە كوپكە ۇلگى. اسسامبلەيا تاريحىندا جيىرمادان اس­تام سەسسيا وتكىزىلىپ, وندا قوعام­داعى وزەكتى ماسەلەلەر مەن مەم­لەكەتتى دامىتۋ جولىن­داعى نەگىزگى باعىتتار تالقى­لا­نىپ كەلەدى. 20 جىل­دان اس­­تام ۋاقىتتان بەرى ات­قار­عان قىز­­مەتى مەن ءجۇرىپ ­وت­كەن سارا جولىن­دا قازاق­ستان­دىق ەتنوس­ارا­لىق جانە كون­­فەسسيا­ارا­لىق كەلى­سىم ۇلگى­سىنىڭ الەمدىك قوعام­داس­تىق الدىندا بەدەلدى ۇيىم­عا اينالعانىن كورسەتتى. قازاق­ستاندا تۇراتىن بارلىق ۇلتتار مەن ەتنوستاردىڭ مۇددەلەرىن, قۇقىقتارىن ءبىر ارناعا ءتۇيىستىردى. ءاربىر ۇلتتىڭ تەگىنە, دىنىنە, كوزقاراسىنا قاراماستان, بارلىق ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن ەركىندىكتەرىنىڭ بۇلجىتپاي ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتتى. قحا-نىڭ 2014 جىلعى «قازاق­ستان-2050» ستراتەگياسى»: بەيبىتشىلىك, رۋحاني كەلىسىم مادەنيەتى» اتتى XXI سەسسياسىندا ەلباسى: «تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇنىنەن ءبىز وڭىرلەردە, قالا­لاردا, اۋدانداردا, اۋىلداردا مىڭ­داعان كەزدەسۋلەر وتكىزدىك. وسىدان ەكى ون­جىل­دىققا جۋىق ۋاقىت بۇرىن, اسسام­بلەيانى قۇرا وتىرىپ, ءبىز الەم­دەگى بارلىق ءمالىم بولعان مودەلدەر­دەن دە وزىق شىعا بىلدىك. ءبىز حالىق­تى ورتاق پاتريوتتىق تۇعىرنامادا توپتاستىرۋدىڭ بىردەن-ءبىر سەنىمدى تەتىگىن تاپتىق. ونىڭ ءمانى اركىمگە دە تۇسىنىكتى جانە قاراپايىم ادامي سۇرانىستاردى – جۇمىستى, وتباسىنداعى ءال-اۋقاتتى, بالالار ءۇشىن ءبىلىم بەرۋدى, دەنساۋلىقتى, تۇر­عىن ءۇيدى, قاۋىپ­سىز­دىك پەن دەمالىستى قام­تاماسىز ەتۋ­گە كومەك­تەسەدى. ءبىز­دىڭ قوعامدا ەشكىم­نىڭ دە ەتنوستىق ارتىقشىلىعى جوق جانە ءبارى دە زاڭ الدىندا تەڭ. بارلىق قازاقستاندىقتار – ءبىر تۋعان جەردىڭ بالالارى. ءبىز ءبارىمىز – ءبىرتۇتاس قازاقستان حالقىنىڭ ءارتۇرلى جانە بىردەي بالالارىمىز. ءبىزدىڭ ءبارى­­مىز­­دى ءبىر ماسەلە تولعاندىرادى – بۇكىل قازاق­ستان حالقىنىڭ ءال-اۋقاتى. ءبىز­دىڭ ءبارىمىزدىڭ ماقساتىمىز ءبىر – ءبىزدىڭ ورتاق وتانىمىزدىڭ وركەندەۋى. بۇل ءبىزدىڭ ورتاق تابىسىمىز, ورتاق ماقتا­نى­­شى­مىز», دەپ قاناتتى ءسوزىن ايتىپ ەدى. شىن مانىندە دە سولاي, ءبىر شاڭىراق استىندا ۇيىپ وتىرعان ءاربىر ۇلتتىڭ وكىلدەرى وتانىمىز ءۇشىن قىزمەت ەتۋى كەرەك, ماقساتىمىز ءبىر باعىتتى كورسەتسە, جۇرەگىمىزدىڭ دە بىرگە سوعارى ءسوزسىز. بىرلىگى مەن ىنتىماعى جاراسقان ەلدە تۇرۋ باقىتى بۇيىرعان ءبىز شىن باقىتتى ۇلتپىز. ونى ەلباسىنىڭ شاراپاتى ءتيىپ, ەلدىڭ ىقىلاسىنا بولەنىپ وتىرعان ءاربىر ۇلت وكىلى مويىندايدى. قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسى­نىڭ كەزەكتى XXIV سەسسياسى ءبىزدىڭ جۇرە­گىمىز­بەن ۇندەس, تىلەگىمىزبەن تىلەۋ­لەس «تاۋەل­سىزدىك. كەلىسىم. بولا­شاعى ءبىر­تۇتاس ۇلت» تاقى­­رىبىمەن استانانىڭ تورىندە ءوتتى. بۇل جولعى سەسسيانىڭ تارقاتىپ ايتار تاقىرىپتارى, تالداۋ­لارى مەن ور­تا­عا سالعان ماسەلەلەرى بۇرىنعىدان دا ما­ڭىزدى, وزگەشە بول­دى. بولاشاعى ءبىر­تۇتاس ۇلت قانا ءماڭ­گىلىك جاساي بەرەرى, تاۋەلسىز ەلدىڭ تۇرعىندارى عانا بولا­شاق­قا بەك قاراي­تىنىن جانە كەلى­سىم بار جەردە نەسىبە بارىن ايتقىم كەلەدى. ءسوز سوڭىندا ەلباسىمىز ايتقانداي: «دامۋدىڭ سىرى – بىرلىكتە, تابىستىڭ سىرى – تىرلىكتە» ەكەنىن بارشاڭىز بىلە­سىزدەر. مۇراتقا جولىن تاپقان جەتەدى», دەگىم كەلەدى. ايۆاز وسمانوۆ, جامبىل وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى, مەركى اۋدانى «احىسكا» تۇرىك ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى جامبىل وبلىسى