08 شىلدە, 2016

«ەلدەستىرگەن پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆقا شەكسىز العىس!»

410 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
تۇركيا مەن رەسەيتۇركيا پرەزيدەنتى رەدجەپ تايىپ ەردوعان رەسەي باسشىسى ۆلاديمير پۋتينگە رەسەيلىك ۇشقىشتىڭ قازا تابۋىنا بايلانىستى وكىنىش ءبىلدىرىپ, ونىڭ وتباسىنان كەشىرىم سۇرايتىنى جازىلعان حات جولداعاننان كەيىن ماسكەۋ كوپ كۇتتىرمەي جاۋاپ بەردى. سەگىز ايلىق ۇنسىزدىكتەن سوڭ ەكى ەلدىڭ باسشىسى تەلەفون ارقىلى سويلەستى. تۇرىك ساراپشىلارى مەن باق وكىلدەرى تۇركيا مەن رەسەيدىڭ 2015 جىلى قاراشا ايىندا رەسەيلىك اسكەري ۇشاق توڭىرەگىندە تۋىنداعان وقيعادان كەيىن وسى وزەكتى ماسەلەنى شەشەتىن بىتىمگەردى ىزدەيتىندىگىن مالىمدەگەن ەدى. كوپ كۇتتىرمەي جاۋابى تابىلدى. الدىمەن تۇركيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى بينالي يىلدىرىم, كەيىن تۇركيا پرەزيدەنتى رەدجەپ تايىپ ەردوعان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تۇركيا مەن رەسەي اراسىنداعى قاتىناستى قالىپقا كەلتىرۋگە مول ۇلەس قوسقانىن مالىمدەدى. وسىعان بايلانىستى قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ىقپالداسۋىمەن انكارا مەن ماسكەۋ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ رەتتەلۋىنە ارنالعان تۇركيالىق باسىلىمدار مەن ەلەكتروندىق باق ماتەريالدارىن ۇسىنىپ وتىر. وسىلايشا, تۇركياداعى تيراجى 140 مىڭ دانانى قۇرايتىن «Milliyet» گازەتى «بۇل تۇلعا ىسكە ارالاستى: ەردوعان مەن پۋتين اڭگىمەلەستى» اتتى ماتەريالىن جاريالادى. مۇندا قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ تۇركيا مەن رەسەيدىڭ ىمىراعا كەلۋىنە قوسقان ءرولىن جوعارى باعالايدى. سونىمەن قاتار, «Önce Vatan» گازەتىنىڭ ءتىلشىسى كەمال ساللىنىڭ قالامىنان تۋعان «سىزگە شەكسىز العىس, قۇرمەتتى ن.نازارباەۆ» اتتى ماقالاسى جارىق كوردى. اتالعان ماقالادا انادولۋ جەرىن مەكەندەگەن 78 ميلليون «قازاق جۇرتى» اتىنان ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ۇستانعان ساياساتى مەن ەلارالىق دانەكەرلىگىنە ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ, قازاقستاننىڭ قارقىندى دامۋى تۋرالى ءسوز ەتىلەدى. تۇركيانىڭ رەيتينگى جوعارى «sondakika.com» جانە «haber7.com» اقپاراتتىق پورتالدارى بولسا, «ول ەردوعان مەن ءپۋتيندى تاتۋلاس­تىردى», «تۇركيا مەن رەسەي اراسىنداعى سەڭدى بۇزعان», سونداي-اق, «قۇتتىقتاۋ جانە العىس ايتۋ ءۇشىن نازارباەۆقا سوعىلعان قوڭىراۋ» اتتى ماقالالارىن جاريالادى. اتالعان ماتەريالداردا «تۇركى الەمىنىڭ اقساقالى» رەتىندە تانىلعان ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ رەسەي مەن تۇركيا اراسىنداعى داعدارىستىڭ باسىنان-اق ونى وتكەرۋ جولدارىن قابىلداعانى تۋرالى جازىلعان. ونىڭ تۇرىك-ورىس قاتىناسىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن قولىنان كەلگەنىن جاساعانى اتاپ وتىلەدى. «2016 جىلدىڭ 6 اق­پانىندا تۇركيا پرەمەر-ءمينيسترى ا.ءداۋىت­وعلىنى استانادا قابىلداعان ەلباسى ن.نازار­باەۆ بۇل جاعدايدىڭ قازاقستانعا دا زاردابىن تيگىزىپ جاتقاندىعىن جەتكىزدى», – دەلىنگەن. ءارى قاراي قازاقستان كوشباسشىسىنىڭ تەك سوزبەن عانا ايتىپ قويماي, ىسكە كىرىسكەنى جايلى جازىلادى. «قازاقستان پرەزيدەنتى ت.ءوزال جانە س.دەميرەل باسقارعان كەزدە دە تۇركيا-رەسەي قاتىناسىن جاقسارتۋ ءۇشىن, سونىمەن قاتار, ەردوعان مەن پۋتين اراسىندا بايلانىس ورناتۋ ءۇشىن داعدارىس كەزەڭدەرىندە دە زور ۇلەس قوسقان. قارىم-قاتىناس ۋشىققان كەزدەرى ول تاراپتاردى سابىرلىلىققا شاقىردى. ديپلوماتيالىق تاسىلدەردى قولداندى», – دەپ اتاپ وتەدى باسىلىم. كەيبىر تۇرىك ساراپشىلارى تۇركيا مەن رەسەي اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى رەتتەۋ قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ قولىنان عانا كەلە­تىنى جايلى بولجاپ ايتقان. «Ankara politikalar merkezi» اتتى ساراپتامالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى حاسان قانبولات «Cihan» اگەنتتىگىنىڭ سايتىندا 2016 جىلدىڭ 22 قاڭتارىندا اعىلشىن تىلىندە جاريالاعان ءوزى­نىڭ اۆتورلىق «تۇركيا مەن رەسەي اراسىنداعى شيەل­ەنىس نازارباەۆ باسشىلىعىمەن تارقاتىلا الادى» اتتى ماقالاسىندا حالىقارالىق قاتى­ناستار جۇيەسىندەگى قازاقستاننىڭ ورنى مەن ءرولىن اتايدى. سونىمەن قاتار, ول قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ الەمدىك ارەناداعى بەدەلى جاۋلاسقان تاراپتار اراسىندا, اسىرەسە, تۇركيا مەن رەسەي اراسىنداعى شيەلەنىسكە بايلانىستى دانەكەر بولۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى ايتىلدى. «Karar» گازەتى «اقساقال ىقپال ەتىپ, رەسەيمەن قارىم-قاتىناستى جاقسارتتى» اتتى اقپاراتتىق ماتەريالىن جاريالادى. «تۇرىك-ورىس قارىم-قاتىناسىن قالپىنا كەلتىرۋدە ساحنادان تىس جاعدايلار بەلگىلى بولدى. «تۇرىك الەمىنىڭ اقساقالى» رەتىندە تانىلعان ن.نازارباەۆ تۇركيا مەن رەسەي اراسىنداعى قاتىناستىڭ ودان ءارى ۋشىعۋىنا جول بەرمەدى. ول اتالعان حاتتى جازۋدى ۇسىنىپ, كەڭەس بەردى», – دەپ جازادى باسىلىم. وسىلايشا, تۇركيا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ بەتتەرىندە جاريالانعان وسىنداي ماتەريالداردا قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى تۇرىك-ورىس قارىم-قاتىناسىن قالپىنا كەلتىرۋ باستاماسىن كوتەرگەنى تۋرالى جازىلعان. جالپى, تۇركيا-رەسەي قارىم-قاتىناسىنىڭ رەتتەلۋ ماسەلەسى تۇركيادا قىزۋ تالقىلانۋدا. تۇركيا پرەزيدەنتى ر.ەردوعان قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆقا قوڭىراۋ شالىپ, ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. سونداي-اق, ەلباسىن جاقىن ارادا رەسمي ساپارمەن انكاراعا شاقىردى. سوڭعى كۇندەرى قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىلىگىنە تۇركيانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن تۋريزم جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنداعى ساراپشىلار مەن ىسكەر توپتاردىڭ وكىلدەرى تەلەفون شالىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆقا العىس ايتۋدا. بۇل قازاقستاننىڭ جانە قازاق ەلى كوشباسشىسىنىڭ جەڭىسى دەپ باعالانۋدا. مالىك وتارباەۆ  
سوڭعى جاڭالىقتار