الماتىدا «شيپاجاي-2016» اتتى ساناتوريالىق-كۋرورتتىق ەمدەۋدى دامىتۋ ماسەلەلەرىن قوزعاعان ءى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق فورۋم ءوتتى. فورۋمنىڭ ماقساتى – مەديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ, ساناتوريالىق-كۋرورتتىق ەم, مەديتسينالىق وڭالتۋ, سپورتتىق مەديتسينا, كۋرورتتىق بيزنەس يندۋسترياسى ماسەلەلەرىن تالقىلاۋعا ارنالعان تۇراقتى بىرەگەي پىكىرتالاستىق الاڭشا قۇرۋ. سونداي-اق, ونىڭ بازاسىندا ساناتوريالىق ەمدى دامىتۋ بويىنشا جاھاندىق ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ەلدىڭ ينتەللەكتۋالدىق, ۇيىمداستىرۋشىلىق, كادر جانە اقپاراتتىق رەسۋرستارىن بىرىكتىرۋ دە وسى تاقىرىپ اياسىندا زەردەلەندى.
ەلباسى ءوزىنىڭ «قازاقستان-2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى ءداستۇرلى جولداۋىندا وتاندىق مەديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ كەرەكتىگىن اتاپ ايتقان-دى. قازىر وسى مىندەتتىڭ ورىندالۋىنا ەلىمىزدە بىرنەشە قادامدار جاسالۋدا. ماسەلەن, استانا قالاسىندا ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگى نەگىزىندە قازىرگى زامانعى كلينيكالار قۇرىلىپ, ەلىمىزدەگى ترانسپلانتولوگيا سالاسىنداعى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىمىز, كارديوحيرۋرگيالىق كومەكتىڭ جولعا قويىلۋى تۇرعىنداردىڭ شەتەلگە شىعۋ قاجەتتىلىكتەرىن ەداۋىر تومەندەتتى. وسىعان قاراعاندا, قازىرگى تاڭدا قازاقستاندىقتار ءۇشىن شەتەلگە مەديتسينالىق كومەك ىزدەپ بارۋ قاجەتتىلىگى تۋمايتىن جاعدايلار جاسالۋدا.
مىنە, وسىنداي كەلەلى ماسەلەلەر كوتەرىلگەن جيىندا العاش ءسوز العان قالا اكىمى باۋىرجان بايبەك الدىمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋدا ساناتورلىق-كۋرورتتىق ەمدەۋدى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە توقتالىپ, وسى رەتتە مەگاپوليستە اتقارىلىپ جاتقان كەشەندى شارالاردى ءسوز ەتتى.
– الماتىنىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋ باعدارلاماسىندا قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى مەن ءتۋريزمدى دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن, – دەدى شاھار باسشىسى. – سوندىقتان دا مەگاپوليستى مەديتسينالىق تۋريزم ورتالىعىنا اينالدىرۋدا قالادا بارلىق مۇمكىندىكتەر بار. حالىقارالىق كونسالتينگتىك كومپانيالار زەرتتەۋلەرى قازاقستاندا مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىنىڭ ارتا تۇسكەندىگىن كورسەتىپ وتىر. ال قالا بيۋدجەتىنە تابىس اكەلەتىن ساناتورلىق-كۋرورتتىق ەمدەۋ جۇيەسىنىڭ الماتى ءۇشىن ماڭىزى زور. قازىرگى تاڭدا الماتىدا 50 ساناتورلىق-كۋرورتتىق مەكەمە بار. ونىڭ ىشىندە 6-ى اكىمدىك قاراماعىندا, 40 نىسان جەكەنىڭ قولىندا. سونداي-اق, الماتى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن ينۆەستورلاردى قىزىقتىرۋدا. قازاقستان ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدە ۆاليۋتا تاباتىن ەلدەر قاتارىنا ەنۋى ابدەن مۇمكىن. الماتىدا بۇعان قاتىستى الەۋەت جەتكىلىكتى.
بىزگە شەتەلدىكتەردى تارتۋ ءۇشىن الدىمەن سەرۆيستىك جاعدايدى جاقسارتىپ, دەمالۋشىنىڭ كوڭىلىنەن شىعۋىمىز كەرەكتىگىن جەتكىزگەن پرەزيدەنتتىڭ ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ۆالەري بەنبەرين, سونداي-اق دەنساۋلىقتى قالىپقا كەلتىرۋگە بولاتىن ۇلتتىق ادىستەر تابۋ قاجەتتىگىن, ەلىمىزدە وسەتىن ەمدىك ءشوپتەردىڭ ءتۇرى كوپتىگىن, قازاقستانعا كەلەتىن شەتەلدىك ماماندار تاۋعا بارعاندا اسپانعا ەمەس, جەردەگى بايلىققا قارايتىنىن, ولاردىڭ سوزىنشە, قازاقستاندا وسەتىن شوپتەردىڭ بارلىعى پايدالى ەكەندىگىن, ال قازاقتىڭ برەندتىك ءونىمى – شۇبات پەن قىمىز, ساۋمالدىڭ ەمدىك قاسيەتىنىڭ دەنساۋلىققا پايدالى ەكەنىن جارنامالاۋ, ءتۇسىندىرۋدى, ول ءۇشىن وسى ماسەلەلەردى بەلسەندى تۇردە جولعا قويۋدا ىزدەنىپ, سونى جۇزەگە اسىرۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى.
– ءبىزدىڭ ەلىمىزدە مەديتسينالىق ءتۋريزمنىڭ دامۋ الەۋەتى جوعارى, – دەدى ول. – راس, كوپتەگەن قازاقستاندىقتار شەتەلگە بارىپ ەمدەلەدى. ماسەلەن, تەك الماتىلىقتار 400 ملن. دوللار كولەمىندە شەتەلگە بارىپ ەمدەلگەن. ال شىنتۋايتىندا, مەديتسينانىڭ ءار سالاسىن الىپ قاراساڭىز, ءبىزدىڭ دارىگەرلەردىڭ ءبىلىم دەڭگەيلەرى, كاسىبيلىگى, عىلىمي الەۋەتى ولاردان ءبىر دە كەم ەمەس. قازاقستاندا ەلباسىنىڭ الەۋمەتتىك سالاعا قاتىستى جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتىنىڭ ناتيجەسىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ساپالى تۇجىرىمدامالى سەكىرىس جاسالدى. وسى رەتتە ماتەريالدىق بازا نىعايتىلدى. قازىر ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىس ورتالىقتارىندا جوعارى تەحنولوگيالىق وتا جاساۋعا بارلىق مۇمكىندىك بار. ولاردا ناعىز كاسىبي بىلىكتى ماماندار جۇمىس جاسايدى. سوندىقتان, دارىگەرلەردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋىمىز كەرەك. سول ارقىلى دارىگەرلەردىڭ قىزمەتىن كوتەرۋگە بولادى. ەلباسى ايتتى ەمەس پە, ءبىزدىڭ پاتسيەنتتەر شەتەلگە ەمەس, شەتەلدىكتەردىڭ بىزگە كەلۋىنە جۇمىس جاساۋىمىز كەرەك دەپ. قازىر سەڭ قوزعالىپ, ءبىراز جۇمىستار اتقارىلۋدا. ماسەلەن, ءبىزدىڭ كلينيكاعا اقش, يزرايل, رەسەيدەن ەمدەلۋگە العاشقى پاتسيەنتتەر كەلە باستادى. سوندىقتان, ءبىز وسى باعىتتاعى جۇمىسىمىزدى كەڭەيتىپ, دامىتا بەرەمىز.
ماسكەۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتىنىڭ «مەديتسينالىق وڭالتۋ, قالپىنا كەلتىرۋ جانە سپورتتىق مەديتسينا عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى, اكادەميك الەكساندر رازۋموۆ بۇگىنگى كوتەرىلىپ وتىرعان ماسەلەنىڭ قاي ەلدە دە ماڭىزدى ورىن الاتىندىعىنا توقتالا كەلىپ, ساناتورلىق-كۋرورتتىق بيزنەستى دامىتۋ ءار ەلدە ءار قالاي دامىپ وتىرعانىن, ال قازاقستانداعى اتقارىلىپ جاتقان شارالار ەلدىڭ ەكونوميكالىق ستراتەگيالىق ساياساتىمەن ۇيلەسىم تاۋىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
– قازىرگى زامانعى مەديتسينالىق تۋريزم سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىزدە دە دامىپ كەلەدى. قالا اكىمىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, دەمالۋعا كەلگەندەر وعان قوسا الەمدىك ستاندارتتارعا ساي مەديتسينالىق كومەك تە الادى. وعان تولىق نەگىز بار. سىزدەردىڭ ماماندارىڭىز شەتەلدە بىلىمدەرىن كوتەرەدى, بولماسا ولاردىڭ وزدەرى كەلىپ شەبەرلىك دارىستەرىن وتكىزىپ جاتىر ەكەن. ال رەسەيدە ساناتورلىق-كۋرورتتىق سالا جۇيەسىندەگى باستى ماسەلە – ۇيىمداستىرۋ جاعى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, سىزدەردە دە, بىزدەردە دە ساناتورلىق-كۋرورتتىق سالانىڭ كوبى جەكە سەكتوردىڭ قولىندا. دەسەك تە, ولار مەملەكەتتىڭ زاڭنامالارىمەن جۇمىس ىستەيدى. بىراق, ۇكىمەتتىڭ دە ولاردىڭ ءبارىن قاداعالاۋعا مۇمكىندىگى بولا بەرمەيدى. سوندىقتان, ءوزىن ءوزى رەتتەۋدى, باسقارۋدى قولعا الىپ وتىر, – دەدى رەسەيلىك قوناعىمىز.
جالپى, ەلىمىزدە مەديتسينالىق تۋريزم وڭتايلى شەشىلىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزگەن اكادەميك تورەگەلدى شارمانوۆ كوپتەگەن اۋرۋحانالار, اسىرەسە, استاناداعى ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگىندە ەڭ باستى دەگەن كۇردەلى, سۇرانىستى كۇشەيتەتىن ساپالى ەم, قاۋىپتى اۋرۋلاردان ساقتاپ قالاتىن مۇمكىنشىلىكتەر كورشى مەملەكەتتەردەن اناعۇرلىم جوعارى ەكەنىن, اسىرەسە, دۇنيەجۇزىلىك دەڭگەيگە كوتەرىلگەن نەيروحيرۋرگيا, كارديوحيرۋرگيا, ترانسپلانتولوگيا, بالالار رەابيليتاتسياسى, ت.ب. دامىپ وتىرعانىن تىلگە تيەك ەتە كەتتى.
– قازىر استانا, الماتى قالالارىندا وڭ وزگەرىستەر بايقالۋدا. ال حالىق ونى ءالى تۇسىنبەي باياعى ادەتىنشە سىرت مەملەكەتكە بارۋدى ءجون كورۋدە. مەديتسينالىق ءتۋريزمدى جالعىز عانا ەمدەۋ ورىندارى ەمەس, جاقسى شيپاجايلار دا دامىتا الادى. ماسەلەن, ەجەلدەن كەلە جاتقان «الماتى» شيپاجايىندا شەتەلدەردەن كەلىپ دەمالادى. «الاتاۋ» شيپاجايىنىڭ دەڭگەيى دە حالىقارالىق ستاندارتقا ساي. بۋراباي شيپاجايى شە؟ ولاردىڭ ورنالاسقان جەرى, تابيعاتى, قىزمەت كورسەتۋى – قاي جاعىنان دا دۇنيە جۇزىندەگى دەمالىس ورىندارىنان ارتىق بولماسا, كەم ەمەس. مىنە, وسى شيپاجايلار تۋريزمگە سۇرانىپ تۇر. سوندىقتان, ءبىزدىڭ حالقىمىز سىرتقا اۋەستەنبەي, جاقسىلىقتى, جاقۇتتى وزىمىزدەن ىزدەپ, وزىمىزدە ەمدەلىپ, وزىمىزدە دەمالسا قۇبا-قۇپ. ماسەلەن, مەن تەك ءوز ەلىمدە ەمدەلىپ, دەمالامىن. ءارى كەتسە بۋرابايعا بارامىن. ساف اۋا, اسىرەسە, تاۋلارىمىزدىڭ پانوراماسىن ەشقايدان تابا المايمىز. وعان جۇرتتىڭ كوزى جەتىپ كەلە جاتىر. اكىمدەرىمىز دە بۇل ءىستى قولعا الۋدا. سوندىقتان, ەلىمىزدە مەديتسينالىق تۋريزمگە دەگەن بەتبۇرىس كۇشەيىپ, دامىپ, ءالى-اق وعان ماقتانىش سەزىممەن قارايتىن بولامىز.
اكادەميك تورەگەلدى شارمانوۆتىڭ ءسوزىن كورنەكتى اقىنىمىز ولجاس سۇلەيمەنوۆ جالعاستىرىپ, ءوزىنىڭ «الماتى» شيپاجايىندا جاس كەزىنەن دەمالىپ كەلە جاتقانىن, گرەكيا, يتاليا, فرانتسيادا 10 جىلدان اسا ەلشىلىك قىزمەت اتقارعاندا مۇنداعى ساف تازا اۋا مەن اسەم تابيعاتى بار ساۋىقتىرۋ ورنىن ەش جەردەن كورمەگەنىن ماقتانىشپەن جەتكىزدى.
ءيا, «الماتى» شيپاجايى ايتسا ايتقانداي, بۇگىندە تابيعاتتىڭ سۇلۋلىعىمەن استاسىپ, قۇلپىرىپ كەتكەن. اۋماعى 21 گەكتاردى قۇرايتىن الاتاۋ ىقشام اۋدانىندا ورنالاسقان ساۋىقتىرۋ ورنى الماتىلىقتارعا كەڭەستىك كەزەڭنەن بەرى جاقسى تانىس. الايدا, ول ۋاقىتتاعى شيپاجايدى بۇگىنگى دەمالىس ورنىمەن سالىستىرۋعا مۇلدەم كەلمەيدى. زاماناۋي تالاپتارعا سايكەس جابدىقتالعان دەمالىس ورنىندا بىلىكتى ماماندار, سوڭعى ۇلگىدەگى تەحنولوگيا, تازا اۋا دەمالۋشىلاردىڭ ساپالى ەم الۋىن قامتاماسىز ەتۋدە. ەرەكشە مينەرالدى سۋدى دا وسى شيپاجايدان تابۋعا بولادى. مەكەمە قىزمەتكەرلەرىنىڭ سوزىنشە, مۇنداي شارالار تاجىريبە الماسۋعا سەپتەسىپ, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ۇلكەن سەرپىن بەرەدى. ەمدەۋ ورتالىعى جىل سايىن 8 مىڭ پاتسيەنت قابىلدايدى.
سونداي-اق, فورۋم اياسىندا مەديتسينانىڭ ەڭ سوڭعى ۇلگىدەگى تەحنولوگيالارى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. الەمنىڭ ءتۇرلى ەلىنىڭ وندىرۋشىلەرى وزىق قۇرال-جابدىقتار مەن شيپالى پرەپاراتتارىنىڭ ۇلگىسىن اكەلىپتى. ال, وتاندىق كومپانيالار مەديتسينا سالاسىنداعى جاڭالىقپەن تانىسىپ قويماي, ءوز الەۋەتىن دە پاش ەتتى.
ءيا, الماتىدا وتكەن اتالمىش فورۋم قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك ساناتورلىق-كۋرورتتىق ۇيىمدار اراسىندا تابىستى ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزبەك.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
• 02 شىلدە, 2016
ەلىمىز مەديتسينالىق تۋريزم ورتالىعىنا اينالا ما؟
الماتىدا «شيپاجاي-2016» اتتى ساناتوريالىق-كۋرورتتىق ەمدەۋدى دامىتۋ ماسەلەلەرىن قوزعاعان ءى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق فورۋم ءوتتى. فورۋمنىڭ ماقساتى – مەديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ, ساناتوريالىق-كۋرورتتىق ەم, مەديتسينالىق وڭالتۋ, سپورتتىق مەديتسينا, كۋرورتتىق بيزنەس يندۋسترياسى ماسەلەلەرىن تالقىلاۋعا ارنالعان تۇراقتى بىرەگەي پىكىرتالاستىق الاڭشا قۇرۋ. سونداي-اق, ونىڭ بازاسىندا ساناتوريالىق ەمدى دامىتۋ بويىنشا جاھاندىق ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ەلدىڭ ينتەللەكتۋالدىق, ۇيىمداستىرۋشىلىق, كادر جانە اقپاراتتىق رەسۋرستارىن بىرىكتىرۋ دە وسى تاقىرىپ اياسىندا زەردەلەندى.
ەلباسى ءوزىنىڭ «قازاقستان-2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى ءداستۇرلى جولداۋىندا وتاندىق مەديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ كەرەكتىگىن اتاپ ايتقان-دى. قازىر وسى مىندەتتىڭ ورىندالۋىنا ەلىمىزدە بىرنەشە قادامدار جاسالۋدا. ماسەلەن, استانا قالاسىندا ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگى نەگىزىندە قازىرگى زامانعى كلينيكالار قۇرىلىپ, ەلىمىزدەگى ترانسپلانتولوگيا سالاسىنداعى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىمىز, كارديوحيرۋرگيالىق كومەكتىڭ جولعا قويىلۋى تۇرعىنداردىڭ شەتەلگە شىعۋ قاجەتتىلىكتەرىن ەداۋىر تومەندەتتى. وسىعان قاراعاندا, قازىرگى تاڭدا قازاقستاندىقتار ءۇشىن شەتەلگە مەديتسينالىق كومەك ىزدەپ بارۋ قاجەتتىلىگى تۋمايتىن جاعدايلار جاسالۋدا.
مىنە, وسىنداي كەلەلى ماسەلەلەر كوتەرىلگەن جيىندا العاش ءسوز العان قالا اكىمى باۋىرجان بايبەك الدىمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋدا ساناتورلىق-كۋرورتتىق ەمدەۋدى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە توقتالىپ, وسى رەتتە مەگاپوليستە اتقارىلىپ جاتقان كەشەندى شارالاردى ءسوز ەتتى.
– الماتىنىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋ باعدارلاماسىندا قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى مەن ءتۋريزمدى دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن, – دەدى شاھار باسشىسى. – سوندىقتان دا مەگاپوليستى مەديتسينالىق تۋريزم ورتالىعىنا اينالدىرۋدا قالادا بارلىق مۇمكىندىكتەر بار. حالىقارالىق كونسالتينگتىك كومپانيالار زەرتتەۋلەرى قازاقستاندا مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىنىڭ ارتا تۇسكەندىگىن كورسەتىپ وتىر. ال قالا بيۋدجەتىنە تابىس اكەلەتىن ساناتورلىق-كۋرورتتىق ەمدەۋ جۇيەسىنىڭ الماتى ءۇشىن ماڭىزى زور. قازىرگى تاڭدا الماتىدا 50 ساناتورلىق-كۋرورتتىق مەكەمە بار. ونىڭ ىشىندە 6-ى اكىمدىك قاراماعىندا, 40 نىسان جەكەنىڭ قولىندا. سونداي-اق, الماتى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن ينۆەستورلاردى قىزىقتىرۋدا. قازاقستان ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدە ۆاليۋتا تاباتىن ەلدەر قاتارىنا ەنۋى ابدەن مۇمكىن. الماتىدا بۇعان قاتىستى الەۋەت جەتكىلىكتى.
بىزگە شەتەلدىكتەردى تارتۋ ءۇشىن الدىمەن سەرۆيستىك جاعدايدى جاقسارتىپ, دەمالۋشىنىڭ كوڭىلىنەن شىعۋىمىز كەرەكتىگىن جەتكىزگەن پرەزيدەنتتىڭ ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ۆالەري بەنبەرين, سونداي-اق دەنساۋلىقتى قالىپقا كەلتىرۋگە بولاتىن ۇلتتىق ادىستەر تابۋ قاجەتتىگىن, ەلىمىزدە وسەتىن ەمدىك ءشوپتەردىڭ ءتۇرى كوپتىگىن, قازاقستانعا كەلەتىن شەتەلدىك ماماندار تاۋعا بارعاندا اسپانعا ەمەس, جەردەگى بايلىققا قارايتىنىن, ولاردىڭ سوزىنشە, قازاقستاندا وسەتىن شوپتەردىڭ بارلىعى پايدالى ەكەندىگىن, ال قازاقتىڭ برەندتىك ءونىمى – شۇبات پەن قىمىز, ساۋمالدىڭ ەمدىك قاسيەتىنىڭ دەنساۋلىققا پايدالى ەكەنىن جارنامالاۋ, ءتۇسىندىرۋدى, ول ءۇشىن وسى ماسەلەلەردى بەلسەندى تۇردە جولعا قويۋدا ىزدەنىپ, سونى جۇزەگە اسىرۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى.
– ءبىزدىڭ ەلىمىزدە مەديتسينالىق ءتۋريزمنىڭ دامۋ الەۋەتى جوعارى, – دەدى ول. – راس, كوپتەگەن قازاقستاندىقتار شەتەلگە بارىپ ەمدەلەدى. ماسەلەن, تەك الماتىلىقتار 400 ملن. دوللار كولەمىندە شەتەلگە بارىپ ەمدەلگەن. ال شىنتۋايتىندا, مەديتسينانىڭ ءار سالاسىن الىپ قاراساڭىز, ءبىزدىڭ دارىگەرلەردىڭ ءبىلىم دەڭگەيلەرى, كاسىبيلىگى, عىلىمي الەۋەتى ولاردان ءبىر دە كەم ەمەس. قازاقستاندا ەلباسىنىڭ الەۋمەتتىك سالاعا قاتىستى جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتىنىڭ ناتيجەسىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ساپالى تۇجىرىمدامالى سەكىرىس جاسالدى. وسى رەتتە ماتەريالدىق بازا نىعايتىلدى. قازىر ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىس ورتالىقتارىندا جوعارى تەحنولوگيالىق وتا جاساۋعا بارلىق مۇمكىندىك بار. ولاردا ناعىز كاسىبي بىلىكتى ماماندار جۇمىس جاسايدى. سوندىقتان, دارىگەرلەردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋىمىز كەرەك. سول ارقىلى دارىگەرلەردىڭ قىزمەتىن كوتەرۋگە بولادى. ەلباسى ايتتى ەمەس پە, ءبىزدىڭ پاتسيەنتتەر شەتەلگە ەمەس, شەتەلدىكتەردىڭ بىزگە كەلۋىنە جۇمىس جاساۋىمىز كەرەك دەپ. قازىر سەڭ قوزعالىپ, ءبىراز جۇمىستار اتقارىلۋدا. ماسەلەن, ءبىزدىڭ كلينيكاعا اقش, يزرايل, رەسەيدەن ەمدەلۋگە العاشقى پاتسيەنتتەر كەلە باستادى. سوندىقتان, ءبىز وسى باعىتتاعى جۇمىسىمىزدى كەڭەيتىپ, دامىتا بەرەمىز.
ماسكەۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتىنىڭ «مەديتسينالىق وڭالتۋ, قالپىنا كەلتىرۋ جانە سپورتتىق مەديتسينا عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى, اكادەميك الەكساندر رازۋموۆ بۇگىنگى كوتەرىلىپ وتىرعان ماسەلەنىڭ قاي ەلدە دە ماڭىزدى ورىن الاتىندىعىنا توقتالا كەلىپ, ساناتورلىق-كۋرورتتىق بيزنەستى دامىتۋ ءار ەلدە ءار قالاي دامىپ وتىرعانىن, ال قازاقستانداعى اتقارىلىپ جاتقان شارالار ەلدىڭ ەكونوميكالىق ستراتەگيالىق ساياساتىمەن ۇيلەسىم تاۋىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
– قازىرگى زامانعى مەديتسينالىق تۋريزم سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىزدە دە دامىپ كەلەدى. قالا اكىمىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, دەمالۋعا كەلگەندەر وعان قوسا الەمدىك ستاندارتتارعا ساي مەديتسينالىق كومەك تە الادى. وعان تولىق نەگىز بار. سىزدەردىڭ ماماندارىڭىز شەتەلدە بىلىمدەرىن كوتەرەدى, بولماسا ولاردىڭ وزدەرى كەلىپ شەبەرلىك دارىستەرىن وتكىزىپ جاتىر ەكەن. ال رەسەيدە ساناتورلىق-كۋرورتتىق سالا جۇيەسىندەگى باستى ماسەلە – ۇيىمداستىرۋ جاعى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, سىزدەردە دە, بىزدەردە دە ساناتورلىق-كۋرورتتىق سالانىڭ كوبى جەكە سەكتوردىڭ قولىندا. دەسەك تە, ولار مەملەكەتتىڭ زاڭنامالارىمەن جۇمىس ىستەيدى. بىراق, ۇكىمەتتىڭ دە ولاردىڭ ءبارىن قاداعالاۋعا مۇمكىندىگى بولا بەرمەيدى. سوندىقتان, ءوزىن ءوزى رەتتەۋدى, باسقارۋدى قولعا الىپ وتىر, – دەدى رەسەيلىك قوناعىمىز.
جالپى, ەلىمىزدە مەديتسينالىق تۋريزم وڭتايلى شەشىلىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزگەن اكادەميك تورەگەلدى شارمانوۆ كوپتەگەن اۋرۋحانالار, اسىرەسە, استاناداعى ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگىندە ەڭ باستى دەگەن كۇردەلى, سۇرانىستى كۇشەيتەتىن ساپالى ەم, قاۋىپتى اۋرۋلاردان ساقتاپ قالاتىن مۇمكىنشىلىكتەر كورشى مەملەكەتتەردەن اناعۇرلىم جوعارى ەكەنىن, اسىرەسە, دۇنيەجۇزىلىك دەڭگەيگە كوتەرىلگەن نەيروحيرۋرگيا, كارديوحيرۋرگيا, ترانسپلانتولوگيا, بالالار رەابيليتاتسياسى, ت.ب. دامىپ وتىرعانىن تىلگە تيەك ەتە كەتتى.
– قازىر استانا, الماتى قالالارىندا وڭ وزگەرىستەر بايقالۋدا. ال حالىق ونى ءالى تۇسىنبەي باياعى ادەتىنشە سىرت مەملەكەتكە بارۋدى ءجون كورۋدە. مەديتسينالىق ءتۋريزمدى جالعىز عانا ەمدەۋ ورىندارى ەمەس, جاقسى شيپاجايلار دا دامىتا الادى. ماسەلەن, ەجەلدەن كەلە جاتقان «الماتى» شيپاجايىندا شەتەلدەردەن كەلىپ دەمالادى. «الاتاۋ» شيپاجايىنىڭ دەڭگەيى دە حالىقارالىق ستاندارتقا ساي. بۋراباي شيپاجايى شە؟ ولاردىڭ ورنالاسقان جەرى, تابيعاتى, قىزمەت كورسەتۋى – قاي جاعىنان دا دۇنيە جۇزىندەگى دەمالىس ورىندارىنان ارتىق بولماسا, كەم ەمەس. مىنە, وسى شيپاجايلار تۋريزمگە سۇرانىپ تۇر. سوندىقتان, ءبىزدىڭ حالقىمىز سىرتقا اۋەستەنبەي, جاقسىلىقتى, جاقۇتتى وزىمىزدەن ىزدەپ, وزىمىزدە ەمدەلىپ, وزىمىزدە دەمالسا قۇبا-قۇپ. ماسەلەن, مەن تەك ءوز ەلىمدە ەمدەلىپ, دەمالامىن. ءارى كەتسە بۋرابايعا بارامىن. ساف اۋا, اسىرەسە, تاۋلارىمىزدىڭ پانوراماسىن ەشقايدان تابا المايمىز. وعان جۇرتتىڭ كوزى جەتىپ كەلە جاتىر. اكىمدەرىمىز دە بۇل ءىستى قولعا الۋدا. سوندىقتان, ەلىمىزدە مەديتسينالىق تۋريزمگە دەگەن بەتبۇرىس كۇشەيىپ, دامىپ, ءالى-اق وعان ماقتانىش سەزىممەن قارايتىن بولامىز.
اكادەميك تورەگەلدى شارمانوۆتىڭ ءسوزىن كورنەكتى اقىنىمىز ولجاس سۇلەيمەنوۆ جالعاستىرىپ, ءوزىنىڭ «الماتى» شيپاجايىندا جاس كەزىنەن دەمالىپ كەلە جاتقانىن, گرەكيا, يتاليا, فرانتسيادا 10 جىلدان اسا ەلشىلىك قىزمەت اتقارعاندا مۇنداعى ساف تازا اۋا مەن اسەم تابيعاتى بار ساۋىقتىرۋ ورنىن ەش جەردەن كورمەگەنىن ماقتانىشپەن جەتكىزدى.
ءيا, «الماتى» شيپاجايى ايتسا ايتقانداي, بۇگىندە تابيعاتتىڭ سۇلۋلىعىمەن استاسىپ, قۇلپىرىپ كەتكەن. اۋماعى 21 گەكتاردى قۇرايتىن الاتاۋ ىقشام اۋدانىندا ورنالاسقان ساۋىقتىرۋ ورنى الماتىلىقتارعا كەڭەستىك كەزەڭنەن بەرى جاقسى تانىس. الايدا, ول ۋاقىتتاعى شيپاجايدى بۇگىنگى دەمالىس ورنىمەن سالىستىرۋعا مۇلدەم كەلمەيدى. زاماناۋي تالاپتارعا سايكەس جابدىقتالعان دەمالىس ورنىندا بىلىكتى ماماندار, سوڭعى ۇلگىدەگى تەحنولوگيا, تازا اۋا دەمالۋشىلاردىڭ ساپالى ەم الۋىن قامتاماسىز ەتۋدە. ەرەكشە مينەرالدى سۋدى دا وسى شيپاجايدان تابۋعا بولادى. مەكەمە قىزمەتكەرلەرىنىڭ سوزىنشە, مۇنداي شارالار تاجىريبە الماسۋعا سەپتەسىپ, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ۇلكەن سەرپىن بەرەدى. ەمدەۋ ورتالىعى جىل سايىن 8 مىڭ پاتسيەنت قابىلدايدى.
سونداي-اق, فورۋم اياسىندا مەديتسينانىڭ ەڭ سوڭعى ۇلگىدەگى تەحنولوگيالارى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. الەمنىڭ ءتۇرلى ەلىنىڭ وندىرۋشىلەرى وزىق قۇرال-جابدىقتار مەن شيپالى پرەپاراتتارىنىڭ ۇلگىسىن اكەلىپتى. ال, وتاندىق كومپانيالار مەديتسينا سالاسىنداعى جاڭالىقپەن تانىسىپ قويماي, ءوز الەۋەتىن دە پاش ەتتى.
ءيا, الماتىدا وتكەن اتالمىش فورۋم قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك ساناتورلىق-كۋرورتتىق ۇيىمدار اراسىندا تابىستى ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزبەك.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار
جەتىسۋ وبلىسىندا سيۆەرس الما اعاشى گۇلدەدى
ايماقتار • كەشە
استانادا «مۇز ايدىنىنداعى چەمپيوندار» شوۋى ءوتتى
ەلوردا • كەشە
الداعى كۇندەرى اۋا رايى قانداي بولادى؟
اۋا رايى • كەشە
«تازا قازاقستان»: كەلەشەك مەكتەپتەرىنىڭ وقۋشىلارى ەكواكتسياعا قاتىستى
«تازا قازاقستان» • كەشە
تۇركىستان وبلىسىندا ەكى كوپىردى سۋ شايىپ كەتتى
ايماقتار • كەشە
بيىل ەلىمىزدە اسكەري پاراد وتپەيدى
اسكەر • كەشە
