شىمكەنت شاھارىن ۇناتتى
فۋمي ەسىمدى جاپون جيھانكەزىنىڭ شىمكەنتتە جۇرگەنىنە ون كۇننەن اسىپ كەتتى. ونىڭ ءمانىسى قىزىق. ءبىر توپ موتوتسيكلشى ىستىقكولگە دەمالۋعا بارا جاتىپ, قۇلا دۇزدە جالعىز ءوزى تاماق ءىشىپ وتىرعان شەتەلدىكتى بايقايدى. اۋەستىكپەن سۇراسا, ءبىر جىل بۇرىن جولعا شىققان 28 جاستاعى جاپون جىگىتى ۆەلوسيپەدپەن اۆسترالياعا دەيىن جەتپەكشى ەكەن. ەسكى ۆەلوسيپەد, ازىن-اۋلاق تاماق, كور-جەر سالىنعان جول قاپشىق. بار جابدىعى وسى.
توكيودان تاۋەكەلدىڭ قايىعىنا ءمىنىپ, «قۇداي جارىلقاسىن» دەپ اتتانىپ كەتكەن جاپون جيھانكەزى جەر شارىن ءبىراز شارلاپ, قازاقستانعا كەلگەن. استانا, الماتى, تاراز قالالارىندا بولعان. جيھانكەز دەگەن قىزىق حالىق قوي. كۇي تالعامايدى. تاڭعى اسىن تاڭىردەن كورىپ, ەرشىككە قونىپ جولدى-جولسىز جەردى ابدەن شيىرلاپ, تالىقسىپ بارىپ قونالقاعا قۇلايدى. «مەن دە ءبىر قۇدايدىڭ ق ۇلىمىن. ماعان كومەكتەسىڭدەر», دەپ ەشكىمگە بالسىنبەيدى. ءتۇز بەن ادامنىڭ جىرتقىشىنان باسقا قورقارى جوق.
وڭتۇستىكتىڭ جىگىتتەرى ەر كوڭىلدى. جاپادان جالعىز جۇرگەن, ابدەن كۇيى تايعان جاپون جيھانكەزىن جاقسىلاپ كۇتىپ الۋ ءۇشىن شىمكەنتتەگى ۆەلوقاۋىمداستىق مۇشەلەرىنە حابار بەرەدى. مۇنداعى سان الۋان ۇلتىنىڭ ءبارى زاتى دا, جانى دا دارحان قازاق بولىپ كەتكەن. ولار مەيماندى قوناقۇيگە ورنالاستىرىپ, استا-توك داستارقانمەن كۇتەدى.
بۇل جاعداي كىسىكيىك دەڭگەيىنە جەتكەن جاپون جىگىتىن قاتتى تاڭداندىرىپتى. «مەنەن سەندەرگە ەش پايدا جوق, نەلىكتەن ىقىلاستارىڭ ءتۇسىپ جاتىر؟» دەپ ىڭعايسىزدانادى ەكەن. ءاۋ باستا فۋميدىڭ جوسپارىندا شىمكەنتتە ەكى كۇن ايالداپ, تاشكەنتكە ءوتۋ ەكەن. الايدا, تاشكەنتتە سامميت ءوتىپ جاتقاندىقتان, 26 ماۋسىمعا دەيىن شەكارا جابىق. سوندىقتان, شىمكەنتتىك ۆەلوسيپەدشىلەر ونى بۇرىن جاپون تۇتقىندارى جۇمىس جاساعان بايجانساي كەن ورتالىعىنا اپارىپ كەلگەن.
ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا تۇتقىنعا تۇسكەن جاپون سولداتتارى سالعان مەكتەپ جيىنباي اۋىلىندا ءالى كۇنگە دەيىن مىزعىماي تۇر. وتانداستارىنىڭ ءىزى قالعان جەردە جۇرگەن ءفۋميدىڭ شىمكەنتتىكتەرگە ىقىلاسى ەرەكشە.
–دۇنيەنىڭ تالاي تۇكپىرىندە بولدىم. بىراق شىمكەنتتىڭ تۇرعىندارىنداي ەشكىمدى جاتىرقامايتىن, جاقىنىنداي باۋىرىنا باساتىن جۇرتتى كورگەنىم جوق. مەن وسى جەردەن ناعىز دوستار تاپقانىما وتە قۋانىشتىمىن, – دەيدى ول.
قازاق قوناجايلىعىنان بولەك شىمكەنت اسحاناسىن دا كەلىستىرىپ ماقتاعان فۋميگە ۆەلوسيپەدكە ارنالعان اياق جولدىڭ بولماۋى ىڭعايسىزدىق تۋعىزباعان. «الەمگە ايگىلى توكيو دا ۆەلوجولىمەن ماقتانا المايدى» دەپ جۋىپ-شايادى ول.
ايتقانداي, ۆەلوسپورتقا قىزىعۋ شىمكەنتكە دە قالا اكىمى عابيدوللا ابدىراحىموۆپەن بىرگە جەتتى. لوندون وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى الەكساندر ۆينوكۋروۆتىڭ قولىنان سىيلىققا ۆەلوسيپەد العان اكىم اندا-ساندا ەرشىككە قونىپ, قالا ارالايدى. قالا اكىمىن شىمكەنتتەگى ەكولوگيالىق احۋال الاڭداتاتىن بولۋ كەرەك, ءبىر مەزگىل ماشينانى قويىپ, ەلدى ەرشىككە وتىرعىزۋدى ويلاستىرىپ ءجۇر. جاقىندا شەتەلدەن ۆەلوسيپەدتىڭ ۇلكەن پارتياسى كەلدى. 40 ۆەلوتۇراق ورنى دايىندالىپ جاتىر. ساعاتىنا 100 تەڭگە تولەپ, ءمىنىپ كەتە الاسىز. ۇرلىق تۋرالى ءسوز بولۋى مۇمكىن ەمەس. ءار شايتانارباعا GPS ورناتىلعان.
كۇندە ۆەلوسيپەد مىنگەندەر اراسىنان جاپون فۋمي سياقتى قازاق جيھانكەزدەرى دە شىعار-اۋ.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى
شىمكەنت شاھارىن ۇناتتى
فۋمي ەسىمدى جاپون جيھانكەزىنىڭ شىمكەنتتە جۇرگەنىنە ون كۇننەن اسىپ كەتتى. ونىڭ ءمانىسى قىزىق. ءبىر توپ موتوتسيكلشى ىستىقكولگە دەمالۋعا بارا جاتىپ, قۇلا دۇزدە جالعىز ءوزى تاماق ءىشىپ وتىرعان شەتەلدىكتى بايقايدى. اۋەستىكپەن سۇراسا, ءبىر جىل بۇرىن جولعا شىققان 28 جاستاعى جاپون جىگىتى ۆەلوسيپەدپەن اۆسترالياعا دەيىن جەتپەكشى ەكەن. ەسكى ۆەلوسيپەد, ازىن-اۋلاق تاماق, كور-جەر سالىنعان جول قاپشىق. بار جابدىعى وسى.
توكيودان تاۋەكەلدىڭ قايىعىنا ءمىنىپ, «قۇداي جارىلقاسىن» دەپ اتتانىپ كەتكەن جاپون جيھانكەزى جەر شارىن ءبىراز شارلاپ, قازاقستانعا كەلگەن. استانا, الماتى, تاراز قالالارىندا بولعان. جيھانكەز دەگەن قىزىق حالىق قوي. كۇي تالعامايدى. تاڭعى اسىن تاڭىردەن كورىپ, ەرشىككە قونىپ جولدى-جولسىز جەردى ابدەن شيىرلاپ, تالىقسىپ بارىپ قونالقاعا قۇلايدى. «مەن دە ءبىر قۇدايدىڭ ق ۇلىمىن. ماعان كومەكتەسىڭدەر», دەپ ەشكىمگە بالسىنبەيدى. ءتۇز بەن ادامنىڭ جىرتقىشىنان باسقا قورقارى جوق.
وڭتۇستىكتىڭ جىگىتتەرى ەر كوڭىلدى. جاپادان جالعىز جۇرگەن, ابدەن كۇيى تايعان جاپون جيھانكەزىن جاقسىلاپ كۇتىپ الۋ ءۇشىن شىمكەنتتەگى ۆەلوقاۋىمداستىق مۇشەلەرىنە حابار بەرەدى. مۇنداعى سان الۋان ۇلتىنىڭ ءبارى زاتى دا, جانى دا دارحان قازاق بولىپ كەتكەن. ولار مەيماندى قوناقۇيگە ورنالاستىرىپ, استا-توك داستارقانمەن كۇتەدى.
بۇل جاعداي كىسىكيىك دەڭگەيىنە جەتكەن جاپون جىگىتىن قاتتى تاڭداندىرىپتى. «مەنەن سەندەرگە ەش پايدا جوق, نەلىكتەن ىقىلاستارىڭ ءتۇسىپ جاتىر؟» دەپ ىڭعايسىزدانادى ەكەن. ءاۋ باستا فۋميدىڭ جوسپارىندا شىمكەنتتە ەكى كۇن ايالداپ, تاشكەنتكە ءوتۋ ەكەن. الايدا, تاشكەنتتە سامميت ءوتىپ جاتقاندىقتان, 26 ماۋسىمعا دەيىن شەكارا جابىق. سوندىقتان, شىمكەنتتىك ۆەلوسيپەدشىلەر ونى بۇرىن جاپون تۇتقىندارى جۇمىس جاساعان بايجانساي كەن ورتالىعىنا اپارىپ كەلگەن.
ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا تۇتقىنعا تۇسكەن جاپون سولداتتارى سالعان مەكتەپ جيىنباي اۋىلىندا ءالى كۇنگە دەيىن مىزعىماي تۇر. وتانداستارىنىڭ ءىزى قالعان جەردە جۇرگەن ءفۋميدىڭ شىمكەنتتىكتەرگە ىقىلاسى ەرەكشە.
–دۇنيەنىڭ تالاي تۇكپىرىندە بولدىم. بىراق شىمكەنتتىڭ تۇرعىندارىنداي ەشكىمدى جاتىرقامايتىن, جاقىنىنداي باۋىرىنا باساتىن جۇرتتى كورگەنىم جوق. مەن وسى جەردەن ناعىز دوستار تاپقانىما وتە قۋانىشتىمىن, – دەيدى ول.
قازاق قوناجايلىعىنان بولەك شىمكەنت اسحاناسىن دا كەلىستىرىپ ماقتاعان فۋميگە ۆەلوسيپەدكە ارنالعان اياق جولدىڭ بولماۋى ىڭعايسىزدىق تۋعىزباعان. «الەمگە ايگىلى توكيو دا ۆەلوجولىمەن ماقتانا المايدى» دەپ جۋىپ-شايادى ول.
ايتقانداي, ۆەلوسپورتقا قىزىعۋ شىمكەنتكە دە قالا اكىمى عابيدوللا ابدىراحىموۆپەن بىرگە جەتتى. لوندون وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى الەكساندر ۆينوكۋروۆتىڭ قولىنان سىيلىققا ۆەلوسيپەد العان اكىم اندا-ساندا ەرشىككە قونىپ, قالا ارالايدى. قالا اكىمىن شىمكەنتتەگى ەكولوگيالىق احۋال الاڭداتاتىن بولۋ كەرەك, ءبىر مەزگىل ماشينانى قويىپ, ەلدى ەرشىككە وتىرعىزۋدى ويلاستىرىپ ءجۇر. جاقىندا شەتەلدەن ۆەلوسيپەدتىڭ ۇلكەن پارتياسى كەلدى. 40 ۆەلوتۇراق ورنى دايىندالىپ جاتىر. ساعاتىنا 100 تەڭگە تولەپ, ءمىنىپ كەتە الاسىز. ۇرلىق تۋرالى ءسوز بولۋى مۇمكىن ەمەس. ءار شايتانارباعا GPS ورناتىلعان.
كۇندە ۆەلوسيپەد مىنگەندەر اراسىنان جاپون فۋمي سياقتى قازاق جيھانكەزدەرى دە شىعار-اۋ.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى
سوڭعى جاڭالىقتار
يندونەزيا ەلشىسى ورالدىق عالىمدارمەن كەزدەستى
عىلىم • كەشە
بالاباقشالاردا تسيفرلىق باقىلاۋ تاجىريبەسى جۇرگىزىلىپ جاتىر
ايماقتار • كەشە
ەلىمىزدىڭ بەس وڭىرىندە سۋ تاسقىنى قاۋپى جوعارى
قازاقستان • كەشە
40 گرادۋسقا دەيىن اياز: ەلىمىزگە اركتيكالىق سۋىق كەلەدى
اۋا رايى • كەشە
استانا اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى ۋاقىتشا جابىلادى
ەلوردا • كەشە
الەمدىك ەكونوميكانىڭ جاڭا كارتاسى: قازاقستان قاي ورىندا؟
ەكونوميكا • كەشە
شەت اۋدانىندا جول قوزعالىسى شەكتەلىپ, 45 ادام ەۆاكۋاتسيالاندى
ايماقتار • كەشە
