قاستەرلى ماماندىق

بىلايىنشا, بۇل قيسىن كۇلكى تۋعىزۋى دا مۇمكىن. جازبايتىن دا جۋرناليست بولا ما ەكەن, دەيدى دە بايا­عى. نەگە بولماسىن, بەس ساۋ­ساق تا بىردەي ەمەس قوي. جازۋ دا اقىندىق سياقتى اتانىڭ كۇشىمەن, انانىڭ سۇتىمەن قانعا سىڭەتىن قاسيەت بولسا كەرەك. ال ون­داي قاسيەتى بولماسا, ون جەردەن جۋرنا­ليستيكا ينستيتۋتىن, ءتىپتى, اكادەميا­سىن بىتىرسە دە, جاقسى جۋرناليست شىعا قو­يۋى نەعايبىل. قانىندا جوققا قالامگەرلىك قاسيەت قونبايدى. ءبىر كەزدە ەلدىڭ باستى باسىلىمدارىندا تىلشىلىككە قالامىنىڭ جەلى بار, جازباي تۇرا المايتىن اگرونوم, دارىگەر, ينجەنەر, مۇعالىم ءتارىزدى مامانداردى تارتاتىن ءتا­جىريبە بولۋشى ەدى. ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ قىر-سىرىنا قانىعىپ, بۇگە-شىگەسىن ءبىلىپ العان سوڭ سولاردان ءمۇيىزى قاراعايداي قالامگەرلەر, ازۋىن ايعا بىلەگەن ايدىك جۋرناليستەر شىققان. ونىڭ مىسالىن شالعايدان ىزدەپ شالدىقپاي-اق, ءتول توپىراعىمىزدان دا كوپتەپ تابۋعا بولادى. بۇگىندە اتى ايداي الەمگە تانىق, ءتول ماماندىعى گەولوگ ولجاس اقىندى ايت­پاعاننىڭ وزىندە, اتاقتارى الىسقا كەتكەن جۋرناليست سەيداحمەت قۇتتى­قا­داموۆ, باسپاگەر باقىتجان قا­نا­پيانوۆ, جازۋشى دۇيسەنبەك ناقىپوۆ تا جۋرناليستيكانى وقى­ماي-اق حالقى قالايتىن قابىرعالى قالامگەر بولىپ شىقتى ەمەس پە؟ ولاردىڭ ءبىرىنىڭ رەسمي ماماندىعى – ينجەنەر, ەكىنشىسىنىكى – گەولوگ, ءۇشىنشىسى  ارتيست بولاتىن. قازاق جۋرناليستيكاسىنا, جازۋ ونەرىنە بارىن بەرىپ, عۇمىرىن سارپ ەتكەن مى­­نا مەن دە ماماندىعى جونىنەن مۇ­­عا­لىم, ورىس ءتىلىنىڭ وقىتۋشىسى ەدىم. بۇگىندە بىلىكتى دە ءبىلىمدىنى بىلاي قويىپ, جالپى جۋرناليست ماماندار جەتىسپەيدى. ەلى­مىز تاۋەلسىزدىك العالى بەرى رەس­مي دە, بەيرەسمي دە گازەت-جۋر­نالدار جاڭبىردان كەيىنگى قوزىقۇيرىقتاي قاپتادى دا كەتتى. قالتاسى قالىڭ­داردىڭ كو­­بى ۇنپاراق ۇستاۋعا اۋەس. ال ولاردى كىم جازىپ, كىم شىعارىپ جاتقانى جالعىز جاراتقانعا عانا ايان. بارىنە بىردەي كاسىبي جۋرناليست جەتپەيتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ولاردى دايارلاۋعا ءتيىس. قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىن ءتا­مامداعاندار الماتىنىڭ وزىنەن ارتىلمايدى. استاناداعى ەۋ­رازيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اتتاس فا­كۋل­تەتى ەندى عانا ەڭسە كوتەردى. وب­لىستارداعى ءبىراز ۋنيۆەرسيتەتتەردە جۋرناليستيكا بولىمشەلەرى بار كورىنەدى. بىراق, ولاردا ستۋدەنتتەرگە كىمدەر ءدارىس وقىپ, كىمدەر تۇلەك باۋلىپ جۇرگەنى جانە بەلگىسىز. بۇرىنعىداي بەدەلى بولماي, كىم كورىنگەن كيمەلەپ, جۇتاڭ تارتا باستاعان جۋرناليستيكامىزدىڭ جىرىق ەرنىنە كەتىك توستاعان بولىپ, كەزدەيسوق بىرەۋلەر توپىرلاپ كەتە مە دەگەن قاۋىپ تە جوق ەمەس. ونىڭ ۇستىنە بايىرعى وقۋ ورىندارىنىڭ وزىندە بولاشاق جۋرناليستەرگە ءباسپاسوز جۇمىسىنىڭ وتىمەن كىرىپ, ك ۇلىمەن شىعىپ ءتۇن قاتىپ, ءتۇس قاشىپ ەڭبەك ەتكەن شىن قالامگەرلەر ۇستازدىق ەتىپ ءجۇر دەي المايمىز. اسىلى, ءبىزدىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتتەرىندە عىلىمنىڭ بار سالاسىن وقىتادى-اۋ, تەك قالاي جازىپ, قالاي سويلەۋدى ۇيرەتپەيدى. بۇگىنگىدەي راديو مەن تەلەديدار داۋىرلەپ تۇرعان زاماندا تەرەڭ تولعاپ, شەشەن سويلەيتىن جۋرناليس­تەر اۋاداي قاجەت. سون­دىقتان, جاس جۋرناليستەرگە ءتىلىمىزدىڭ قايماعىن قالقىپ, مايەگىن سىمىرگەن, ءارى مەن ءمانىن شاشىراتپاي, ءتورت قۇبىلاسىن تەڭ جەتكىزەتىن ساحنا شەبەرلەرى نەگە ساباق بەرمەسكە؟! ايتەۋىر ءارتىس قىزدار كوبەيىپ, كوگىلدىر ەكران­نىڭ كوپ جۇگىن جەڭىلدەتكەن سىڭايلى. الايدا, ولار ءوزى جازباي, ءازىر ءماتىندى وقىپ بەرەدى عوي. كوبىنە سول ماتىندەردىڭ, اسىرەسە, اۋدارمالاردىڭ ولپى-سولپى بولاتىنى قىنجىلتادى. كەيبىر اۋدارمالار ءبورى ءسۇرىنىپ, بولتىرىك باتپاقتايتىنداي بالدىر-باتپاق بولادى. ءوز باسىم, قازىر قازاق جۋرنا­ليستيكاسىنىڭ باتپان جۇگىن قىز-كەلىنشەكتەر ەر-ازاماتتارمەن تەڭ كوتەرە باستادى دەپ ويلايمىن. ايەل جۋرناليستەردىڭ كوبەيۋى ءبىر جاعىنان ۇلتىمىزدىڭ زياتكەرلىك, بىلىمدارلىق الەۋەتى, مادەني, ادەبي دەڭگەيى وسكەنىنىڭ ايعاعى. بۇگىنگى تاڭدا ايناش پەن انار, باقىتگۇل مەن باع­داگۇل, گۇلزينا مەن گۇلبيعاش, ەسەنگۇل مەن قاراكوز, ءنازيا مەن ءنازيرا جازعاندارىن جۇرت ىزدەپ ءجۇرىپ وقيتىن قالامگەرلەرگە اينالدى. ولار جالت ەتكەن جاڭالىقتى تەز ءىلىپ اكەتەدى, ينتەرنەت دەرەكتەرىن ۇقىپتى, ۇسىناقتى پايدالانادى. ءتىل ۇستارتۋعا ءبارى دە توسەلىپ قالعان. الدى كىتاپ شىعارىپ, شۇرايلى شىعارمالارىن وقىر­مان قاۋىمعا ۇسىنىپ تا ۇلگەردى. ساپار­لارى ءساتتى بولىپ, جازارلارى كوبەيە بەرسىن دەپ تىلەيمىز. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جۋرناليست جازا ءبىلۋى كەرەك. جازا بىلەتىن, جۇرتتىڭ كوكەيىندەگىسىن تابا بىلە­تىن جۋرناليست قانا قۇرمەتكە لايىق. سارباس اقتاەۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى   الماتى