– ساعاتبەك مەدەۋبەك ۇلى, بيىل جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنە تالاپكەرلەردى قابىلداۋدا وزگەرىستەر بار دەپ ەستىدىك؟
– باسپا ونىمدەرىنىڭ, ءباسپاسوز ماتىندەرىنىڭ ادەبي رەداكتورلارىن دايارلايتىندىقتان, رەداكتور بولامىن, وزگەنىڭ جازعانىن سارالايمىن, تۇزەتەمىن دەگەن بالا الدىمەن ءوزى جازا ءبىلۋى كەرەك. سوندىقتان, ون جىلعا جۋىق ايتىلعان ويدىڭ بيىلعى قورىتىندىسى سول – ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جوعارى وقۋ ورنىنا قابىلداۋ تۋرالى ەرەجەسىنە «باسپا ءىسى» ماماندىعىنا تالاپكەرلەردى شىعارماشىلىق كونكۋرستار ارقىلى قابىلداۋ جونىندە وزگەرىس ەنگىزىلدى. كونكۋرس ەكى كەزەڭنەن تۇرادى. ءبىرىنشى كەزەڭدە ەركىن تاقىرىپقا شىعارما جازۋ, ەكىنشى كەزەڭدە بەرىلگەن ءماتىندى ادەبي رەداكتسيالاۋ جانە گرامماتيكالىق تۇزەتۋلەر جاساۋ, سونىمەن قاتار, اۋىزەكى تىلدەسۋ, سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ ماشىقتارى ساراپتالادى. كەلەسى وزگەرىس «قوعامدىق بايلانىس» ماماندىعىنا قاتىستى. بۇل ماماندىق بويىنشا تالاپكەرلەردىڭ تاڭداۋ ءپانى بۇرىن جاعىراپيا بولسا, بيىلدان باستاپ ادەبيەت بولىپ ەنگىزىلدى.
– اقپاراتتىق تەحنولوگيالار زامانىندا ەكىنىڭ ءبىرى اقپارات الۋعا دا, تاراتۋعا دا مۇمكىندىك الدى. مۇنداي جاعدايداعى جۋرناليستيكانىڭ سالماعى تۋرالى نە ايتۋعا بولادى؟
– مەنىڭشە, ءجۋرناليستىڭ قىزمەتى بۇرىنعىدان اۋىرلادى. قوعام قاي كەزدە دە كاسىبي بىلىكتى دە قۇزىرەتتى جۋرناليستكە ءزارۋ. قازىرگى ۋاقىتتا وتباسى-وشاق قاسىنىڭ, بولماسا قارا باسىنىڭ قوشان تىرلىگىنە قاتىستى حابار-وشار, وسەك-اياڭدى الۋ جانە تاراتا ءبىلۋ ءبىر بولەك تە, ۇلتتىڭ, مەملەكەتتىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە قاتىستى قوعامدا بولىپ جاتقان ءمانى مەن ماڭىزى زور ماسەلەلەر توڭىرەگىندە جالپىعا ورتاق وي قوزعاۋ, ازاماتتىق-پاتريوتتىق رۋحتاعى ءسوز ايتۋ, ايتقانىنا يلاندىرا الۋ, يلانعان جۇرەكتى جۇمىلدىرا ءبىلۋ – مۇلدەم باسقا. بۇل – ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. مۇنداي جاعدايدا كاسىپقوي جۋرناليستيكاعا دەگەن سۇرانىس بۇرىنعىدان دا جوعارى بولىپ تۇر.
– ءسوز بوستاندىعىنىڭ قوعامدىق ساناعا ىقپالى وراسان. قالاي ويلايسىز, ۇلتتىق جۋرناليستيكا بۇل تۇرعىدا ءوزىن ءوزى كورسەتە الدى ما؟
– ءبىزدىڭ قوعامدا ءسوز بوستاندىعى دا, وي ەركىندىگى دە بار. ماسەلە سول قۇندىلىقتاردى كىمنىڭ قالاي پايدالانىپ وتىرعاندىعىندا, كىمنىڭ قالاي قادىرلەيتىندىگىندە. ءابسوليۋتتى ازاتتىق بولمايتىنى سەكىلدى, ءابسوليۋتتى ءسوز بوستاندىعى, وي ەركىندىگى دە بولا المايدى. ولاي دەيتىنىم – جۋرناليست ەڭ الدىمەن ءوزىنىڭ ارى مەن ۇياتىنا, نامىسى مەن وجدانىنا تاۋەلدى. ودان كەيىن ول ءوز وتانىنىڭ مۇددەسىنە, مەملەكەتىنىڭ مۇراتىنا, ۇلتىنىڭ ۇياتىنا تاۋەلدى. سول مۇراتتار مەن مۇددەلەر نەگىزىندە جازىلعان اتا زاڭىنا, سول زاڭنىڭ اياسىنداعى كاسىبي ادەپ ەرەجەلەرىنە تاۋەلدى. جۋرناليست وسى مورالدىق-ەتيكالىق شەك پەن شەڭبەرلەر اياسىندا قىزمەت ەتەدى. ويتپەسە, ول ار الدىندا دا, زاڭ الدىندا دا جاۋاپتى بولادى.
– فاكۋلتەتتەرىڭىزدە «ديزاين» ماماندىعى دا بار عوي. ونىڭ جۋرناليستيكاعا قاتىسى قانشالىقتى؟
– ءيا, اشىلعانىنا بيىل ءتورتىنشى جىل. بۇرىن گازەت-جۋرنالدار مەن باسپا ونىمدەرىنىڭ بەزەنىن جاساۋشىلاردى دايارلاۋ بولماعان. تۇتىنۋشى تاۋاردىڭ الدىمەن سىرتقى اشەكەيىنە نازار اۋدارادى. تاۋاردىڭ سىرتقى ءپىشىنى ىشكى مازمۇنىنا ساي بولسا, ءوتىمدى بولاتىنى سەكىلدى, گازەتتىڭ دە, جۋرنالدىڭ دا, كىتابي باسىلىمداردىڭ دا, كەرەك دەسەڭىز, تەلەكورسەتىلىمدەردىڭ, ينتەرنەتتەگى سايتتار مەن پورتالداردىڭ دا ديزاينى, ياعني بەزەنى ايتىلار ويدىڭ اجارىن اشىپ تۇرسا, وقىرمان دا, كورەرمەن دە ىنتىعادى, كورۋگە, وقۋعا, اسىعادى. بۇل زاماناۋي قاجەتتىلىكتەردەن تۋعان جۋرناليستيكاعا قاتىستى جاڭا ماماندىق رەسپۋبليكامىزدا تۇڭعىش رەت ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە اشىلدى. كەلەسى جىلى العاشقى تۇلەكتەردى قاناتتاندىرامىز. بۇل ماماندىققا سۋرەتتەن, كومپوزيتسيادان ارناۋلى دايىندىقتارى بار تالاپكەرلەر كەلىپ جاتىر.
– جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ تۇلەكتەرىنە قاتىستى سىن كوپ ايتىلىپ جۇرگەنىن بىلەسىز. جۋرناليستەردى بۇگىنگى كۇننىڭ تالاپ-تىلەگىنە ساي دايارلاۋ بارىسى قالاي؟
– زاماننىڭ ءوزى تالاپ ەتىپ وتىرعان ۇشتىلدىلىكتىڭ, اسىرەسە, جۋرناليستەرگە كەرەكتىگىن ۋاقىت كۇن سايىن دالەلدەپ وتىر. ويتكەنى, جۋرناليست شەتەلگە شىقپاي, عالامتور ارقىلى اقپارات الماسپاي وتىرا المايدى. ول اقپاراتتار قاي ەلدەن كەلسە, سول ەلدىڭ تىلىندە بولعاندىقتان, اۋدارا الماسا اقپاراتتان قۇر قالدى دەي بەرىڭىز. سوندىقتان, ءبىزدىڭ فاكۋلتەتتە اعىلشىن توپتارى قۇرىلىپ, سول تىلدە ءدارىس بەرۋدى قولعا الدىق. سەبەبى, سوڭعى جىلدارى اعىلشىن ءتىلىن مەكتەپتە اجەپتاۋىر مەڭگەرىپ كەلگەن ابيتۋريەنتتەر كوبەيە باستادى. بۇل ۇلتىمىزدىڭ بولمىسىن, كەشەگىسى مەن بۇگىنگىسىن جانە ەرتەڭىن اعىلشىن تىلىندە جاھانعا تاراتاتىن ماماندار دايارلاۋ باستالدى دەگەن ءسوز. بولاشاقتا ءبىزدىڭ تۇلەكتەر حالىقارالىق كەڭىستىكتە دە سۇرانىسقا يە بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. ولاي بولاتىنى – شەت ەلدەردىڭ جۋرناليست ماماندار دايارلايتىن تاڭداۋلى وقۋ ورىندارىمەن قوس ديپلومدىق باعدارلاما بويىنشا مامان دايارلاۋ كەلىسىمشارتىنا وتىردىق. بيىلدان باستاپ جۋرناليستيكا ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن زاماناۋي تالاپتارعا ساي كەلەتىندەي ەتىپ قايتا جاساپ شىقتىق. مۇندا ەڭ قاجەتتى ماشىقتاردى ۇيرەتەتىن پاندەرمەن قوسا, سالالىق جۋرناليستيكاعا بەيىمدەيتىن پاندەر دە ەنگىزىلدى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت!
اڭگىمەلەسكەن ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
