22 ماۋسىم, 2016

«ءتورتىنشى بيلىك» تورلەتە مە؟

813 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
pressالەۋمەتتىك جەڭىلدىكتەردىڭ بار­لىعىنان شەتتەتىلگەن جۋرناليستەر جۇرت­شىلىقتىڭ كوز الدىندا ءجۇرمىز عوي دەپ وزدەرىن-وزدەرى جۇباتقانىمەن, اسىپ-تاسىپ بارا جاتقان جاعدايى جوق. ايلىعى شايلىعىنا جەتپەيدى. پاتەر اقىسىن تولەۋى كەرەك. جىلۋعا, سۋعا, جارىققا تولەيتىنى تاعى بار, دىڭكەلەپ-اق قالادى. بۇگىندە ەكى-ءۇش جينالىسقا بارىپ كەلگەن ءتىلشىڭىز كادىمگىدەي قينالادى. قوعامدىق كولىكتەردىڭ جولاقىسى قىم­باتتاعالى جۋرناليستەر قالتالارىن قاعىپ, تيىن ساناپ قالدى. ءتىپتى, قىزمەت ورنىنا ۆەلوسيپەد ءمىنىپ كەلەتىندەر دە بار. ءسوز جوق, «دەنساۋلىققا پايدالى» دەپ قانشالىقتى ماقتاعانىمىزبەن, قاسيەتتى قالام ۇستاعاندارعا قيىن-اق. ويتكەنى, بارعان جەرىندە ۆەلوتۇراق جوق. جينالىستان شىققاندا سول ماڭنىڭ تەنتەكتەرى ۆەلو­سيپەدىڭدى ۇپتەپ ۇلگەرەدى. جاياۋ جۋرناليست جىلارمان حالگە تۇسەدى. گازەتتە قىزمەت ىستەيتىندەردىڭ جىل سا­يىن قايتا ورالىپ كەلەتىن ەكى ناۋ­­قانى بار. ول – باسپاسوزگە جازىلۋ. قىمباتشىلىق كەلگەلى وقىرمان باسپاسوزگە ەكى رەت, جىلدىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى جارتىجىلدىعىنا جازىلادى. دەمەك, وقىرماندار الدىنا ەكى رەت با­رامىز. بارۋىن بارامىز-اۋ, بەتىمىز الاۋلاپ قايتادى. «گازەتتەرىڭىزدە نەگە سىن جوق؟ نەگە پروبلەمالىق ماسەلەلەر كوتەرمەيسىزدەر؟» دەپ سان ساۋالدىڭ استىنا الادى. نە دەپ جاۋاپ بەرەمىز؟ قۇرىلتايشىلاردىڭ قۇلاقتارىنا التىن سىرعا, وسىنداي سانسىز ساۋالدان قۇتىلاتىن كۇن قاشان تۋادى؟ سىرت قاراعاندا, جۋرناليستەردى جا­رىلقاپ جاتقانداي كورىنەدى. جۋر­ناليستەردىڭ كاسىبي مەرەكەسى قارساڭىندا ازىن-اۋلاق سىي-سياپات كورسەتىپ, قو­­لىمىزعا قاعاز (العىس حات نەمەسە ماقتاۋ قاعازى) ۇستاتىپ, مار­قايتىپ قويادى. سودان كەيىن جۋرناليستەر ۇمىتىلادى. ولار تەك جينالىستاردى ءاس­پەتتەپ جازۋ ءۇشىن عانا ىزدەلىنەدى. ەلىمىزدە تەمىرجولشىلارعا, اسكەري جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىز­مەتكەرلەرىنە, دارىگەرلەرگە, مۇعالىمدەرگە بىرقاتار جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان. «ءتور­تىنشى بيلىك» يەلەرى مۇندايدا تاعى شەتتەپ قالادى. ءبىز وقۋ جىلىندا وزات مۇعالىمدەر­گە پاتەر بەرىلگەنىن تالاي رەت كوردىك. ولار بولاشاق وتان قۇرىلىسشىلارىن تاربيەلەپ جاتىر. مۇنداي قۇرمەتكە ابدەن لايىق. سوندا قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشى سانالاتىن جۋرناليستەر نەگە مەملەكەت تاراپىنان قولداۋعا يە بولمايدى؟ وسىنى بيلىك باسىنداعىلار ويلانسا. شەتەلدەردە جۋرناليستەرمەن سانا­ساتىندار كوپ ءارى ولار قوماقتى ەڭ­بەكاقى الادى. ولاردىڭ تالاي ءتاجىري­بەسىن ەلىمىزگە ەنگىزىپ جاتىرمىز. وسى ورايدا جۋرناليس­تەرگە جاعداي جاساۋ, مارتەبەسىن كوتەرۋ, ماتەريالدىق جاعىنان كوتەرمەلەۋ سياقتى يگىلىكتى ىستەر نەگە قالىپ قويادى؟ زايىرلى مەم­لەكەتپىز دەيمىز. دەموكراتيالى ەلمىز دەيمىز. سول دەموكراتيانى دامىتاتىن باسپاسوزگە نەگە كومەك كورسەتىلمەيدى؟ بۇگىندە الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى باس­سىزدىقتار جۇيكەگە ءتيىپ ءبىتتى. ينتەر­نەتتى قوسىپ قالساڭىز, اركىم ويىنا كەلگەنىن جازىپ جاتىر. بۇل قوعامعا جاقسىلىق اپەرمەيدى. سوندىقتان, قوعام بۇل جۇيەدەن ءالى-اق جەرىنىپ, باس تارتادى. جاڭالىققۇمار جۇرتشىلىق گازەتكە قايتا ورالادى. سوندا ولار گازەتتەردەن وزدەرىنە كەرەكتىسىن تاۋىپ الۋى ءتيىس. ەندەشە, گازەت-جۋرنالداردان قول ۇزۋگە ءالى ەرتە. «ءتورتىنشى بيلىكتىڭ» تورگە شىعارىنا دەگەن سەنىمدى سوندىرگىمىز كەلمەيدى.  سابىربەك ولجاباي, جۋرناليست  شىمكەنت
سوڭعى جاڭالىقتار