دۇبىرگە تولى دۇنيە
جاقىندا الەمنىڭ اقپارات قۇرالدارى تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەدجەپ ءتايىپ ەردوعاننىڭ باراك وباما پرەزيدەنت بولعالى اقش-پەن اراداعى قارىم-قاتىناستارىنىڭ دامۋىنا كوڭىلى تولمايتىنى جونىندە مالىمدەمە جاساۋىنا ايرىقشا ءمان بەردى. ءتۇرلى سيپاتتا بۇل مالىمدەمە ءتۇسىندىرىلىپ جاتىر.
ءتۇرلى دەگەندە, بۇل مالىمدەمە ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناسقا سالقىنىن تيگىزەر بولسا, بۇل ەڭ الدىمەن تۇرىكتەرگە قولايسىزدىق تۋدىرادى. سوندا ەردوعانعا مۇنداي مالىمدەمە جاساۋ نەگە كەرەك ەدى دەيسىڭ. ديپلوماتيالىق ساياسات, ديپلوماتيالىق ادەپ دەگەن بار, ءتىپتى باراك وباما ۇناماعان كۇننىڭ وزىندە, سول وكپەنى لاق ەتكىزىپ قۇسا سالماي, ءىركىپ قالۋعا دا بولار ەدى. ءتۇرىك باسشىسى ولاي ەتپەدى, سەزىم شارپۋىنا جول بەردى. ءسىرا, مۇنىڭ ەكى ەل قارىم-قاتىناسىنا سالقىنى تيەدى.
بۇل مالىمدەمەنى ەردوعان ۇشاق ۇستىندە جاسادى. وعان دا وكپە اسەر ەتكەندەي-اۋ دەيسىڭ. ول اتاقتى بوكسشى موحاممەد ءاليدىڭ قازاسىنا بايلانىستى اقش-قا بارعان. اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلارىنا قاراعاندا, سوندا تۇرىك باسشىسىنا لايىقتى كوڭىل بولىنبەگەندەي. ونىڭ قۇران وقۋىنا, ءبىر ماتانى تابىتقا جابۋىنا مۇمكىندىك بەرمەگەن ءتارىزدى. ءتىپتى, سويلەيتىندەر تىزىمىنە دە قوسپاسا كەرەك. سونىڭ بارىنە وكپەلەپ, جەرلەۋگە قاراماي, ەردوعان ەلىنە قايتىپ كەتكەن. جوندەپ قارسى المادى دەپ, وباماعا دا وكپەلەگەن شىعار, سول وكپەسىن سىرتقا جايىپ سالدى.
«وباما پرەزيدەنت بولىپ سايلانعاننان كەيىن العاش ساپار شەككەن ەلى رەتىندە تۇركيانى تاڭداعاندا, ءبىز ءبىراز ۇمىتتەنگەن ەدىك, بىراق ءۇمىتىمىز اقتالمادى», – دەيدى ەردوعان. باستى وكپە–يسلام ەكسترەميستەرىنە قارسى كۇرەستە لايىقتى قولداۋ كورسەتپەي وتىر دەيدى. ءار ەلدىڭ ءوز ساياساتى, ءوز پايىمى بار, ءدال مەن قالاعانداي بول دەۋ ارتىق تا شىعار.
تاعى ءبىر وكپەنىڭ ۇلكەنى – اقش سيريالىق كۇردتەردى قولدايدى دەيدى. قولداماعاندا قايتسىن – سول يسلام ەكسترەميستەرىنە قارسى كۇرەستە قانىن توگىپ, جانىن قيىپ كۇرەسىپ جاتقان سول سيريالىق كۇردتەر ەمەس پە! ولاردى اقش قانا ەمەس, يسلام ەكسترەميستەرىن ايىپتايتىن ەلدەردىڭ قولدايتىنى داۋسىز ەمەس پە؟ ءتىپتى, سول تۇركى دۇنيەسىنىڭ ءبىر بۇتاعى – كۇرد دەيتىن حالىق ءوز مەملەكەتىن قۇرىپ, الەمدىك قاۋىمداستىق قاتارىنا قوسىلسا, دەپ تىلەيتىندەر دە از ەمەس. تۇرىك اعايىنداردىڭ كۇردتەرگە نەگە سونشا قاندارى قاراياتىنىن ءتۇسىنۋ قيىن.
ءجا, بۇل – ەكىنشى ماسەلە. ءبىزدىڭ نەگىزگى ايتپاعىمىز, پرەزيدەنت ەردوعاننىڭ اقش پرەزيدەنتىن ايىپتاۋى, ونىمەن كەتىسكەندەي بولۋى ەدى عوي. اقش دوس ەل بولاتىن, باسشىسىن دا دوس دەدى. ەندى جاقپاي وتىر. كۇنى كەشە ەۋرووداقتى كىنالادى. گەرمانيا, فرانتسيا, ۇلىبريتانياداي ەلدەردى, ولاردىڭ باسشىلارىن كىنالادى. سودان جاقسىلىق بولادى دەپ, ويلاۋ قيسىنعا كەلمەيدى. رەسەيمەن كىنالاسقاننىڭ نەگە سوقتىرعانى جۇرتتىڭ كوز الدىندا. وعان ەردوعاننىڭ ءوزى دە وكىنەتىنىن, قايتا تابىسساق دەيتىن ويىن ءار كەز اڭعارتادى. سونىڭ ءبىر كورىنىسى – 12 ماۋسىمداعى رەسەي كۇنىنە وراي پۋتينگە قۇتتىقتاۋ جولدادى. بولاشاقتا قارىم-قاتىناسىمىز لايىقتى دەڭگەيدە بولسىن دەپ تىلەك ءبىلدىردى. ول ءۇشىن ونى بۇلدىرمەۋ كەرەك ەمەس پە ەدى؟ كىنالاسۋ, ءبىر-ءبىرىن عايباتتاۋ جاقسىلىققا اپارعان ەمەس.
باسقا ەلدىڭ, اسىرەسە جانىڭا جاقىن ەلدىڭ ساياساتى, ۇستانىمى تۋرالى ايتۋ قيىن. ارينە, اركىمنىڭ ءوز پىكىرىن ءبىلدىرۋ قۇقى بارلىعى دا بەلگىلى. سويتسە دە جاقىنىڭدى ايىپتاعانداي پىكىر ايتۋ قيىن-اق. شىندىق ايتقىزادى.
تۇلعانىڭ قازاسى دا الەمدى دۇرلىكتىرەدى
دۇنيەنى دۇرلىكتەرگەن وقيعا دەگەندە, سوڭعى كەزدەردە امەريكا قۇراما شتاتتارىندا بۇل ءجيى كەزىكتى. پرەزيدەنت سايلاۋى جاڭا فازاعا كوشتى – ءبىر دەڭىز, ۇلى بوكسشى موحاممەد ءالي دۇنيەدەن وزدى – ونى الەم ازا تۇتتى, ورلاندو قالاسىنداعى بۇرىن-سوڭدى مۇندا بولماعان الاپات تەررورلىق اكتىگە كەزىكتى – الەم شۋلاپ جاتىر. قايسىسى دا ەرىكسىز ويعا قالدىرادى. ءبىز موحاممەد ءاليدىڭ قازاسى جايىندا وي بولىسپەكپىز.
جۇرت ونى اقش دەيتىن الىپ ەلدىڭ ومىرىندەگى عانا ەمەس-اۋ, الەمدىك ءمانى بار وقيعا رەتىندە قابىلدادى. ونى بىلمەيتىن ەل جوق. الەمنىڭ سپورتتى سۇيەتىن قاۋىمى, اسىرەسە بوكس جانكۇيەرلەرى ازا تۇتتى. 3 ماۋسىمدا جۇمادا قايتىس بولعان قايراتكەر تۇلعانى اراعا جەتى كۇن سالىپ جۇمادا جەرلەدى. ونىڭ قازاسىنا كوپتەگەن ەلدەردىڭ باسشىلارى قايعىرىپ, ارۋاعىن قۇرمەتتەپ, جەرلەۋگە قاتىستى.
وسى جەردە ۇلى سپورتشى تۋرالى ايتۋلى تۇلعالاردىڭ ايتقان وي-پىكىرلەرى, باعالارى كوڭىلگە ورالا بەرەدى. بۇۇ-نىڭ باس حاتشىسى پان گي مۋن امەريكا حالقىنا, باسشىلىعىنا كوڭىل ايتۋىندا ءاليدى الەمدىك ازاماتتار قاتارىنا قوستى. ال اقش پرەزيدەنتى باراك وبامانىڭ ول تۋرالى ءسوزى, ءسىرا, ازاماتتىقتى باعالاۋدىڭ ونەگەسىندەي تاريحتا قالاتىن شىعار. «ءالي الەمدى دۇرلىكتىردى, سول دۇرلىگۋ ارقاسىندا الەم دە جاقسارا ءتۇستى», – دەدى پرەزيدەنت. ول ءاليدى مارتين ليۋتەر كينگ جانە نەلسون ماندەلامامەن تەڭەستىردى. ال بۇل تۇلعالارمەن نەبىر مەن الەمنىڭ تۇتقاسىن ۇستاپ وتىرمىن دەپ كوكىرەگىنە نان پىسەتىن تالاي ەلدىڭ باسشىلارى تەڭەسە المايدى. ءاليدى تەڭەستىرۋ – ۇلكەن باعا.
سول ازالى كۇندەردە موحاممەد ءالي جايىندا ايتىلعان نەبىر تەبىرەنەرلىك سوزدەردى ەستىگەندە, تەلەارنالاردان حالىقتىڭ قۇرمەتىن كورگەندە, ءبىردى-ەكىلى, ءتىپتى جالعىز دەسە دە بولار, بىرەۋلەردىڭ ۇلى بوكسشى تۋرالى قىڭىر تارتقان سوزدەرى كوڭىلگە تىق ەتىپ تيەدى ەكەن. سونداي ءسوزدىڭ ءبىرىن ازەربايجان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, ازەربايجان پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتى اگاجان اليەۆ دەگەن 6 ماۋسىمدا Oxit.az ينتەرنەت-پورتالىندا جازدى. نە اكەسىنىڭ قۇنى قالعانىن كىم بىلەدى, موحاممەد ءالي ەشقانداي دا ۇلى بوكسشى بولعان ەمەس, بوكستى دامىتۋعا تۇك تە ىستەگەن جوق, دەدى. ودان دجو لۋيس دەگەن بىرەۋدى جوعارى تۇر دەپ ساندىراقتادى.
كوڭىلگە تيگەن سوڭ, ايتامىز دا, ايتپەسە ءاليدى ماراپاتتاعان ءسوز تەڭىز بولسا, الگىندەي عايبات ءسوز تامشى شىعار. الەم چەمپيونى, وليمپيادا چەمپيونى دەگەن اتاقتار بار. وندا سول اتاقتاردىڭ دا ءبارى بولدى. بىراق موحاممەد ءالي سول اتاقتاردان دا جوعارى تۇردى. جۇرت ايتقانداي, ول «حالىق چەمپيونى» بولدى. بۇل اتاققا باسقالار يە بولعان جوق. سپورتتىق جەتىستىكتەرىنە قاراعاندا اليدەن جوعارى تۇرعاندار دا بار. بىراق باسقالار اليدەي حالىقتىڭ قۇرمەتىنە جەتە العان جوق.
سوندا نەسىمەن دەيسىڭ عوي. ءسىرا, قىسقا قايىرىپ, ازاماتتىق تۇلعاسىمەن دەسەك, ءدال بولاتىن شىعار. ول ەشقاشان دا سول ازاماتتىق تۇلعاسىن جوعالتقان ەمەس. ءتىپتى رينگتە دە. ول قارسىلاسىنا دا جىرتقىشتىق قاتىگەزدىكپەن ۇمتىلمايتىن. «كوبەلەكشە ۇشامىن, اراداي شاعامىن» دەگەن ءسوز دە اليدەن قالعان. ول بوكستى ونەرگە اينالدىرىپ, كورەرمەنگە قۋانىش سىيلايتىن.
موحاممەد ءالي ومىردەن تۇلعا بولىپ ءوتتى. قاجەتتى كەزىندە يسلام ءدىنىن دە قابىلدادى, اقش-تىڭ ۆەتنامعا قارسى سوعىسىن دا ايىپتادى, ۇكىمەتپەن دە سوتتاستى. سول ءۇشىن ءبىراز ۋاقىت بوكستان دا اجىرادى. بىراق ازاماتتىق كەلبەتىن ساقتاپ قالدى. حالىق, ءتىپتى, ونىڭ جەڭىلىستەرىن دە جەڭىستەي كورەتىن. ازاماتتىعى ءۇشىن. ۇلى بوكسشى دۇنيەدەن وزعاندا دا حالىق ونىمەن ۇلى تۇلعامەن قوشتاسقانداي قوشتاستى.
جاقىندا الەمنىڭ اقپارات قۇرالدارى تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەدجەپ ءتايىپ ەردوعاننىڭ باراك وباما پرەزيدەنت بولعالى اقش-پەن اراداعى قارىم-قاتىناستارىنىڭ دامۋىنا كوڭىلى تولمايتىنى جونىندە مالىمدەمە جاساۋىنا ايرىقشا ءمان بەردى. ءتۇرلى سيپاتتا بۇل مالىمدەمە ءتۇسىندىرىلىپ جاتىر.
ءتۇرلى دەگەندە, بۇل مالىمدەمە ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناسقا سالقىنىن تيگىزەر بولسا, بۇل ەڭ الدىمەن تۇرىكتەرگە قولايسىزدىق تۋدىرادى. سوندا ەردوعانعا مۇنداي مالىمدەمە جاساۋ نەگە كەرەك ەدى دەيسىڭ. ديپلوماتيالىق ساياسات, ديپلوماتيالىق ادەپ دەگەن بار, ءتىپتى باراك وباما ۇناماعان كۇننىڭ وزىندە, سول وكپەنى لاق ەتكىزىپ قۇسا سالماي, ءىركىپ قالۋعا دا بولار ەدى. ءتۇرىك باسشىسى ولاي ەتپەدى, سەزىم شارپۋىنا جول بەردى. ءسىرا, مۇنىڭ ەكى ەل قارىم-قاتىناسىنا سالقىنى تيەدى.
بۇل مالىمدەمەنى ەردوعان ۇشاق ۇستىندە جاسادى. وعان دا وكپە اسەر ەتكەندەي-اۋ دەيسىڭ. ول اتاقتى بوكسشى موحاممەد ءاليدىڭ قازاسىنا بايلانىستى اقش-قا بارعان. اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلارىنا قاراعاندا, سوندا تۇرىك باسشىسىنا لايىقتى كوڭىل بولىنبەگەندەي. ونىڭ قۇران وقۋىنا, ءبىر ماتانى تابىتقا جابۋىنا مۇمكىندىك بەرمەگەن ءتارىزدى. ءتىپتى, سويلەيتىندەر تىزىمىنە دە قوسپاسا كەرەك. سونىڭ بارىنە وكپەلەپ, جەرلەۋگە قاراماي, ەردوعان ەلىنە قايتىپ كەتكەن. جوندەپ قارسى المادى دەپ, وباماعا دا وكپەلەگەن شىعار, سول وكپەسىن سىرتقا جايىپ سالدى.
«وباما پرەزيدەنت بولىپ سايلانعاننان كەيىن العاش ساپار شەككەن ەلى رەتىندە تۇركيانى تاڭداعاندا, ءبىز ءبىراز ۇمىتتەنگەن ەدىك, بىراق ءۇمىتىمىز اقتالمادى», – دەيدى ەردوعان. باستى وكپە–يسلام ەكسترەميستەرىنە قارسى كۇرەستە لايىقتى قولداۋ كورسەتپەي وتىر دەيدى. ءار ەلدىڭ ءوز ساياساتى, ءوز پايىمى بار, ءدال مەن قالاعانداي بول دەۋ ارتىق تا شىعار.
تاعى ءبىر وكپەنىڭ ۇلكەنى – اقش سيريالىق كۇردتەردى قولدايدى دەيدى. قولداماعاندا قايتسىن – سول يسلام ەكسترەميستەرىنە قارسى كۇرەستە قانىن توگىپ, جانىن قيىپ كۇرەسىپ جاتقان سول سيريالىق كۇردتەر ەمەس پە! ولاردى اقش قانا ەمەس, يسلام ەكسترەميستەرىن ايىپتايتىن ەلدەردىڭ قولدايتىنى داۋسىز ەمەس پە؟ ءتىپتى, سول تۇركى دۇنيەسىنىڭ ءبىر بۇتاعى – كۇرد دەيتىن حالىق ءوز مەملەكەتىن قۇرىپ, الەمدىك قاۋىمداستىق قاتارىنا قوسىلسا, دەپ تىلەيتىندەر دە از ەمەس. تۇرىك اعايىنداردىڭ كۇردتەرگە نەگە سونشا قاندارى قاراياتىنىن ءتۇسىنۋ قيىن.
ءجا, بۇل – ەكىنشى ماسەلە. ءبىزدىڭ نەگىزگى ايتپاعىمىز, پرەزيدەنت ەردوعاننىڭ اقش پرەزيدەنتىن ايىپتاۋى, ونىمەن كەتىسكەندەي بولۋى ەدى عوي. اقش دوس ەل بولاتىن, باسشىسىن دا دوس دەدى. ەندى جاقپاي وتىر. كۇنى كەشە ەۋرووداقتى كىنالادى. گەرمانيا, فرانتسيا, ۇلىبريتانياداي ەلدەردى, ولاردىڭ باسشىلارىن كىنالادى. سودان جاقسىلىق بولادى دەپ, ويلاۋ قيسىنعا كەلمەيدى. رەسەيمەن كىنالاسقاننىڭ نەگە سوقتىرعانى جۇرتتىڭ كوز الدىندا. وعان ەردوعاننىڭ ءوزى دە وكىنەتىنىن, قايتا تابىسساق دەيتىن ويىن ءار كەز اڭعارتادى. سونىڭ ءبىر كورىنىسى – 12 ماۋسىمداعى رەسەي كۇنىنە وراي پۋتينگە قۇتتىقتاۋ جولدادى. بولاشاقتا قارىم-قاتىناسىمىز لايىقتى دەڭگەيدە بولسىن دەپ تىلەك ءبىلدىردى. ول ءۇشىن ونى بۇلدىرمەۋ كەرەك ەمەس پە ەدى؟ كىنالاسۋ, ءبىر-ءبىرىن عايباتتاۋ جاقسىلىققا اپارعان ەمەس.
باسقا ەلدىڭ, اسىرەسە جانىڭا جاقىن ەلدىڭ ساياساتى, ۇستانىمى تۋرالى ايتۋ قيىن. ارينە, اركىمنىڭ ءوز پىكىرىن ءبىلدىرۋ قۇقى بارلىعى دا بەلگىلى. سويتسە دە جاقىنىڭدى ايىپتاعانداي پىكىر ايتۋ قيىن-اق. شىندىق ايتقىزادى.
تۇلعانىڭ قازاسى دا الەمدى دۇرلىكتىرەدى
دۇنيەنى دۇرلىكتەرگەن وقيعا دەگەندە, سوڭعى كەزدەردە امەريكا قۇراما شتاتتارىندا بۇل ءجيى كەزىكتى. پرەزيدەنت سايلاۋى جاڭا فازاعا كوشتى – ءبىر دەڭىز, ۇلى بوكسشى موحاممەد ءالي دۇنيەدەن وزدى – ونى الەم ازا تۇتتى, ورلاندو قالاسىنداعى بۇرىن-سوڭدى مۇندا بولماعان الاپات تەررورلىق اكتىگە كەزىكتى – الەم شۋلاپ جاتىر. قايسىسى دا ەرىكسىز ويعا قالدىرادى. ءبىز موحاممەد ءاليدىڭ قازاسى جايىندا وي بولىسپەكپىز.
جۇرت ونى اقش دەيتىن الىپ ەلدىڭ ومىرىندەگى عانا ەمەس-اۋ, الەمدىك ءمانى بار وقيعا رەتىندە قابىلدادى. ونى بىلمەيتىن ەل جوق. الەمنىڭ سپورتتى سۇيەتىن قاۋىمى, اسىرەسە بوكس جانكۇيەرلەرى ازا تۇتتى. 3 ماۋسىمدا جۇمادا قايتىس بولعان قايراتكەر تۇلعانى اراعا جەتى كۇن سالىپ جۇمادا جەرلەدى. ونىڭ قازاسىنا كوپتەگەن ەلدەردىڭ باسشىلارى قايعىرىپ, ارۋاعىن قۇرمەتتەپ, جەرلەۋگە قاتىستى.
وسى جەردە ۇلى سپورتشى تۋرالى ايتۋلى تۇلعالاردىڭ ايتقان وي-پىكىرلەرى, باعالارى كوڭىلگە ورالا بەرەدى. بۇۇ-نىڭ باس حاتشىسى پان گي مۋن امەريكا حالقىنا, باسشىلىعىنا كوڭىل ايتۋىندا ءاليدى الەمدىك ازاماتتار قاتارىنا قوستى. ال اقش پرەزيدەنتى باراك وبامانىڭ ول تۋرالى ءسوزى, ءسىرا, ازاماتتىقتى باعالاۋدىڭ ونەگەسىندەي تاريحتا قالاتىن شىعار. «ءالي الەمدى دۇرلىكتىردى, سول دۇرلىگۋ ارقاسىندا الەم دە جاقسارا ءتۇستى», – دەدى پرەزيدەنت. ول ءاليدى مارتين ليۋتەر كينگ جانە نەلسون ماندەلامامەن تەڭەستىردى. ال بۇل تۇلعالارمەن نەبىر مەن الەمنىڭ تۇتقاسىن ۇستاپ وتىرمىن دەپ كوكىرەگىنە نان پىسەتىن تالاي ەلدىڭ باسشىلارى تەڭەسە المايدى. ءاليدى تەڭەستىرۋ – ۇلكەن باعا.
سول ازالى كۇندەردە موحاممەد ءالي جايىندا ايتىلعان نەبىر تەبىرەنەرلىك سوزدەردى ەستىگەندە, تەلەارنالاردان حالىقتىڭ قۇرمەتىن كورگەندە, ءبىردى-ەكىلى, ءتىپتى جالعىز دەسە دە بولار, بىرەۋلەردىڭ ۇلى بوكسشى تۋرالى قىڭىر تارتقان سوزدەرى كوڭىلگە تىق ەتىپ تيەدى ەكەن. سونداي ءسوزدىڭ ءبىرىن ازەربايجان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, ازەربايجان پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتى اگاجان اليەۆ دەگەن 6 ماۋسىمدا Oxit.az ينتەرنەت-پورتالىندا جازدى. نە اكەسىنىڭ قۇنى قالعانىن كىم بىلەدى, موحاممەد ءالي ەشقانداي دا ۇلى بوكسشى بولعان ەمەس, بوكستى دامىتۋعا تۇك تە ىستەگەن جوق, دەدى. ودان دجو لۋيس دەگەن بىرەۋدى جوعارى تۇر دەپ ساندىراقتادى.
كوڭىلگە تيگەن سوڭ, ايتامىز دا, ايتپەسە ءاليدى ماراپاتتاعان ءسوز تەڭىز بولسا, الگىندەي عايبات ءسوز تامشى شىعار. الەم چەمپيونى, وليمپيادا چەمپيونى دەگەن اتاقتار بار. وندا سول اتاقتاردىڭ دا ءبارى بولدى. بىراق موحاممەد ءالي سول اتاقتاردان دا جوعارى تۇردى. جۇرت ايتقانداي, ول «حالىق چەمپيونى» بولدى. بۇل اتاققا باسقالار يە بولعان جوق. سپورتتىق جەتىستىكتەرىنە قاراعاندا اليدەن جوعارى تۇرعاندار دا بار. بىراق باسقالار اليدەي حالىقتىڭ قۇرمەتىنە جەتە العان جوق.
سوندا نەسىمەن دەيسىڭ عوي. ءسىرا, قىسقا قايىرىپ, ازاماتتىق تۇلعاسىمەن دەسەك, ءدال بولاتىن شىعار. ول ەشقاشان دا سول ازاماتتىق تۇلعاسىن جوعالتقان ەمەس. ءتىپتى رينگتە دە. ول قارسىلاسىنا دا جىرتقىشتىق قاتىگەزدىكپەن ۇمتىلمايتىن. «كوبەلەكشە ۇشامىن, اراداي شاعامىن» دەگەن ءسوز دە اليدەن قالعان. ول بوكستى ونەرگە اينالدىرىپ, كورەرمەنگە قۋانىش سىيلايتىن.
موحاممەد ءالي ومىردەن تۇلعا بولىپ ءوتتى. قاجەتتى كەزىندە يسلام ءدىنىن دە قابىلدادى, اقش-تىڭ ۆەتنامعا قارسى سوعىسىن دا ايىپتادى, ۇكىمەتپەن دە سوتتاستى. سول ءۇشىن ءبىراز ۋاقىت بوكستان دا اجىرادى. بىراق ازاماتتىق كەلبەتىن ساقتاپ قالدى. حالىق, ءتىپتى, ونىڭ جەڭىلىستەرىن دە جەڭىستەي كورەتىن. ازاماتتىعى ءۇشىن. ۇلى بوكسشى دۇنيەدەن وزعاندا دا حالىق ونىمەن ۇلى تۇلعامەن قوشتاسقانداي قوشتاستى.
