كوللەدج تۇلەكتەرىنە جاڭا مۇمكىندىكتەر تۋادى

ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى قازاقستاندا كەشەندى تەستى­لەۋ­دى (كت) 2017 جىلدىڭ قاڭتارىندا قايتا تاپسىرۋعا بو­لاتىن­دىعىن جاريالايدى. سونىمەن بىرگە, كوللەدج تۇلەك­تەرى شارتتى تۇردە جوعارى وقۋ ورنىنا قابىلدانۋىنا قۇقىلى. ەندى تالاپكەر ەشبىر كەدەر­گىسىز جوو-عا ءتۇسىپ, شارتتى تۇردە وقي باستايدى, وسىلايشا كەشەندى تەس­تىلەۋدى تابىستى تاپسىرۋدى ارت­تىرادى جانە ءبىر جىل ۋا­قى­تىن بوسقا جىبەرمەيدى. وسى جاڭالىقتارعا بايلانىستى UIB ۋنيۆەرسيتەتى ەمتيحاندى ءساتسىز تاپسىرعان كوللەدج تۇلەكتەرىن دۇرىس شەشىم قابىلداۋعا شاقى­رادى. 2016 جىلدىڭ 1 تامىزىنان باستاپ UIB ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باكالاۆريات باعدارلاماسىنا ءتۇسىپ, جوو-دا وقىپ ءجۇرىپ 2017 جىلدىڭ قاڭتارىندا تكت-نى قايتا تاپسىرۋدى كوزدەيتىن كە­شەن­­دى دايىندىقتان وتۋگە بولا­دى. حالىقارالىق بيزنەس ۋني­ۆەر­­سيتەتى (UIB) قر جوو-لار­دىڭ ىشىندە ءبىرىنشى بولىپ كەشەندى تەس­تى­لەۋگە جەدەل­دەتىلگەن دايىندىق پراك­تي­كاسىن قولعا الدى. مى­سالى, 2013 جىلى Foundation باع­دار­­لاماسى ىسكە قوسىلدى, وعان ۇبت مەن تكت تاپسىرۋعا ءجۇ­يەلى جاڭاشىل دايىندىق ءجۇر­گىزۋ­گە ماماندانعان الماتى قالاسى­نىڭ ۇزدىك وقىتۋشىلارى تارتىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا UIB ۋنيۆەر­سي­تەتى­نىڭ شارتتى قابىلدانعان ستۋ­دەنت­تەردىڭ تكت-نى قايتا تاپسىرۋى­نا دايىنداۋ ءۇشىن بارلىق قاجەت­تى قورلارى بار. بىرىنشىدەن, ءبىز يكەم­دى جۇمىس كەستەسىن قۇرىپ, پەداگو­گيكا­لىق جۇكتەمەنى ۇلەس­تىرۋدە اكادە­ميا­­لىق تاجىريبە جيناقتادىق. ەكىن­­شىدەن, دايىندىق دەڭ­گەي­لەرى بو­يىن­شا جەكە وقۋ باع­دار­لاماسىن قۇرۋ­دا ءادىسنا­ما­لىق تاجىريبەمىز بار. ءۇشىن­شىدەن, تەستكە دايىن­دىقتا يننو­ۆا­تسيالىق تەحنولو­گيا­لاردى پايدا­لا­­نا­مىز, مۇنىڭ ءوزى ستۋدەنتتەرگە سى­نا­ما تەستىلەۋ ناتيجەلەرى بويىن­شا دامۋى­نىڭ جەكە تراەكتوريا­سىن باقى­لاۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى. باع­دار­لاما تىڭداۋشىلارى ور­تاق ەلەكتروندى وقۋ پورتالى­نا ەن­گىزىل­گەن, مۇندا اركىمنىڭ ءوز جەكە كابينەتى بار. وسى پورتال تىڭ­داۋشىلاردىڭ جەكە وقۋ باع­دار­لاماسىنا تۇزەتۋ ەن­گىزۋگە كومەك­تەسەتىن تالدامالىق جانە ستا­تيس­تيكالىق دەرەكتەردى قا­لىپ­تا­ستىرادى. بۇگىندە Foundation باع­­دار­لاماسى بويىنشا 1 500-دەن اس­تام ستۋدەنت دايىندالدى, جىل سايىن ولار­­­دىڭ 92%-ى كە­شەندى تەستىلەۋدى تا­­­بى­س­­­تى تاپسىرادى. وعان قوسا باع­دار­­­­لا­­مانى ءبىتىرۋ­شىلەردىڭ كوبى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ مەملە­كەت­­­ت­ىك ءبىلىم گرانتتارىنىڭ يەگەرلەرى بولادى. كوللەدج تۇلەكتەرىنىڭ تكت تاپسىرۋ ماسەلەسى بۇرىننان بار. ستاتيس­تيكالىق دەرەكتەرگە ساي, 2015 جىلى تكت-گە 81295 تالاپكەر قاتىس­قان, ونىڭ 46 164-ءى ءوتۋ بالىن جيناي المادى. اتالعان دەرەكتەر ويلاندىرماي قويمايدى, بۇل كوللەدج بىتىرەتىندەردىڭ 30%-ى عانا ەكەنىن تۇسىنگەنىمىز ءجون. مىنە, وسىلاي, 200 000-نان استام جاس «قۇلاپ قالۋدان» قور­قىپ, كەشەندى تەستىلەۋگە بارماي جوعارى بىلىمنەن ءۇمىتىن ۇزەدى. كول­لەدجدەردە وقى­تۋ جۇيەسى تەست تاپ­سى­راتىن ءپان­دەردەن گورى ماماندىق بو­يىن­شا پاندەردى ۇيرەتۋگە باعدار­لان­عان. ناتيجەسىندە, كەشەندى تەستى­لەۋدى تاپسىرعانداردىڭ 30%-ى عانا جوو-عا ءوتۋ بالىن جينايتىنى تۇسىنىكتى. تكت ءوز ماماندىعى بويىنشا ناقتى پراكتيكالىق داعدىلارعا يە كوللەدج تۇلەكتەرى ءۇشىن كەدەرگى بولماۋى ءتيىس. ولار ماماندىعىن تەرەڭىرەك مەڭگەرىپ, تەوريا­لىق جانە پراك­تيكالىق ءتاجىري­بە جيناعىسى كەلە­دى, بىراق جوعارىدا ايتىلعان سەبەپ­تەرگە باي­لانىستى كەشەندى تەستىلەۋدى تاپسىرا المايدى. تاعى ءبىر ۇلكەن ماسەلە: وتان­دىق مەكتەپتەر مەن كوللەدج ءتۇ­لەك­تەرى­نىڭ رەسەيگە, قىتايعا, باسقا ەلدەرگە «اكادەميالىق كوشىپ قونۋى». مىسالى, 2015 جىلى رەسەيدە 39 000 قازاق­ستاندىق وقى­دى. جىل سايىن شامامەن 20 000 تالاپكەر كەشەن­دى تەستى­لەۋدى تاپسىرا الماي, اقى­لى نەگىز­دە شەتەل جوو-لارىنا نەمە­سە «تران­زيت جوو-عا» شاراسىز وقۋ­عا تۇسە­دى. كوبى ءبىرىنشى سەمەستر­دەن سوڭ قازاق­ستاندىق ۋنيۆەر­سيتەتتەرگە اۋى­سادى, بىراق وسى مەكە­مەلەردىڭ ءىس ارەكەتىنىڭ زاڭدىلىعى ۇلكەن كۇمان تۋعىزادى. وسى پروبلەمالاردى جالپىلاي وتى­رىپ, ءمينيستردىڭ كەشەندى تەستى­لەۋ­دى قايتا تاپسىرۋ تۋرالى جانە جوو-عا شارتتى قابىلداۋ تۋرالى شەشىمى ءبىلىم سالاسىنداعى كوپ ماسەلەلەر­دى شەشىپ, قازاقستاندىق جوو-لاردىڭ باسەكەگە قابى­لەت­تى­لى­گىن ارتتىرادى دەپ نىق سەنىم­مەن ايتۋعا بولادى. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اتاپ وتكەن­­­دەي, تۇبەگەيلى وزگەرىستەر, اسىرەسە, وسىنداي ماڭىزدى سالادا قيىندىقسىز وتپەيدى. الايدا, الەمنىڭ نەعۇرلىم دامىعان 30 ەلى قاتارىنا كىرۋگە ءۇمىت ارتساق, حالىقارالىق ءىس-تاجىريبەنى پايدالانىپ, ۋاقىت تالاپتارىن ەسكەرگەن ءجون. باقتيار سابدەناليەۆ, UIB ۋنيۆەرسيتەتى Foundation باعدارلاماسىنىڭ ديرەكتورى