جەر ماسەلەسىنە قاتىستى زاڭ جوباسى

ماقۇلدانىپ, پارلامەنت سەناتىنا قاراۋ ءۇشىن جولداندى كەشە پارلامەنت ماجىلىسىندە سپيكەر باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتانىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسى ءوتىپ, وندا كۇن تارتىبىنە سايكەس بىرنەشە ماسەلە قارالدى. سونىڭ ىشىندە حالىقتىڭ الاڭ­داۋشىلىعىن تۋعىزعان بىلتىرعى جىلعى جەر كودەكسىنە ەنگىزىلگەن كەيبىر نورمالاردىڭ توقتاتىلا تۇرۋى تۋرالى زاڭ جوباسى ءبىرىنشى كەزەك­تە قارالدى. بۇل زاڭ جوباسىن ازىرلەۋگە پرەزيدەنت ن.نازار­باەۆ­تىڭ ۇستىمىزدەگى جىلعى 6 مامىر­داعى «جەر زاڭناماسىنىڭ كەيبىر نورمالارىن قولدانۋعا موراتوري ەنگىزۋ تۋرالى» جارلىعى نەگىز بولدى. زاڭ جوباسى بويىنشا بايان­­دامانى پرەمەر-مينيستر­دىڭ ورىن­باسارى – اۋىل شارۋا­شى­لىعى مي­نيسترى اسقار مىرزاح­مەتوۆ جا­ساپ, قۇجات جوباسى بويىن­شا پرەزيدەنت جارلىعىن جۇزە­گە اسىرۋ ماق­ساتىندا 2016 جىل­دىڭ 31 جەلتوق­سانىنا دەيىن «قا­زاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ جەر كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تو­لىق­تىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» 2015 جىل­عى 2 قاراشاداعى زاڭنىڭ كەي­بىر نورمالارىنىڭ جانە جەر كو­دەكسىنىڭ جەكەلەگەن نور­مالارى­نىڭ قولدانىسى توقتا­تىلا تۇرا­تىنىن كولدەنەڭ تارتتى. اتاپ ايتقاندا, ولار شەتەل­دىكتەرگە, ازاماتتىعى جوق ادام­دار­عا, شەتەلدىك زاڭدى تۇلعا­لارعا, سونداي-اق, جارعىلىق كاپيتالىن­داعى شەتەلدىكتەردىڭ, ازاماتتىعى جوق ادامداردىڭ, شەتەلدىك زاڭدى تۇلعالاردىڭ ۇلەسى 50 پايىزدان اساتىن زاڭدى تۇلعالارعا اۋىل شا­رۋا­شىلىعى ماقساتىنداعى جەردى ۋاقىتشا جەر پايدالانۋ قۇقى­عىن بەرۋگە, سونداي-اق, قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازامات­تارى مەن زاڭدى تۇلعالارىنا مەم­لە­كەتتىك مەنشىكتەگى اۋىل شارۋا­شىلىعى ماقساتىنداعى جەرگە جەكە­مەنشىك قۇقىعىن بەرۋگە بايلانىستى نورمالار. زاڭ جوباسى بارلىق قۇزىرلى ورگان وكىلدەرىمەن كەلىسىلگەن, ورىندالۋىنا قوسىمشا شىعىن تالاپ ەتپەيدى, دەدى بايانداماشى. قوسىمشا باياندامانى ءماجىلىس دەپۋتاتى, اگرارلىق ماسەلەلەر جونىندەگى تۇراقتى كوميتەت مۇشەسى سەرگەي زۆولس­كي جاساپ, زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ 3 وتىرىسى جانە باس كوميتەتتىڭ كەڭەي­تىلگەن وتىرىسى وتكىزىلگەنىن, ءماجىلىستىڭ بارلىق كوميتەتتەرى وڭ قورىتىندىلارىن بەرگەنىن العا تارتتى. وسىدان ءارى كوپ تالقىلانباي زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. وسى كەزدە اگرارلىق ماسەلەلەر جونىندەگى كوميتەتتىڭ توراعاسى ساپارحان وماروۆ ءسوز سۇراپ, اتالعان قۇجاتتى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 شىلدەسىندە قابىلداۋ قاجەتتىگىن ايتتى جانە زاڭ جوباسىنىڭ جان-جاقتى تالقىلانعانىن ەسكەرە وتىرىپ, ونى ەكىنشى وقىلىمدا قاراۋدى ۇسىندى. ۇسىنىس دەپۋتاتتار تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ, ءتيىستى تالقىلاۋدان كەيىن باسقا ءما­سەلەلەر قارالىپ بولعان سوڭ ەكىنشى وقىلىمدا دا ماقۇل­دانىپ, سەناتقا جولداندى. كۇن تارتىبىندەگى باسقا ماسە­لەلەردىڭ اراسىندا 1998 جىلعى 6 شىلدەدەگى رەسەي فە­دەراتسياسىمەن جەر قويناۋىن پاي­دالانۋعا ارنالعان ەگەمەن­دىك قۇقىقتاردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا كاسپي تەڭىزى سول­تۇستىك بولىگىنىڭ ءتۇبىن مەجەلەۋ تۋرالى كەلىسىمگە حاتتا­ماعا وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيا­لاۋ تۋرالى زاڭ جوباسى ما­قۇل­داندى. بۇل حاتتاما قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فە­دەراتسياسىنىڭ اتىنان ۋاكى­لەتتى ۇيىمدار ارقىلى كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك ءبولى­گىنىڭ تۇبىندەگى كەندى قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىندا «قۇرمانعازى» («قۇلالى»), رەسەي فەدەراتسياسىندا «تسەن­ترال­نايا» جانە «حۆالىنسكوە» كەن ورنى قۇرىلىمدارىندا ءبىر­لە­سىپ يگەرۋگە قۇقىقتىق نەگىز­دەردى بەلگىلەيدى. سونداي-اق, جالپى وتىرىس­تا وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسى ماسەلەلەرى بويىنشا, اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ مەن اۆياتسيا قىزمەتىنە قاتىستى تۇزەتۋلەرگە ارنالعان زاڭ جوبالارى جۇمىسقا قابىلداندى. كۇن تارتىبىندەگى تاعى ءبىر ماسەلە – 1994 جىلعى 15 ءساۋىر­دەگى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قا­تىسۋشىلارى مەن مۇگەدەك­تەرىنە, باسقا مەملەكەتتەر­دىڭ اۋماعىنداعى ۇرىس قيمىل­دارىنا قاتىسۋشىلارعا, قازا تاپقان اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ وتباسىلارىنا ارنالعان جەڭىلدىكتەر مەن كەپىلدىكتەردى ءوزارا تانۋ تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋعا بايلانىستى قورىتىندى ازىرلەۋ جونىندە بولعان ەدى. بۇل ماسەلە بويىنشا دا ءتيىستى شەشىم قابىلداندى. سوڭىنان دەپۋتاتتار ورتالىق اتقارۋ ورگاندارىنا ارنالعان وزدەرىنىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جاريالادى. جاقسىباي سامرات, «ەگەمەن قازاقستان»