سەرگەلدەڭگە ءتۇسىپ ءجۇرمىن

– دەيدى شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى بوتاگوز بايمولداەۆا «ەگەمەننىڭ» وبلىس ورتا­لى­عىنداعى ءتىلشى قوسىنىنا ارنايى كەلگەن ايەل ءوزىن بوتاگوز بايمولداەۆا دەپ تانىستىردى. ول قوسوبا اۋىلى اۋماعىنداعى «وڭعارباي» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى ەكەن. اڭگىمەسىنىڭ ۇزىن-ىرعاعى تومەندەگىدەي بولىپ شىق­تى. ياعني ونىڭ ايتۋى بويىنشا, وتكەن جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا قوجالىقتاعى سيىر مالىنىڭ برۋتسەللەزبەن اۋىراتىنىن نەمەسە اۋىر­مايتىنىن انىقتاۋ ءۇشىن قان الىنادى. ونى اۋىلداعى مال دارىگەرى اۋداندىق زەرتحاناعا اپارعان. سوعان سايكەس بايمولداەۆاعا زەرتتەۋ قورىتىندىسى بەرىلگەن. مۇندا اناۋ-مىناۋ ەمەس, 70 باس ءىرى قارا برۋتسەللەزگە شالدىققان بولىپ شىعادى. ونىڭ 11 باسى عانا بويداق مال, قالعاندارى بۇزاۋ­لاعانىنا كوپ بولا قويماعان سيىر­لار ەكەن. كۇن سايىن اي قاراپ وتىرعان جوقپىز, مال قاراپ وتىرمىز عوي. مەن بۇل قورىتىندىعا كەلىسە المادىم. سوندىقتان, قاي­تادان اناليز الىنۋىن سۇراپ ارىز جازدىم. ايتسە دە, وبلىستىق ۆەتەرينارلىق ينسپەكتسيانىڭ وكىلدەرى بۇعان رۇقسات بەرمەپتى. سو­دان سوڭ ول باسقا امالىنىڭ جوق­­تىعىنان مالدارىن ەتكە تاپسىرىپتى. ەڭ ءبىر وكىنىشتىسى, وسى ارالىقتا جەتىم قالعان بۇزاۋلار ءولىپ قالىپتى. بوتاگوز وڭعاربايقىزىنىڭ برۋتسەللەزگە شالدىقتى دەگەن مالدىڭ ورنىنا وزگە ساۋ ءىرى قارا الايىن دەگەن نيەتى دە بولعان ەكەن. بۇل ويى دا ىسكە اسپاپتى. ويتكەنى برۋتسەللەزگە شىقتى دەگەن مالىنا مەملەكەت ەسەبىنەن تولەنۋگە ءتيىستى 5 ميلليون  568 مىڭ تەڭگە كولەمىندەگى تولەماقىسى ءالى كۇنگە دەيىن بەرىلمەي كەلەدى. بۇل جاعدايدى ب.بايمولداەۆا قوجالىققا جاسالىپ وتىرعان قيانات دەپ ەسەپتەيتىنىن ايتتى. سونىمەن بىرگە, ول بالامالى تۇردە تاۋەلسىز زەرتحانا نەگە قۇرىلمايدى, ەگەر ونداي قۇرىلىم بولسا, مۇمكىن, مۇنداي سەرگەلدەڭگە ۇشىراماس پا ەدىك دەگەن ويىن قوسا جەتكىزدى. ەكىنشىدەن, وعان قىرىق توعىز جىلعا جالعا الىپ وتىرعان جەرىڭە مالىڭنىڭ سانى سايكەس كەلمەيدى, سوندىقتان جەرىڭنىڭ ارتىعىن قايتادان ۇكىمەتكە تاپسىر دەۋشىلەر دە بولىپتى. مۇنىڭ ءوزى دە قوجالىق باسشىسىنىڭ زاڭدى دا ورىندى نارازىلىعىن تۋعىزىپتى. مەن قوجالىققا تيەسىلى جالعا العان جەرىمنىڭ سالىقتارىن ۋاقىتىندا تولەپ وتىرمىن. مەندە ءبىر عانا ماقسات بار. بۇل قايتكەندە دە مال سانىن كوبەيتۋ. سونىڭ ىشىندە ونى ءوزىنىڭ ءتولى ەسەبىنەن ءوسىرۋ. ال جوعارىداعىداي قىسىمعا تاپ بولىپ وتىرعان جاعدايدا مەن ونى قالاي كوبەيتەمىن دەپ قىنجىلادى ول. قوجالىق يەسىنىڭ سەرگەلدەڭگە تاپ بولۋ جاعدايى تەك وسىمەن بىتپەپتى. مىسالى, 2012-2014 جىلدارى قوجالىقتىڭ شابىندىق جەرى ورتەنگەن ەكەن. وسى كەزدە ب.بايمولداەۆا ءورتتىڭ نەدەن شىققانىن انىقتاۋىن سۇراپ اۋىلداعى پوليتسيا وكىلىنىڭ اتىنا ارىز جازادى. الايدا, ونىڭ بۇل شاعىمى اياقسىز قالىپ قويىپتى. العاشقى ءورتتى ولار اۋىل ادامدارىن الىپ بارىپ ءوز كۇشتەرىمەن ءسوندىرىپتى. ال 2014 جىلى بولعان ءورت كەزىندە اۋداندىق ءورت ءسوندىرۋ كاسىپورنىنان كومەك سۇراپتى. بىراق, اتالعان كاسىپورىن جە­تەك­­­شىلەرى تاراپىنان اۋدان ورتا­لىعىنان بەس شاقىرىم الىس جەرگە بارمايمىز دەگەن جاۋاپ الادى. اۋىل اكىمدىگى جانىندا ەرىكتى ءورت ءسوندىرۋ جاساعى بار ەمەس پە, سولارمەن سويلەس دەپتى ولار. ايتەۋىر نە كەرەك, كورشى قوجا­لىقتاردىڭ سۋ تاسيتىن تەحنيكالارى كومەككە كەلىپ, كوپتەپ-كولەمدەپ, ءبارى جابىلىپ, قوجالىق عيماراتى مەن مال قوراسىن ورتتەن امان ساقتاپ الىپ قالىپتى. راس, اۋدان ورتالىعىنان ءورت سوندىرەتىن ماشينا كەلىپتى. الايدا, بۇل كەزدە ءورتتىڭ جالىنى قايتا باستاعان ەكەن. قۇداي ساقتاعاندا, قوجالىق «ولەڭتى» وزەنىنە جاقىن ورنالاسقان بولاتىن. ايتپەسە, ساۋ تامتىعىمىز قالار ما ەدى, قالماس پا ەدى, دەپ ەگىلەدى شاعىم يەسى. تاعى ءبىر وكىنىشتىسى, ءورت كەزىندە كەيبىر ەلەكتر باعانالارى جانىپ كەتىپتى. بۇدان سوڭ قوجالىق جەتەكشىلەرىنە جاڭا باعانالاردى وزدەرى تابۋلارىنا تۋرا كەلگەن. ب.بايمولداەۆانىڭ «ەگەمەن­نىڭ» تىلشىسىنە تاعى ءبىر ايتقان ماسەلەسى, قوسوبا اۋىلى اۋماعىندا ەلەكترجارىعى ءجيى ءسونىپ قالا بەرەدى ەكەن. ونى قوستىرۋ ءۇشىن قوجالىق مۇشەلەرى التىن ۋاقىتتارىن سارپ ەتىپ, ەلەكتريكتەردى ارتتارىنان قۋىپ, ىزدەپ جۇرەدى ەكەن. ولاردى تاۋىپ العاننان كەيىن, ءوز كولىكتەرىنە وتىرعىزىپ, مەجەلى جەرگە اكەلىپ, ءىس بىتكەن سوڭ قايتادان اكەلگەن جەرىنە اپارىپ تاستايدى. ءسوز تۇيىنىندە «ەگەمەنگە» ەلدەن كەلگەن «وڭعارباي» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى بوتاگوز بايمولداەۆا برۋتسەللەزگە شىقتى دەپ ەسەپتەلگەن مالىنىڭ تولەماقىسىنىڭ تولەنۋى­نەن ءالى دە ءۇمىتتى ەكەنىن جەتكىزدى. سونىمەن بىرگە, جوعارىدا اتال­عان جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك مەكەمەلەر وزدەرىنە تاپسىرىلعان ىسكە قازىرگىسىنەن گورى سەرگەكتەۋ ءارى جاۋاپ­تىراق قاراسا بۇعان تەك ريزا بولار ەدىك دەگەن وكپە-نازى از, ءۇمىتى ۇلكەن وي-نيەتىن ءبىلدىردى. ەگەر وسى ءزىلى مەن ءزارى جوق ۇسىنىس-تىلەكتەرىم «ەگەمەننىڭ» بەتىنەن كورىنىس تاۋىپ جاتسا, مۇمكىن, قاي-قايسىسى دا ويلانار دەگەن ويمەن ارنايى كەلىپ وتىرمىن, دەدى بوتاگوز وڭعاربايقىزى. تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان» باتىس قازاقستان وبلىسى, سىرىم اۋدانى, قوسوبا اۋىلى