04 ماۋسىم, 2016

قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №4-3/267

311 رەت
كورسەتىلدى
37 مين
وقۋ ءۇشىن
2015 جىلعى 30 ناۋرىز, استانا قالاسى تراكتورلاردى جانە ولاردىڭ بازاسىندا جاسالعان وزدiگiنەن جۇرەتiن شاسسيلەر مەن مەحانيزمدەردi, مونتاجدالعان ارناۋلى جابدىعى بار تىركەمەلەردi قوسا العاندا, ولاردىڭ تiركەمەلەرiن, وزدiگiنەن جۇرەتiن اۋىلشارۋاشىلىق, مەليوراتسيالىق جانە جول-قۇرىلىس ماشينالارى مەن مەحانيزمدەرiن, ءجۇرىپ ءوتۋ مۇمكىندىگى جوعارى ارنايى ماشينالاردى مەملەكەتتiك تiركەۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى «اگروونەركاسىپتىك كەشەندى جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋدى مەملەكەتتىك رەتتەۋ تۋرالى» 2005 جىلعى 8 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 6-بابى 1-تارماعىنىڭ 16) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان تراكتورلاردى جانە ولاردىڭ بازاسىندا جاسالعان وزدiگiنەن جۇرەتiن شاسسيلەر مەن مەحانيزمدەردi, مونتاجدالعان ارناۋلى جابدىعى بار تىركەمەلەردi قوسا العاندا, ولاردىڭ تiركەمەلەرiن, وزدiگiنەن جۇرەتiن اۋىلشارۋاشىلىق, مەليوراتسيالىق جانە-جول قۇرىلىس ماشينالارى مەن مەحانيزمدەرiن, ءجۇرىپ ءوتۋ مۇمكىندىگى جوعارى ارنايى ماشينالاردى مەملەكەتتiك تiركەۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ وسىمدىك شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ مەن قايتا وڭدەۋ جانە فيتوسانيتاريالىق قاۋىپسىزدىك دەپارتامەنتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ كوشىرمەسىنىڭ مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرىلۋىن; 3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك جيىرما ءبىر كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ا.مامىتبەكوۆ «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى __________ ءا.يسەكەشەۆ 2015 جىلعى « » «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى ءمينيسترى __________ ب.سۇلتانوۆ 2015 جىلعى « » «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى __________ ە.دوساەۆ 2015 جىلعى « » «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى ىستەر ءمينيسترى __________ ق.قاسىموۆ 2015 جىلعى « » قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 30 ناۋرىزداعى №4-3/267 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن تراكتورلاردى جانە ولاردىڭ بازاسىندا جاسالعان وزدiگiنەن جۇرەتiن شاسسيلەر مەن مەحانيزمدەردi, مونتاجدالعان ارناۋلى جابدىعى بار تىركەمەلەردi قوسا العاندا, ولاردىڭ تiركەمەلەرiن, وزدiگiنەن جۇرەتiن اۋىلشارۋاشىلىق, مەليوراتسيالىق جانە جول-قۇرىلىس ماشينالارى مەن مەحانيزمدەرiن, ءجۇرىپ ءوتۋ مۇمكىندىگى جوعارى ارنايى ماشينالاردى مەملەكەتتiك تiركەۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى تراكتورلاردى جانە ولاردىڭ بازاسىندا جاسالعان وزدiگiنەن جۇرەتiن شاسسيلەر مەن مەحانيزمدەردi, مونتاجدالعان ارناۋلى جابدىعى بار تىركەمەلەردi قوسا العاندا, ولاردىڭ تiركەمەلەرiن, وزدiگiنەن جۇرەتiن اۋىلشارۋاشىلىق, مەليوراتسيالىق جانە جول-قۇرىلىس ماشينالارى مەن مەحانيزمدەرiن, ءجۇرىپ ءوتۋ مۇمكىندىگى جوعارى ارنايى ماشينالاردى مەملەكەتتiك تiركەۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «اگروونەركاسiپتىك كەشەندى جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋدى مەملەكەتتiك رەتتەۋ تۋرالى» 2005 جىلعى 8 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس ازىرلەندى جانە تراكتورلاردى, ولاردىڭ بازاسىندا جاسالعان وزدiگiنەن جۇرەتiن شاسسيلەر مەن مەحانيزمدەردi, مونتاجدالعان ارناۋلى جابدىعى بار تىركەمەلەردi قوسا العاندا, ولاردىڭ تiركەمەلەرiن, وزدiگiنەن جۇرەتiن اۋىل شارۋاشىلىعى, مەليوراتسيالىق جانە جول قۇرىلىسى ماشينالارى مەن مەحانيزمدەرىن, ءجۇرىپ ءوتۋ مۇمكىندىگى جوعارى ارنايى ماشينالاردى (بۇدان ءارi – ماشينالار) مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي نەگiزگi ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) ءجۇرىپ ءوتۋ مۇمكىندىگى جوعارى ارنايى ماشينالار – ەڭ جوعارى كونسترۋكتسيالىق جىلدامدىعى ساعاتىنا ەلۋ جانە ەلۋ كيلومەتردەن اسپايتىن كۆادروتسيكلدەر جانە قارشانالار; 2) يەلەنۋشi – وزىنە تيەسىلى مەنشىك قۇقىعى نەگىزىندە نەمەسە زاڭنامادا بەلگىلەنگەن وزگە دە نەگىزدەرگە وراي, اعىمداعى ۋاقىت كەزەڭىندە ماشينانى ءىس جۇزىندە يەلەنۋدى جۇزەگە اسىراتىن جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا; 3) ماشينالاردى قايتا تiركەۋ – تيiستi قۇقىقتىق نەگiزدەر بولعان كەزدە ماشينانىڭ تiركەۋ دەرەكتەرىنە جانە تىركەۋ قۇجاتىنا وزگەرiستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگiزۋ; 4) ماشينالاردى مەملەكەتتiك تiركەۋ – تىركەۋ پۋنكتتەرىنىڭ ماشينالاردى تiركەۋ, ماشينالاردىڭ جول قوزعالىسىنا قاتىسۋعا جىبەرىلگەنىن راستايتىن مەملەكەتتiك تىركەۋ نومiرلiك بەلگiلەرىن جانە تiركەۋ قۇجاتتارىن بەرۋ جونىندەگى قىزمەتى (بۇدان ءارى – ماشينالاردى تىركەۋ); 5) ماشينالاردى تىركەۋ كىتابى – وسى قاعيدالارعا 1-قوسىمشاعا سايكەس ماشينا, مەنشىك يەسى, مەملەكەتتىك تىركەۋ نومىرلىك بەلگىسى (بۇدان ءارى – نومىرلىك بەلگى), قايتا تىركەۋگە, ماشينالاردى تىركەۋدەن شىعارۋ تۋرالى مالىمەتتەردى قامتيتىن قۇجات; 6) مەنشىك يەسى – زاڭناماعا سايكەس وزىنە تيەسىلى ماشينانى ءوز قالاۋى بويىنشا يەلەنۋگە, پايدالانۋعا جانە بيلىك ەتۋگە قۇقىعى بار جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا; 7) نومiرلiك اگرەگات – زاۋىتتىق تiركەۋ ءنومiرi بار ماشينانىڭ نەگiزگi قۇراۋشى تورابى (شاسسي, راما); 8) سايكەستىك سەرتيفيكاتى – ءونىمنىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتتەردە, ستاندارتتاردىڭ ەرەجەلەرىندە نەمەسە وزگە قۇجاتتاردا بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەستىگىن كۋالاندىراتىن قۇجات; 9) تiركەۋ قۇجاتى – وسى قاعيدالارعا 2-قوسىمشاعا سايكەس ماشينانىڭ جول قوزعالىسىنا قاتىسۋعا جانە پايدالانۋعا جىبەرىلگەنىن راستايتىن, ماشيناعا ارنالعان رەسمي قۇجات بولىپ تابىلاتىن تەحنيكالىق پاسپورت. 3. وسى قاعيدالاردىڭ ماقساتتارى ءۇشىن تىركەۋ پۋنكتتەرى رەتىندە وبلىستىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استا­نا­نىڭ, اۋداننىڭ (وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانى (بۇدان ءارى – جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان) تۇسىنىلەدى. تىركەۋ پۋنكتتەرى ماشينالاردى تىركەۋدى, ۋاقىتشا تىركەۋدى, قايتا تىركەۋگە, تىركەۋ ەسەبىنەن شىعارۋدى, سونداي-اق وسى قاعيدالاردىڭ 25-تارماعىندا كورسەتىلگەن ءىس-ارەكەتتەردى جۇزەگە اسىرادى. ماشينالاردى تىركەۋ, ۋاقىتشا تىركەۋى, قايتا تىركەۋ, تىركەۋ ەسەبىنەن شىعارۋ تۋرالى مالىمەتتەر ءبىر ۋاقىتتا ماشينالاردى تىركەۋ كىتابىنا جانە ءوتىنىش بەرۋشىگە تىركەۋ قۇجاتتارىن بەرگەنگە دەيىن «اگروونەركاسىپتىك كەشەن سالالارىن باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي اۆتوماتتاندىرىلعان «ە-Agriculture» جۇيەسى» اقپاراتتىق جۇيەسىنە ەنگىزىلەدى. 4. مەنشiك يەلەرi نەمەسە وزگە دە تۇلعالار ماشينالار وزدەرىنىڭ مەنشiگىنە (يەلىگىنە) تۇسكەن, وزدەرىنىڭ مەنشiگiنەن (يەلiگىنەن) شىعارىلعان نەمەسە ماشينالاردى تiركەۋ, تىركەۋگە (قايتا تiركەۋگە) وزگەرىس ەنگiزۋ نەمەسە تىركەۋ ەسەبىنەن شىعارۋ قاجەتتىلىگىنە اكەپ سوقتىراتىن مىندەتتەمەلەر تۋىنداعان ساتتەن باستاپ كۇنتىزبەلىك وتىز كۇن iشiندە ماشينالاردى تiركەۋ (قايتا تiركەۋ) نەمەسە تىركەۋدەن شىعارۋ ءۇشiن وسى قاعيدالاردا بەلگىلەنگەن iس-ارەكەتتەردi جاسايدى. 5. تiركەۋ ءىسىن جۇرگiزۋ تىركەۋ پۋنكتتەرى بەرەتىن تىركەۋ قۇجاتتارىن رەسiمدەۋ مەملەكەتتiك جانە/نەمەسە ورىس تiلدەرiندە جۇرگiزiلەدi. 6. وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىندا كورسەتىلگەن, باسقا تiلدە جازىلعان قۇجاتتار تiركەۋ ارەكەتتەرiن جۇرگiزۋ ءۇشiن مەملەكەتتiك نەمەسە ورىس تiلدەرiنە اۋدارىلعان جانە بiر تiلدەن ەكiنشi تiلگە اۋدارمانىڭ دۇرىستىعىن نوتاريۋستىڭ نە اۋدارمانىڭ دۇرىستىعىن كۋالاندىرۋ جونىندەگى ءىس-ارەكەتتەر جاساۋعا قۇقىعى بار باسقا لاۋازىمدى تۇلعانىڭ قولىمەن راستالعان كۇيىندە ۇسىنىلادى. 7. تiركەۋ iس-ارەكەتتەرiن جۇرگiزۋگە ءوشىرىپ تازالانعان نەمەسە ۇستىنەن جازىلعان, سىزىلعان سوزدەرi نەمەسە وزگە دە كەلىسىلمەگەن تۇزەتۋلەرi بار, سونداي-اق, قارىنداشپەن جازىلعان وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتار قابىلدانبايدى. كورسەتىلگەن قۇجاتتاردىڭ ءماتiنi انىق جانە ناقتى جازىلادى. ازاماتتاردىڭ تەگi, اتى, اكەسiنiڭ اتى ولاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرiن كورسەتە وتىرىپ, تولىق ۇسىنىلادى, ال زاڭدى تۇلعالاردىڭ اتاۋلارى قىسقارتىلماي جانە مەكەنجايلارىن ناقتى كورسەتە وتىرىپ ۇسىنىلادى, ال ولاردىڭ ءمور جانە ءمورتابان بەدەرلەرى وقىلاتىنداي بولۋى تيiس. 8. تىركەۋگە (قايتا تىركەۋگە) ۇسىنىلعان ماشينالاردىڭ قۇجاتتارى: 1) ولاردىڭ تولتىرىلعان كۇنىن; 2) ولاردىڭ تولتىرىلعان ورنىن; 3) ماشينا تۋرالى مالىمەتتەردى (ماركاسى, مودەلى, جاساۋشى زاۋىت, شىعارىلعان جىلى, ماشينانىڭ زاۋىتتىق ءنومىرى); 4) وكىلەتتىلىگى مورمەن راستالاتىن ۋاكىلەتتى ادامداردىڭ قولىن قامتيدى. 9. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا اكەلiنەتىن, شەتەل تاۋارى بولىپ تابىلاتىن ماشينالار كەدەندiك دەكلاراتسيالاۋدان جانە كەدەندىك تازارتۋدان وتكەننەن كەيiن تiركەلەدi. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا اكەلiنەتىن, كەدەن وداعىنىڭ تاۋارى بولىپ تابىلاتىن ماشينالار كەدەندiك دەكلاراتسيالاۋدان جانە كەدەندىك تازارتۋدان وتپەستەن تiركەلەدi. 2. تراكتورلاردى جانە ولاردىڭ بازاسىندا جاسالعان وزدiگiنەن جۇرەتiن شاسسيلەر مەن مەحانيزمدەردi, مونتاجدالعان ارناۋلى جابدىعى بار تىركەمەلەردi قوسا العاندا, ولاردىڭ تiركەمەلەرiن, وزدiگiنەن جۇرەتiن اۋىلشارۋاشىلىق, مەليوراتسيالىق جانە جول-قۇرىلىس ماشينالارى مەن مەحانيزمدەرiن, ءجۇرىپ ءوتۋ مۇمكىندىگى جوعارى ارنايى ماشينالاردى مەملەكەتتiك تiركەۋ ءارتىبى 2. پاراگراف. ماشينالاردى تiركەۋ 10. ماشينالاردى مەملەكەتتىك تىركەۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن زاڭدى جانە جەكە تۇلعالار (بۇدان ءارى – ءوتىنىش بەرۋشى) تىركەۋ پۋنكتتەرىنە مىنالاردى ۇسىنادى: 1) وسى قاعيدالارعا 3 نەمەسە 4-قوسىمشالارعا سايكەس ءوتiنiش; 2) جەكە تۇلعالار ءۇشiن – ءوتiنiش بەرۋشiنiڭ جەكە باسىن جانە مەكەنجاي انىقتامىسى كۋالاندىراتىن قۇجاتتىڭ كوشiرمەسi جانە تۇپنۇسقاسى; 3) زاڭدى تۇلعالار ءۇشiن – زاڭدى تۇلعانىڭ مورىمەن كۋالاندىرىلعان قۇرىلتاي قۇجاتتارىنىڭ, زاڭدى تۇلعانى تىركەۋ (قايتا تىركەۋ) تۋرالى كۋالىكتىڭ نەمەسە انىقتامانىڭ كوشىرمەلەرى; 4) كولىك قۇرالدارىن مەملەكەتتىك تىركەگەنى, سونداي-اق ولاردى قايتا تىركەگەنى ءۇشىن نەمەسە مەملەكەتتىك تىركەلگەنىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتىڭ تەلنۇسقاسىن بەرگەنى ءۇشىن الىمدار تولەنگەنى تۋرالى قۇجات; 5) مىناداي جاعدايلاردى قوسپاعاندا, ماشينا: كادەگە جاراتىلسا (جارامسىز بولسا, ەسەپتەن شىعارىلسا); ماشينالاردى تىركەۋ پۋنكتىنە بايقاۋعا الىپ كەلۋگە كەدەرگi بولاتىن وبەكتيۆتى جاعدايلار بولسا (بۇزىلىپ قالۋ, گاباريتى جانە (نەمەسە) تەحنيكالىق سيپاتتاماسى مۇمكىندىك بەرمەسە), ماشينانىڭ تۇرعان جەرi بويىنشا ينجەنەر-ينسپەكتور جاساعان ماشينالاردى تەحنيكالىق بايقاۋ اكتىسىن ۇسىنۋعا رۇقسات ەتىلەدى, بۇل رەتتە مۇنداي اكتiنiڭ جارامدىلىق مەرزىمى كۇنتىزبەلىك وتىز كۇندى قۇرايدى; 6) شارتتىڭ (ساتۋ-ساتىپ الۋ, ايىرباستاۋ, سىيعا تارتۋ, قارىزعا بەرۋ) تۇپنۇسقاسى نەمەسە كوشىرمەسى, سوتتىڭ شەشiمi نەمەسە مەنشىك قۇقىعىن راستايتىن وزگە دە قۇجاتتار نەمەسە مامىلەنىڭ قاراپايىم نىسانى, ال شارۋا (فەرمەرلىك) قوجالىقتارىن قوسپاعاندا, جەكە تۇلعالار اراسىندا جاسالعان مامىلە جاعدايىندا – مامىلەنىڭ قاراپايىم نىسانى. 7) ماشينانىڭ تiركەۋ قۇجاتى جانە نومiرلiك بەلگiسi ءۇشiن مەملەكەتتiك باجدىڭ تولەنگەنىن راستايتىن قۇجات; 8) جاڭا جانە قولدان قۇراستىرىلعان نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلiنگەن ماشينالارعا بەرiلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سايكەستiك سەرتيفيكاتى نەمەسە ونىڭ قاۋiپسiزدiك تەحنيكاسىنىڭ بەلگiلەنگەن تالاپتارىنا سايكەستiگiن راستايتىن باسقا دا قۇجات; 9) مەملەكەتتىك كىرىس ورگانى كۋالاندىرعان تاۋارعا ارنالعان دەكلاراتسياسىنىڭ قوشەرمەسى (كەدەندىك دەكلاراتسيا). مەنشiك يەسiنىڭ نەمەسە يەلەنۋشiنىڭ اتىنان تiركەۋ ءىس-ارەكەتتەرىن ولاردىڭ وكiلدەرi جۇزەگە اسىرعان جاعدايلاردا, تiركەۋ پۋنكتiنە وسى تارماقتا بەلگiلەنگەن قۇجاتتارمەن بىرگە مەنشiك يەسiنiڭ نەمەسە يەلەنۋشiنiڭ مۇددەلەرiن بiلدiرۋگە وكiلەتتiلiگiن كۋالاندىراتىن قۇجاتتار ۇسىنىلادى. ەگەر مەملەكەتتiك تiركەۋگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بۇرىن مەملەكەتتiك تiركەۋدە بولعان ماشينا ۇسىنىلسا, وندا تىركەۋ پۋنكتىنە وسى تارماقتا بەلگiلەنگەن قۇجاتتارمەن بىرگە بۇرىنعى تىركەۋ قۇجاتتارى ۇسىنىلادى, الايدا اتالعان قۇجاتتى ۇسىنباۋ مەملەكەتتىك تىركەۋدى جۇرگىزۋدەن باس تارتۋعا نەگىز بولىپ تابىلمايدى. مەنشىك يەلەرى بولىپ تابىلمايتىن تۇلعالارعا ماشينالاردى مەملەكەتتىك تىركەۋدى قوسا العاندا, تىركەۋ ءىس-ارەكەتىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن تىركەۋ ءىس-ارەكەتىنىڭ باستاماشىلارى جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا بەلگىلەنگەن قۇجاتتاردان باسقا تىركەۋ پۋنكتىنە شارتتاردىڭ (جالعا بەرۋ, قوسالقى جالداۋ, ليزينگ, سۋبليزينگ, كەپiلگە بەرۋ جانە باسقالار) جانە ماشينانى قابىلداۋ-بەرۋ اكتiسiنىڭ نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان كوشiرمەسiن نەمەسە ماشيناعا يەلەنۋ قۇقىعىن راستايتىن وزگە دە قۇجاتتى ۇسىنادى. سونداي-اق تىركەۋ ءىس-ارەكەتىنىڭ باستاماشىلارى ءتيىستى تىركەۋ ءىس-ارەكەتىن جاساۋعا مەنشiك يەسi (جەكە تۇلعالار ءۇشىن) نەمەسە مورمەن راستالعان (زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن) زاڭدى تۇلعانىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قول قويعان ماشينا يەسىنىڭ جازباشا كەلىسىمىن ۇسىنادى. ەگەر تiركەۋ iس-ارەكەتتەرiنە ۇشىرايتىن ماشينا ورتاق مەنشiك يەلiگiندە بولعان جاعدايدا, تiركەۋ قۇجاتتارىندا بارلىق مەنشiك يەلەرi كورسەتiلەدi جانە قۇجاتتار بارلىق مەنشiك يەلەرiنىڭ اتىنان بەرiلەدi. جەكە تۇلعالاردى ورتاق مەنشىكتەن اجىراتۋعا نەگىز بولىپ نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان مامىلە سانالادى. ەگەر مەنشىك يەلەرى 14 جاسقا تولماعان كامەلەتتىك جاسقا جەتپەگەن ازاماتتار بولسا, ولاردىڭ اتىنان تiركەۋ ارەكەتتەرىن اتا-انالارى (بالا اسىراپ الۋشىلار) نەمەسە تۋ تۋرالى كۋالىكتى ۇسىنا وتىرىپ, قورعانشى جانە قامقورشى ورگاندار جاسايدى. مەنشىك يەلەرى 14-18 جاستاعى تۇلعالار بولعان جاعدايدا, تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرىن اتا-انالارىنىڭ (بالا اسىراپ الۋشىلاردىڭ) نەمەسە تۋ تۋرالى كۋالىكتى ۇسىنا وتىرىپ, قورعانشى جانە قامقورشى ورگانداردىڭ جازباشا كەلىسىمىمەن وسى تۇلعالار جاسايدى. جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ اۋكتسيونداردان جانە ساۋدا بيرجالارىنان ساتىپ العان ماشينالارىن تىركەۋ, تىركەۋ پۋنكتتەرىنە ۋاكىلەتتى ادامنىڭ قولى جانە مورىمەن راستالعان اۋكتسيوننىڭ حاتتاماسىن جانە ساتۋ-ساتىپ الۋ شارتىن ۇسىنعاننان كەيىن جۇرگىزىلەدى. 11. ماشينالاردى تىركەگەن (ۋاقىتشا تىركەگەن), قايتا تىركەگەن, ەسەپتەن شىعارعان كەزدە قاجەتتى قۇجاتتار تىركەۋ پۋنكتىنە ۇسىنىلادى, وندا وسى قاعيدالاردىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلۋى تۇرعىسىنان تەكسەرىس جۇزەگە اسىرىلادى جانە كىرىس قۇجاتتارىن ەسەپكە الۋ كىتابىنا ءتيىستى جازبالار ەنگىزىلەدى. تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرى ءوتىنىش بەرۋشى قاجەتتى قۇجاتتاردى تاپسىرعان ساتتەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون بەس كۇن ىشىندە جۇزەگە اسىرىلادى. ۇسىنىلعان قۇجاتتار وسى قاعيدالاردىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەگەن كەزدە ءوتىنىش بەرۋشىدەن قۇجاتتار قابىلداۋدان باس تارتىلادى. ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ تالابى بويىنشا قابىلدانعان قۇنى وعان قۇجاتتاردى قابىلداۋدان باس تارتۋدى دالەلدى جازباشا راستاۋ بەرىلەدى. قۇجاتتاردى قابىلداۋ اياقتالعان سوڭ ءوتىنىش بەرۋشىگە قاجەتتى قۇجاتتاردى قابىلداۋ تۋرالى بەلگىسى بار ءوتىنىش كوشىرمەسى بەرىلەدى. 12. ماشينانى تىركەۋ كەزىندە ينجەنەر-ينسپەكتور ولارعا بايقاۋ جۇرگiزەدi. بايقاۋ پروتسەسىندە زاۋىتتىق نومىرلەردىڭ, نومىرلىك اگرەگاتتاردىڭ جانە نومiرلiك بەلگiلەردiڭ ماشيناعا ارنالعان قۇجاتتاردا كورسەتىلگەن دەرەكتەرگە سايكەستىگىن سالىستىرىپ تەكسەرۋ جۇزەگە اسىرىلادى. 13. تىركەۋ پۋنكتىنىڭ ينجەنەر-ينسپەكتورى تەحنيكالىق جارامدى ماشينالارعا ءتيىستى تۇردەگى تەحنيكالىق پاسپورتتار مەن نومىرلىك بەلگىلەر بەرەدى. ءبىر ماشيناعا ءبىر نومىرلىك بەلگى بەرىلەدى. تىركەۋ قۇجاتتارىن جانە ماشينالاردىڭ نومىرلىك بەلگىلەرىن جۇمساۋ سەريالارى مەن ولاردىڭ ساندىق نومىرلەرىنىڭ ءوسۋ تارتىبىمەن ماشينالاردى تىركەۋ كىتابىندا جۇرگىزىلەدى. كەلىپ تۇسكەن جانە بەرىلگەن نومىرلىك بەلگىلەر مەن تەحنيكالىق پاسپورتتاردىڭ سانى وسى قاعيدالارعا 5-قوسىمشاعا سايكەس نومىرلىك بەلگىلەر مەن تەحنيكالىق پاسپورتتاردىڭ كەلىپ ءتۇسۋىن جانە بەرىلۋىن ەسەپكە الۋ جۋرنالىندا كورسەتىلەدى. ماشينالاردى تىركەۋ كىتابى, نومىرلىك بەلگىلەر مەن تەحنيكالىق پاسپورتتاردىڭ كەلىپ ءتۇسۋىن جانە بەرىلۋىن ەسەپكە الۋ جۋرنالى, سونداي-اق تىركەۋ قۇجاتتارىنىڭ بلانكىلەرى جانە نومىرلىك بەلگىلەر قاتاڭ ەسەپتىلىك قۇجاتتارى رەتىندە ساقتالادى. تولتىرۋ كەزىندە ب ۇلىنگەن تىركەۋ قۇجاتتارىنىڭ بلانكىلەرى جانە ودان ءارى پايدالانۋعا جارامسىز نومىرلىك بەلگىلەر ولاردى قايتا پايدالانۋ مۇمكىندىگىن بولدىرمايتىن قۇرالدار مەن تاسىلدەر ارقىلى كادەگە جاراتىلادى, ول تۋرالى ءتيىستى اكتىلەر جاسالادى. تىركەۋ پۋنكتتەرىن تىركەۋ قۇجاتتارىمەن جانە نومىرلىك بەلگىلەرمەن قامتاماسىز ەتۋدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماسىنا سايكەس جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان جۇزەگە اسىرادى. 14. تىركەۋ پۋنكتتەرى بەرەتىن تىركەۋ قۇجاتتارى ماشينالاردى تىركەۋ كىتابىنا ءتيىستى جازبا ەنگىزە وتىرىپ, ءتيىستى تىركەۋ پۋنكتى ينجەنەر-ينسپەكتورىنىڭ قولىمەن جانە مورىمەن كۋالاندىرىلادى, ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ تىركەۋ قۇجاتىن, سونداي-اق نومىرلىك بەلگىنى الۋ فاكتىسى ماشينالاردى تىركەۋ كىتابىنداعى, سونداي-اق «ە-ليتسەنزيالاۋ» مەملەكەتتىك دەرەكقورىنداعى ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ قولىمەن كۋالاندىرىلادى. 15. جاسالعان تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرى نەمەسە تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرىن جاساۋدان باس تارتۋ نەگىزسىز دەپ ەسەپتەگەن ءوتىنىش بەرۋشىلەر جوعارى تۇرعان ورگاندارعا نەمەسە سوتقا شاعىمدانادى. 16. كەپىلگە بەرىلگەن نەمەسە وزگە دە اۋىرتپالىق سالىنعان ماشينالارعا قاتىستى مەملەكەتتىك تىركەۋ پۋنكتىنىڭ كەپىل ۇستاۋشىنىڭ نەمەسە پايداسىنا ءتيىستى اۋىرتپالىق ءتۇرى ۇسىنىلعان وزگە دە ادامنىڭ مۇنداي تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرىن جاساۋعا جازباشا رۇقساتىن العاننان كەيىن جۇرگىزىلەدى. 17. تىركەلگەن ماشينالارعا جاسالعان تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرى جانە مەنشىك يەلەرى تۋرالى انىقتامالار مەن باسقا جازباشا اقپارات: 1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ; 2) ماشينالار يەلەرىنىڭ جازباشا سۇراۋ سالۋى نەگىزىندە بەرىلەدى. 18. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا تۇراقتى نەمەسە ۋاقىتشا تۇراتىن شەتەل ازاماتتارىنىڭ جانە ازاماتتىعى جوق تۇلعالاردىڭ ماشينالارىن تىركەۋ جالپى نەگىزدە جۇرگىزىلەدى. 19. قانداي دا ءبىر سەبەپتەرمەن اگرەگاتتاردىڭ ءنومىرى جوق (شاناقتا, شاسسيدە, رامادا) ماشينالارعا تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرىن جۇرگىزۋ ينجەنەر-ينسپەكتور وسى اگرەگاتتارعا پۋانسونمەن بيىكتىگى بەس-جەتى ميلليمەتر جانە ەنى ءۇش-ءتورت ميلليمەتر جەتى تاڭبالى بەلگى سالعاننان كەيىن عانا جۇزەگە اسىرىلادى. ءبىرىنشى بەلگى - ءوڭىردىڭ كودىن كورسەتەتىن ءارىپ, كەلەسى ەكى سان – تىركەۋ پۋنكتىنىڭ ءنومىرى, قالعان ساندار - وپەراتسيانىڭ رەتتىك ءنومىرى. بۇل تۋرالى بەلگى ماشينالار اگرەگاتتارىنا بەرىلگەن نومىرلەردى ەسەپكە الۋ جۋرنالىنا جانە تىركەۋ قۇجاتتارىنا ەنگىزىلەدى. ءار اگرەگاتقا ءوسۋ تارتىبىمەن جەكە ءنومىر بەرىلەدى جانە ول وسى وڭىردە قايتالانبايدى. 20. جاساۋشى-كاسiپورىننان, ماشينا جوندەۋ زاۋىتتارىنان, مەملەكەتتىك كىرىس ورگاندارى مەن ساۋدا ۇيىمدارىنان تiركەۋ ورنىنا ءوز جۇرiسiمەن جەتكiزiلگەن, سونداي-اق تۇرعىلىقتى جەرi نەمەسە مەنشiك قۇقىعىنىڭ وزگەرۋiنە بايلانىستى تiركەۋشi ورگاندا تىركەۋدەن شىعارىلعان ماشينالارعا تيiستi جاساۋشى-كاسiپورىن, ماشينا جوندەۋ زاۋىتى, مەملەكەتتىك كىرىس ورگاندارى, ساۋدا ۇيىمدارى ءبىر رەت پايدالانۋ ءۇشىن «ترانزيت» نومiرلiك بەلگiسiن بەرەدi. 21. ماشينالاردى تiركەۋ كەزiندە «ترانزيت» نومiرلiك بەلگiسi الىنادى جانە تiركەۋ ءۇشiن نەگiز بولعان قۇجاتتارعا تiگiلەدi, ال ونى جوعالتقان جاعدايدا جاعدايلارعا تۇسىنىكتەمە بەرىلگەن, جوعالعان جەرى مەن ۋاقىتى كورسەتىلگەن قۇجات ۇسىنىلادى. 22. تىركەۋ قۇجاتتارى جانە (نەمەسە) نومىرلىك بەلگىلەر جوعالعان, ب ۇلىنگەن, قولدانىستاعى ستاندارتتارعا سايكەس كەلمەگەن جانە قولدانۋ ۋاقىتى اياقتالعان جاعدايلاردا تىركەۋ پۋنكتى وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىنىڭ 1), 4) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن قۇجاتتاردى ۇسىنعان كەزدە وسى قاعيدالاردا كوزدەلگەن تارتىپپەن تىركەۋ قۇجاتتارىنىڭ تەلنۇسقاسىن جانە (نەمەسە) جاڭا نومىرلىك بەلگىنى بەرەدى. 23. ماشينالاردىڭ تىركەۋ قۇجاتتارى جانە نومىرلىك بەلگىلەرى جوعالعان كەزدە تىركەۋ پۋنكتى ماشينانىڭ بۇرىن تىركەلگەن ورنىنا سۇراۋ جولدايدى. ماشينالاردى تىركەۋ كىتابىنان ءۇزىندى كوشىرمە سۇراۋ سالۋ الىنعان كۇنىنەن باستاپ 5 كۇن ىشىندە سۇراۋشى تاراپقا ۇسىنىلادى. اعىمداعى تىركەۋ بويىنشا ۇقساس جاعدايلار بولعان كەزدە مەنشىك يەسىنىڭ تۇسىنىكتەمەسى سۇرالادى جانە ءتيىستى جازبالار ەنگىزىلىپ وتىرعان ماشينالاردى تىركەۋ كىتابىمەن سالىستىرىپ تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى. 24. تىركەۋ پۋنكتىنە كەلىپ تۇسكەن تابىلعان, ولاردىڭ ورنىنا تەلنۇسقا جانە جاڭا نومىرلىك بەلگىلەر بەرىلگەن قۇجاتتار, نومىرلىك بەلگىلەر جارامسىز دەپ سانالادى جانە ولاردى قايتا پايدالانۋ مۇمكىندىگىن بولدىرمايتىن قۇرالدار مەن تاسىلدەر ارقىلى كادەگە جاراتىلادى, ول تۋرالى ءتيىستى اكتىلەر جاسالادى. 25. تىركەۋ پۋنكتتەرى ماشينالاردى تiركەۋدەن (قايتا تىركەۋدەن) جانە تىركەۋدەن شىعارۋدان باسقا مىناداي iس-ارەكەتتەر جاسايدى: 1) تiركەگەن كەزدە وسى قاعيدالارعا 6-قوسىمشاعا سايكەس تەحنيكالىق بايقاۋ اكتiسiن بەرەدى; 2) ماشينانى مەملەكەتتىك (ۋاقىتشا) تiركەۋدىڭ بار نەمەسە جوق ەكەنى تۋرالى انىقتامالار بەرەدى; 3) تىركەۋ پۋنكتتەرىندە تىركەلگەن ماشينالاردىڭ بوساعان نومىرلىك اگرەگاتتارىنا قۇجاتتار بەرەدى; 4) ماشينالاردىڭ ءنومىرسىز اگرەگاتتارىنا (شاسسي, راما) پۋانسونمەن ءنومىر سالادى. 26. ماشينانى مەنشiك يەسi (پايدالانۋشىسى) بولىپ تابىلمايتىن تۇلعالار پايدالانعان جاعدايدا, تiركەۋ قۇجاتتارىنداعى «ەرەكشە بەلگiلەر» دەگەن باعاندا ماشينانىڭ يەسi جانە ماشينانىڭ پايدالانۋدا بولۋىنىڭ نەگىزدەمەسى (ليزينگ, جالعا بەرۋ, م ۇلىكتىك جالداۋ شارتى, وزگە دە قۇجات) كورسەتىلەدى. 27. زاڭدى تۇلعانىڭ جارعىسى نەگiزiندە ماشينالار وتكىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن ماشينا جاساۋشى زاۋىتتاردىڭ, ساۋدا نەمەسە باسقا ۇيىمداردىڭ وتكىزۋگە ارنالعان جانە ولاردىڭ جەكە شارۋاشىلىق ماقساتتارىنا پايدالانباعان ماشينالارى مەملەكەتتىك تىركەۋگە جاتپايدى. 28. ماشينالار جەكە تۇلعالارعا تۇراقتى تۇراتىن جەرى نەمەسە ۋاقىتشا تۇرۋ مەرزىمىنە ۋاقىتشا بولۋ ورنى بويىنشا (تۇراقتى تiركەلۋi بولماعان جاعدايدا) تىركەلەدى, زاڭدى تۇلعالارعا – ولاردىڭ زاڭدى مەكەنجايى بويىنشا, زاڭدى تۇلعالاردىڭ فيليالدارىنا – مورمەن راستالعان, زاڭدى تۇلعانىڭ جازباشا رۇقساتىمەن فيليالداردىڭ ورنالاسۋ ورنى بويىنشا تىركەلەدى. 29. ماشينالاردى مەملەكەتتىك تىركەۋدى جالعا بەرۋ, ليزينگ, يپوتەكا, قارىز شارتتارىنا سايكەس ولار سەنىمگەرلىك باسقارۋعا, شارۋاشىلىق جۇرگىزۋگە بەرىلگەن تۇلعالار جۇرگىزگەن جاعدايدا, ولارعا قاتىستى تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرى وسى كەلىسىمدەرگە قاتىسۋشىنىڭ (قاتىسۋشىلاردىڭ) جازباشا كەلىسىمىمەن جۇرگىزىلەدى. 30. تىركەۋ پۋنكتتەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرi تiركەۋ iس-ارەكەتتەرiن جۇرگىزگەن كەزدە جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتار نەگiزiندە جەكە تۇلعالاردىڭ جەكە باسىن انىقتايدى. جەكە تۇلعا وكىلىنىڭ وكىلەتتىگى نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان سەنىمحاتپەن, زاڭدى تۇلعا وكىلىنىڭ وكىلەتتىگى باسشىنىڭ قولىمەن جانە زاڭدى تۇلعا مورىمەن كۋالاندىرىلعان سەنىمحاتپەن راستالادى. 14-18 جاستاعى ازاماتتاردىڭ جەكە باسىن انىقتاۋ ولاردىڭ اتا-انالارىنىڭ (اسىراپ الۋشىلارىنىڭ), قورعانشىلاردىڭ (قامقورشىلاردىڭ) نەمەسە قورعانشىلىق جانە قامقورلىق ورگاندارى وكىلىنىڭ قاتىسۋىمەن كامەلەتتىك جاسقا تولماعان تۇلعانىڭ تۋ تۋرالى كۋالىگىن ۇسىنۋ كەزىندە جۇرگىزىلەدى. 31. تىركەۋ ورىندارى جاسايتىن تiركەۋ iس-ارەكەتتەرi ماشينالاردى تiركەۋ ورىندارى بويىنشا جۇرگiزiلەدi. كورسەتىلگەن iس-ارەكەتتەردi باسقا جەردە جۇرگiزۋ تۋرالى شەشiم ماشينالاردى تىركەۋ ورنى (ماشينا تىركەلگەن ورىن) بويىنشا تىركەۋ پۋنكتتەرى مەن تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرىن جۇرگىزۋ جوبالانعان ء(وتىنىش بەرۋشى وتىنگەن) ورىن بويىنشا تىركەۋ پۋنكتى اراسىنداعى كەلىسىم بويىنشا قابىلدانادى. ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ قۇجاتتارى تىركەۋ ءىس-قيمىلدارىن جۇرگىزۋ جوبالانعان ورىن بويىنشا تىركەۋ پۋنكتىنەن پوشتامەن ماشينالاردى تىركەۋ ورنىنا جونەلتىلەدى. ماشينالاردى تىركەۋ ورنى بويىنشا تىركەۋ پۋنكتىنىڭ ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ ءوتىنىشىن قاناعاتتاندىرۋعا جازباشا تۇردەگى كەلىسىمى نەمەسە ودان باس تارتۋى تىركەۋ ءىس-قيمىلدارىن جۇرگىزۋ جوبالانعان ورىن بويىنشا تىركەۋ پۋنكتىنە پوشتا بويىنشا جولدانادى. ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ ءوتىنىشى قاناعاتتاندىرىلعان جاعدايدا, ماشينالاردى تىركەۋ ورنى بويىنشا تىركەۋ پۋنكتىندە ماشينالاردى تىركەۋ كىتابىندا تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرىن جاساۋ تۋرالى ءتيىستى جازبالار ەنگىزەدى. ماشينالاردى تىركەۋ ورنى بويىنشا تىركەۋ پۋنكتىنەن كەلىسىم الىنعاننان كەيىن, تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرىن جۇرگىزۋ جوبالانعان ورىن بويىنشا تىركەۋ پۋنكتىندە ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ ماشيناسىمەن قاجەتتى تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرى جۇرگىزىلەدى. 32. ماشينالاردى مەملەكەتتىك تiركەۋ نەمەسە وزگە دە تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرى مەنشىك يەسى بولىپ تابىلمايتىن تۇلعالار ءۇشىن جۇرگiزiلگەن جاعدايدا, ماشينا تىركەلگەن تۇلعانىڭ يەلىگىنەن شىعۋى نە كورسەتىلگەن تۇلعانىڭ ماشينانى ودان ءارى يەلەنۋ قۇقىعىنان ايىرىلۋى مەنشىك يەسiنiڭ باستاماسى بويىنشا تيiستi تiركەۋ iس-ارەكەتتەرiن جۇرگiزۋ جانە كەيiننەن ماشينانى مەنشiك يەسiنىڭ اتىنا تiركەۋ ءۇشىن نەگiز بولىپ تابىلادى. 33. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باسقا وڭىرلەرىنەن نەمەسە رەسپۋبليكانىڭ شەگىنەن تىس جەرلەردەن ەكى ايدان ارتىق مەرزىمگە اكەلىنگەن, سونداي-اق جالعا بەرۋ, ليزينگ, يپوتەكا, قارىز شارتتارىنا سايكەس سەنىمگەرلىكپەن باسقارۋعا, شارۋاشىلىق جۇرگىزۋگە بەرىلگەن ماشينالاردى ۋاقىتشا تىركەۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جەكە تۇلعالار نەمەسە زاڭدى تۇلعالار تىركەۋ پۋنكتىنە: 1) وسى قاعيدالارعا 3 نەمەسە 4-قوسىمشاعا سايكەس ءوتىنىش; 2) تەحنيكالىق پاسپورتتىڭ تۇپنۇسقاسىن; 3) ماشينانى; 4) جالعا بەرۋ, قوسالقى جالعا بەرۋ, ليزينگ, سۋبليزينگ, سەنىمگەرلىكپەن باسقارۋ, شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ, يپوتەكا, قارىز شارتىنىڭ نەمەسە ماشينالاردى يەلەنۋ قۇقىعىن, ال ۋاقىتشا اكەلىنگەن ماشينالار ءۇشىن ماشينالاردى ۋچاسكەدە نەمەسە اۋماقتا ۋاقىتشا تىركەۋگە قويۋعا مەنشىك يەسىنىڭ (يەلەنۋشىنىڭ) كەلىسىمىن راستايتىن وزگە قۇجاتتىڭ تۇپنۇسقاسى مەن نوتاريالدى راستالعان كوشىرمەسىن; 5) ماشينانى رەسپۋبليكانىڭ شەگىنەن تىس جەرلەردەن اكەلگەن جاعدايدا وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىنىڭ 8) تارماقشاسىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتى ۇسىنادى. ماشينالاردى ۋاقىتشا تىركەۋدىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى قاعيدالاردىڭ وسى تارماعىنىڭ 5) تارماقشاسىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتاردىڭ قولدانىلۋ مەرزىمدەرىنە سايكەس بەلگىلەنەدى. 34. ماشينالاردى ۋاقىتشا تىركەۋ كەزىندە: 1) ينجەنەر-ينسپەكتور ماشينالاردى بايقاۋدى جۇرگىزەدى. بايقاۋ پروتسەسىندە زاۋىتتىق نومىرلەرىنىڭ, نومىرلىك اگرەگاتتار مەن نومىرلىك بەلگىلەرىنىڭ ماشيناعا ارنالعان قۇجاتتاردا كورسەتىلگەن دەرەكتەرگە سايكەستىگىن سالىستىرىپ تەكسەرۋ جۇزەگە اسىرىلادى; 2) ينجەنەر-ينسپەكتوردىڭ قولىمەن جانە مورىمەن راستالعان ماشينانى ۋاقىتشا تىركەۋ تۋرالى انىقتاما بەرىلەدى. ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ انىقتاما الۋ فاكتىسى ماشينالاردى تىركەۋ كىتابىندا ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ قولىمەن كۋالاندىرىلادى. 2. پاراگراف. ماشينالاردى قايتا تىركەۋ 35. ماشينالاردى قايتا تىركەۋ: 1) مەنشiك قۇقىعى وزگەرگەن; 2) ماشينالاردىڭ ورتاق مەنشiك قۇقىعى پايدا بولعان, توقتاتىلعان جانە ورتاق مەنشiك يەلەرىنىڭ قۇرامى وزگەرگەن; 3) تۇلعانىڭ تۇرعىلىقتى جەرى (زاڭدى مەكەنجايى) ماشينانى تىركەگەن تىركەۋ پۋنكتىنىڭ قىزمەت كورسەتۋ اۋماعىنىڭ شەگىندە وزگەرگەن; 4) ماشينا تىركەلگەن تۇلعانىڭ تەگi, اتى, اكەسىنىڭ اتى (اتاۋى) وزگەرگەن; 5) ماشينانى قايتا جابدىقتاۋ نەمەسە نومىرلىك اگرەگاتتارىن اۋىستىرۋ, ارناۋلى جابدىق ورناتۋ جانە وسىعان ۇقساس وزگە دە وزگەرىستەر سالدارلارىنان ونىڭ ۇلگىسى وزگەرگەن جاعدايدا جۇرگىزىلەدى. 36. ماشينالاردى قايتا تىركەۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ءوتىنىش بەرۋشى تىركەۋ پۋنكتىنە: 1) مەنشiك قۇقىعى وزگەرگەن جاعدايدا وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىنىڭ 1), 2), 3), 4), 5), 7) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتاردى جانە مەنشىك قۇقىعى وزگەرۋى قۇجاتىن; 2) ماشينالاردىڭ ورتاق مەنشiك قۇقىعى پايدا بولعان, توقتاتىلعان جانە ورتاق مەنشiك يەلەرىنىڭ قۇرامى وزگەرگەن جانە ماشينا تىركەلگەن مەنشىك يەسىنىڭ تۇرعىلىقتى جەرى وزگەرگەن جاعدايدا, وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىنىڭ 1), 2), 3), 4), 5), 7) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتاردى جانە ماشينالاردىڭ ورتاق مەنشiك قۇقىعىنىڭ پايدا بولۋ, توقتاتىلۋ جانە ورتاق مەنشىك يەلەرى قۇرامىنىڭ وزگەرۋ جانە مەنشىك يەسىنىڭ تۇرعىلىقتى جەرىنىڭ وزگەرۋى قۇجاتىن; 3) ماشينا تىركەلگەن مەنشىك يەسىنىڭ تەگi, اتى, اكەسىنىڭ اتى نەمەسە اتاۋى اۋىسقان جاعدايدا, وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىنىڭ 1), 2), 3), 4), 5), 7) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتاردى جانە قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس وسى اۋىسۋدى راستايتىن قۇجاتتاردى; 4) ماشينانى قايتا جابدىقتاۋ نەمەسە نومىرلىك اگرەگاتتارىن اۋىستىرۋ, ارناۋلى جابدىق ورناتۋ جانە وزگە دە ۇقساس وزگەرتۋلەر سالدارلارىنان ونىڭ ۇلگىسى وزگەرگەن جاعدايدا, وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىنىڭ 1), 2), 3), 4), 5), 6) 8) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتاردى جانە قايتا جابدىقتاۋدان كەيىن تىركەۋ پۋنكتىندە جاسالعان ماشينانى تەحنيكالىق بايقاۋدان وتكىزۋ اكتىسىن ۇسىنادى. 37. ماشينالاردى قايتا تىركەۋ كەزىندە ينجەنەر-ينسپەكتور تىركەۋ قۇجاتىنا جانە ماشينالاردى تىركەۋ كىتابىنا ءتيىستى جازبالار جازادى. تىركەۋ قۇجاتىنداعى وزگەرىستەر ينجەنەر-ينسپەكتوردىڭ قولىمەن جانە مورىمەن كۋالاندىرىلادى. 38. توراپتار نومىرلەرى مەن نومىرلىك اگرەگاتتارىندا تىركەۋ قۇجاتتارىمەن ايىرماشىلىقتارى بار ماشينالاردى تىركەۋگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ (قايتا تىركەۋ) تىركەۋ پۋنكتى قابىلداعان شەشىمنىڭ نەمەسە سوت شەشىمىنىڭ نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى. بۇل جاعدايدا, ماشينانىڭ تىركەۋ قۇجاتىنىڭ «ەرەكشە بەلگىلەر» دەگەن بولىمىنە ينجەنەر-ينسپەكتور كورسەتىلگەن شەشىمنىڭ دەرەكتەمەلەرىن ەنگىزەدى, ونىڭ راستالعان كوشىرمەسى تىركەۋ ءىس-ارەكەتتەرىن جۇرگىزۋ نەگىزدەمەسىنە تىگىلەدى. جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعالار شەشىمدەردى جوعالتقان كەزدە, ولاردىڭ كوشىرمەلەرى ۇسىنىلادى. 3. پاراگراف. ماشينالاردى تىركەۋ ەسەبىنەن شىعارۋ 39. ماشينالاردى تىركەۋ ەسەبىنەن شىعارۋ: 1) ەگەر وعان ماشينا تىركەلگەن تۇلعانىڭ جاڭا تۇرعىلىقتى جەرى (زاڭدى مەكەنجايى) ماشينانى تىركەگەن تىركەۋ پۋنكتىنىڭ قىزمەت كورسەتۋ اۋماعىنان تىس ورنالاسسا, ونىڭ تۇرعىلىقتى جەرى (زاڭدى مەكەنجايى) وزگەرگەن; 2) ماشيناعا مەنشىك قۇقىعى توقتاعان; 3) ماشينانى كادەگە جاراتقان (جارامسىز ەتكەن, ەسەپتەن شىعارعان); 4) ماشينانى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان تىس جەرگە اكەتكەن جاعدايدا جۇرگىزىلەدى. 40. جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار ماشينالاردى تiركەۋدەن شىعارۋ ءۇشىن (كادەگە جاراتۋدان, جارامسىز ەتۋدەن, ەسەپتەن شىعارۋدان باسقا, قىزمەت كورسەتۋ اۋماعىنان تىس جەرگە ماشينانىڭ ورنىن اۋىستىرۋ, سونداي-اق ماشينانى يەلىكتەن شىعارۋ جونىندەگى مامىلەنىڭ الدىنداعى ءىس-ارەكەتتەر جاعدايىندا) تىركەۋ پۋنكتىنە وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىنىڭ 1), 2), 3) 5), 6) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتاردى ۇسىنادى. 41. كادەگە جاراتۋعا (جارامسىز ەتۋگە, ەسەپتەن شىعارۋعا) جاتاتىن ماشينالار: 1) جەكە تۇلعالار وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىنىڭ 1) تارماقشاسىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتى, تىركەۋ قۇجاتىن, نومىرلىك بەلگىسىن; 2) زاڭدى تۇلعالار وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىنىڭ 2) تارماقشاسىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتى, تىركەۋ قۇجاتىن, ءنومىر­لىك بەلگىسىن, ەسەپتەن شىعارۋ اكتىسىن ۇسىنعان كەزدە تىركەۋدەن شىعارىلادى. كادەگە جاراتىلاتىن ماشينالارعا تىركەۋ قۇجات­تارى نەمەسە نومىرلىك بەلگىلەرى بولماعان كەزدە, وتىنىشتەردە ولاردى جوعالتۋ جاعدايلارى, ورنى مەن ۋاقىتى كورسەتىلەدى. 42. ماشينالاردى تىركەۋدەن شىعارعان كەزدە ينجەنەر-ينسپەكتور تىركەۋ قۇجاتىنا جانە ماشينالاردى تىركەۋ كىتابىنا ءتيىستى جازبالار ەنگىزەدى. تىركەۋدەن شىعارۋ جاعدايلارى كورسەتىلگەن تىركەۋ قۇجاتىنداعى جازبا ينجەنەر-ينسپەكتوردىڭ قولىمەن جانە مورىمەن كۋالاندىرىلادى. 43. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس شەكتەۋلەر سالىنعان ماشينالار تىركەۋدەن شىعارىلمايدى, ولاردى تىركەۋدەن شىعارۋ سالىنعان شەكتەۋلەردىڭ الىنعانى تۋرالى كۋالاندىراتىن قۇجاتتاردى ۇسىنعاننان كەيىن جۇرگىزىلەدى. 44. سوت شەشىمى نەگىزىندە مەملەكەت مەنشىگىنە بەرىلەتىن ماشينالار تىركەۋ ەسەبىنەن شىعارىلعان جاعدايلاردا, سوت ورىنداۋشىلارىنا, وزگە دە ورگانداردىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىنا وسى قاعيدالاردا ماشينا يەلەرىنىڭ وكىلدەرى ءۇشىن كوزدەلگەن تالاپتار قولدانىلادى. 45. نومىرلىك اگرەگاتتارىنىڭ نومىرلەنۋى تىركەۋ قۇجاتتارىمەن سايكەس كەلمەگەن ماشينالاردى تىركەۋ ەسەبىنەن شىعارۋ تىركەۋ پۋنكتتەرى قابىلداعان شەشىمدەر (قورىتىندىلار) نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى. 46. ەگەر ماشينالار ورتاق مەنشىكتە بولسا, تىركەۋدەن شىعارۋ بارلىق مەنشىك يەلەرىنىڭ جازباشا كەلىسىمى نەمەسە نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان سەنىمحات بويىنشا جۇرگىزىلەدى. 47. وسى قاعيدالاردىڭ 32-تارماعىندا كوزدەلگەن يەلەنۋشىلەردىڭ ءىس-ارەكەتتەرى جاعدايلارىندا, ماشينالار تىركەۋدەن شىعارىلمايدى. 48. ماشينالاردى تىركەۋ, قايتا تىركەۋ, تىركەۋدەن شىعارۋ, نومىرلىك بەلگىلەردى, تىركەۋ قۇجاتتارىن بەرۋ نەمەسە اۋىستىرۋ ءۇشىن نەگىز بولعان قۇجاتتار ماشينالاردى تىركەۋ كىتاپتارىنداعى جازباعا سايكەس كەلەتىن كەزەكتىلىكپەن جەكە ىستەرگە تىگىلەدى جانە ءۇش جىل بويى ساقتالادى. تراكتورلاردى جانە ولاردىڭ بازاسىندا جاسالعان وزدىگىنەن جۇرەتىن شاسسيلەر مەن مەحانيزمدەردى, مونتاجدالعان ارناۋلى جابدىعى بار تىركەمەلەردى قوسا العاندا, ولاردىڭ تىركەمەلەرىن, وزدىگىنەن جۇرەتىن اۋىلشارۋاشىلىق, مەليوراتسيالىق جانە جول-قۇرىلىس ماشينالارى مەن مەحانيزمدەرىن, وتىمدىلىگى جوعارى ارنايى ماشينالاردى مەملەكەتتىك تىركەۋ قاعيدالارىنا 1-قوسىمشا نىسان ماشينالاردى تىركەۋ كىتابى كنيگا رەگيستراتسي ماشين رەت سانى № № پ/پ ماشينالاردىڭ ءتيپى مەن ماركاسى تيپ ي ماركا ماشين شىققان (جاسالعان) جىلى گود ۆىپۋسكا (يزگوتوۆلەنيا) ماشينالار تۋرالى مالىمەتتەر داننىە و ماشيناح زاۋىتتىق № زاۆودسكوي № 1 2 3 4 مەنشىك يەسىنىڭ اتاۋى نەمەسە ت.ا.ءا. مەكەنجايى, جۇمىس ورنى – جەكە تۋلعالار ءۇشىن نايمەنوۆانيە يلي ف.ي.و. سوبستۆەننيكا. ادرەس, مەستو رابوتى – دليا فيزيچەسكيح ليتس تەحنيكالىق پاسپورت بەرىلدى ۆىدان تەحنيچەسكي پاسپورت كۇنى داتا سەرياسى, ءنومىرى سەريا, نومەر الۋشىنىڭ قولحاتى راسپيسكا پولۋچاتەليا 6 7 8 9 نومىرلىك بەلگى بەرىلدى ۆىدان نومەرنوي زناك مەنشىك يەسىنىڭ, ماشينا يەسىنىڭ وزگەرىستەرى, تىركەۋدەن شىعارۋ, نومىرلىك بەلگىلەردى تاپسىرۋ, تەحنيكالىق پاسپورتتى نەمەسە نومىرلىك بەلگىنى اۋىستىرۋ تۋرالى بەلگى وتمەتكا وب يزمەنەنياح سوبستۆەننيكا, ۆلادەلتسا ماشينى, سنياتي س رەگيستراتسي, سداچە نومەرنىح زناكوۆ, زامەنە تەحنيچەسكوگو پاسپورتا يلي نومەرنوگو زناكا ەسكەرتپە پريمەچانيە كۇنى داتا سەرياسى, ءنومىرى سەريا, نومەر الۋشىنىڭ قولحاتى راسپيسكا پولۋچاتەليا 10 11 12 13 14 تراكتورلاردى جانە ولاردىڭ بازاسىندا جاسالعان وزدiگiنەن جۇرەتiن شاسسيلەر مەن مەحانيزمدەردi, مونتاجدالعان ارناۋلى جابدىعى بار تiركەمەلەردi قوسا العاندا, ولاردىڭ تiركەمەلەرiن, وزدiگiنەن جۇرەتiن اۋىلشارۋاشىلىق, مەليوراتسيالىق جانە جول-قۇرىلىس ماشينالارى مەن مەحانيزمدەرiن, ءجۇرiپ ءوتۋ مۇمكiندiگi جوعارى ارنايى ماشينالاردى مەملەكەتتiك تەحنيكالىق بايقاۋدان وتكiزۋ قاعيدالارىنا 2-قوسىمشا نىسان تەحنيكالىق پاسپورت تەحنيچەسكي پاسپورت تەحنيكالىق پاسپورت تەحنيچەسكي پاسپورت I. جالپى مالىمەتتەر وبششيە سۆەدەنيا 1. ماشينانىڭ اتاۋى جانە ماركاسى نايمەنوۆانيە ي ماركا ماشينى_______________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________ 2. شىعارۋشى زاۋىت زاۆود-يزگوتوۆيتەل _______________________________________________________________ 3. شىعارىلعان ايى جانە جىلى مەسياتس ي گود يزگوتوۆلەنيا __________________________________________________ 4. ماشينانىڭ زاۋىتتىق ءنومىرى زاۆودسكوي نومەر ماشينى __________________________________________________ 5. قوزعالتقىشتىڭ ماركاسى ماركا دۆيگاتەليا_______________________________________________________________ 6. مەنشىك يەسى / مەنشىك يەسى بولىپ تابىلمايتىن يەسى جانە مەكەنجايى: (كەرەك ەمەسى سىزىلسىن) _______________________________________________________________________________ سوبستۆەننيك / ۆلادەلەتس, نە ياۆليايۋششيسيا سوبستۆەننيكوم ي ادرەس: (نەنۋجنوە زاچەركنۋت) _______________________________________________________________________________ 7. پريسۆوەن نومەرنوي زناك _______________________________________________________ نومىرلىك بەلگىسى بەرىلدى. 8. ەرەكشە بەلگىلەر وسوبىە وتمەتكي __________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________________________ تەحنيكالىق پاسپورت تەحنيچەسكي پاسپورت ۆىدان____________________________________ج. (گ.) بەرىلدى. ____________________________________ ________________________________ (ينجەنەر-ينسپەكتور, ينجەنەر-ينسپەكتور) (قولى, پودپيس) م.و. م.پ. سەرياسى سەريا _________ № ______________ II. ماشينالاردى تىركەۋگە قابىلداۋ جانە تىركەۋدەن شىعارۋ پريەم ي سنياتيە ماشين س رەگيستراتسي 1. سنياتا س رەگيستراتسي ۆسلەدستۆيە ____________________________________________________________________ _____________________________________________________________________سالدارىنان تىركەۋدەن شىعارىلدى. «___» _________________ج. (گ.) ____________________________________(ينسپەكتوردىڭ قولى, پودپيس ينسپەكتورا) 2. پرينياتا نا رەگيستراتسيۋ ____________________________________________________________________________ _______________________________________________ (جاڭا مەنشىك يەسىنىڭ مەكەنجايى, ادرەس نوۆوگو سوبستۆەننيكا) _____________________________________________________________تىركەۋگە قابىلداندى «___» _________________ج. (گ.) _________________________________(ينسپەكتوردىڭ قولى, پودپيس ينسپەكتورا) 3. سنياتا س رەگيستراتسي ۆسلەدستۆيە ____________________________________________________________________ _____________________________________________________________________سالدارىنان تىركەۋدەن شىعارىلدى. «___» _________________ج. (گ.) ___________________________________(ينسپەكتوردىڭ قولى, پودپيس ينسپەكتورا) 4. پرينياتا نا رەگيستراتسيۋ _________________________________________________________________________ ____________________________________________ (جاڭا مەنشىك يەسىنىڭ مەكەنجايى, ادرەس نوۆوگو سوبستۆەننيكا) ______________________________________________________________تىركەۋگە قابىلداندى «___» _________________ج. (گ.) _________________________________(ينسپەكتوردىڭ قولى, پودپيس ينسپەكتورا) 5. سنياتا س رەگيستراتسي ۆسلەدستۆيە __________________________________________________________________ ___________________________________________________________________سالدارىنان تىركەۋدەن شىعارىلدى. «___» _________________ج. (گ.) __________________________________(ينسپەكتوردىڭ قولى, پودپيس ينسپەكتورا) 6. پرينياتا نا رەگيستراتسيۋ ____________________________________________________________________________ ______________________________________________ (جاڭا مەنشىك يەسىنىڭ مەكەنجايى, ادرەس نوۆوگو سوبستۆەننيكا) ______________________________________________________________تىركەۋگە قابىلداندى «___» _________________ج. (گ.) _________________________________(ينسپەكتوردىڭ قولى, پودپيس ينسپەكتورا) سەرياسى سەريا _________ № ___________________ III. نومىرلىك بەلگىنىڭ وزگەرۋى يزمەنەنيە نومەرنوگو زناكا نومىرلىك بەلگىنىڭ بەرىلگەن ۋاقىتى داتا ۆىداچي نومەرنوگو زناكا بەلگىنىڭ سەرياسى مەن ءنومىرى سەريا ي نومەر زناكا ينسپەكتوردىڭ قولى جانە ءمور پودپيس ينسپەكتورا ي پەچات IV. اگرەگاتتاردى جوندەۋ جانە اۋىستىرۋ تۋرالى مالىمەتتەر سۆەدەنيا و رەمونتە ي زامەنە اگرەگاتوۆ جوندەۋدىڭ جۇرگىزىلگەن ۋاقىتى داتا پروۆەدەنيا رەمونتا جوندەۋلەردىڭ, اۋىستىرىلعان اگرەگاتتاردىڭ اتاۋى جانە ولاردىڭ نومىرلەرى نايمەنوۆانيە رەمونتوۆ, زامەنەننىح اگرەگاتوۆ ي يح نومەرا جوندەۋگە جاۋاپتى ادامنىڭ قولى پودپيس ليتسا, وتۆەتستۆەننوگو زا رەمونت سەرياسى سەريا _________ № ____________ V. تەحنيكالىق جاي-كۇيىن قاراپ-تەكسەرۋ وسموترى تەحنيچەسكوگو سوستويانيا كۇنى داتا تەحنيكالىق جاي-كۇيى تەحنيچەسكوە سوستويانيە پايدالانىلۋىنان باستاپ قاراپ-تەكسەرۋ ساتىنە دەيىنگى جۇمىس جاساۋى ۆىرابوتكا ك مومەنتۋ وسموترا س ناچالا ەكسپلۋاتاتسي ينسپەكتوردىڭ قولى پودپيس ينسپەكتورا سەرياسى سەريا _________ № ___________ تراكتورلاردى جانە ولاردىڭ بازاسىندا جاسالعان وزدىگىنەن جۇرەتىن شاسسيلەر مەن مەحانيزمدەردى, مونتاجدالعان ارناۋلى جابدىعى بار تىركەمەلەردى قوسا العاندا, ولاردىڭ تىركەمەلەرىن, وزدىگىنەن جۇرەتىن اۋىلشارۋاشىلىق, مەليوراتسيالىق جانە جول-قۇرىلىس ماشينالارى مەن مەحانيزمدەرىن, وتىمدىلىگى جوعارى ارنايى ماشينالاردى مەملەكەتتىك تىركەۋ قاعيدالارىنا 3-قوسىمشا نىسان (جەكە تۇلعالار ءۇشىن) ___________________
سوڭعى جاڭالىقتار