جاھاندى جاۋلاعان جۋرنال

كەشە استا­ناداعى ۇلت­تىق مۋ­زەيدە «National Geographic قازاقستان» جۋرنالىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى. شەتەلدىك مەيماندار, پارلامەنت دەپۋ­تاتتارى, ديپلوماتيالىق كورپۋس, زيالى قا­ۋىم وكىلدەرى قاتىسقان سالتاناتتى شارادا ءسوز سويلەگەن اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ الەمگە تانىمال باسىلىمنىڭ قازاق تىلىندە شىعۋى وتاندىق اقپارات قۇرالدارى سالاسىنداعى ەلەۋلى وقيعا ەكەنىن, وسىعان بايلانىستى ەلباسىمىزدىڭ ءوزى جۋرنالدىڭ العاشقى نومىرىنە اق تىلەگىن جولداعانىن اتاپ ءوتتى. «حالىقارالىق باسى­لىمنىڭ عىلىمي ىزدەنىستەرگە, قىزىقتى دەرەكتەرگە تولى تاڭداۋلى ماقالالارىن قالىڭ وقىرماندارىمىز ەندى انا تىلىمىزدە وقيتىن بولدى. سونىمەن قاتار, ءبىز ءوزىمىزدىڭ ەڭ ۇزدىك ءتول ماتەريالدارىمىزدى اعىلشىنشاعا اۋدارۋ ارقىلى ەلىمىزدى دۇنيەجۇزىنە تانىتۋدىڭ تاعى ءبىر مۇمكىندىگىنە قول جەتكىزدىك. الەمدىك جۋرنالدى ورتالىق ازيا ايماعىندا ءبىرىنشى بولىپ شىعارۋعا قازاقستاننىڭ باستاماشىلىق ەتۋى دە زاڭدىلىق. ويتكەنى, ءبىزدىڭ جاھان جۇرتشىلىعىنا ۇسىنۋعا لايىقتى قۇندىلىقتارىمىز بەن اسىل جاۋھارلارىمىز مول. تاسىن تۇرتسە, تاريحى سويلەيتىن التاي مەن كاسپي ارالىعىنداعى ۇلان-عايىر ەلىمىزدىڭ تالايلاردى تامساندىراتىن تابيعاتى, مايەكتى مادەنيەتى مەن قايتالانباس سالت-ءداستۇرى «National Geographic» ءۇشىن تاۋسىلماس تاقىرىپ بولاتىنى تالاسسىز», دەدى ول ساليقالى ويىن ساباقتاپ. ۆاشينگتوننان ارنايى كەلگەن اتالمىش باسىلىم ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى داررەن سميت قازاقستانعا اتباسىن العاش رەت بۇرعانىن, بۇيىرسا وسىندا ونشاقتى كۇن اۋناپ-قۋناپ قانا قويماي جەرگىلىكتى حالىقتىڭ تاعىلىمدى سالت-ساناسىمەن تانىساتىنىن جەتكىزگەن سوڭ كەزىندە جۋرنالدا جارىق كورگەن «كۇن تۇتىلۋى قازاق جەرىنەن قالاي باقىلاندى؟» دەگەن ماقالانىڭ سۋرەتتەرىن سلايد ارقىلى كورسەتە وتىرىپ, تۇسىنىك بەردى. ونىڭ اڭگىمەسىنەن ۇققانىمىز, سوناۋ 1936 جىلى بىرقاتار شەتەلدىك جانە كەڭەستىك عالىمدار ورىنبورعا تاياۋ ورنالاسقان اقبۇلاق اۋىلىنا وبسەرۆاتوريا ورناتىپ, تابيعاتتىڭ تىلسىم قۇبىلىسىن باقىلاپتى. عالىمدار تەك زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن عانا اينالىسپاي, سول اراداعى قازاقتاردىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنە دەن قويىپ, وزدەرىنشە تالداۋ جاساپتى. كونە سۋرەتتەر كوپ ويلارعا جەتەلەيدى. ەڭ قىزىعى سول, «National Geographic» جۋر­نالىنىڭ 1954 جىلعى ءبىر سانىندا قازاق­تاردىڭ ەتنيكالىق ەرەكشەلىكتەرىن بەينەلەيتىن سۋرەتتەر جارىق كورىپتى. سونداعى كەيىپكەرلەردىڭ ءبىرى فازيلا جانالتاي ورتامىزدا وتىرعانىن ەستىگەندە ەرىكسىز ەلەڭ ەتتىك. بۇگىندە سەكسەننىڭ سەڭگىرىنەن اسقان اق جاۋلىقتى اجەي ءوزىنىڭ بۇل سۋرەتكە قالاي ءتۇسىپ قالىپ جۇرگەنىن باستان اياق بايانداپ بەردى. ارادا ۇزاق جىلدار وتكەنىنە قاراماستان, ەشنارسەنى ۇمىتپاعان. ساناسى سايراپ تۇر. تاعدىردىڭ جازۋىمەن ءور التايدان ۇدەرە اۋعان قىتايداعى قازاقتار تاۋ اسىپ, تاس باسىپ ۇندىستانعا تابان تىرەگەن. سوندا كاشميردى مەكەندەگەن بۇلاردىڭ اۋىلىنا امەريكالىق جۋرناليستەر كەلىپ, ەتنوگرافيالىق ەتيۋدتەر تۇسىرگەن كورىنەدى. سول ۋاقىتتا ون سەگىزدەردەگى بويجەتكەندى تاسپاعا تارتسا كەرەك. سۇراستىرىپ بىلسەك, اپايىمىز اباق كەرەيدەگى اتاقتى ادام ءسولتانشارىپتىڭ قىزى ەكەن. تالاي جەردىڭ ءدامىن تاتىپ, اقىرى تاۋەلسىزدىك العان تاريحي وتانىنا ورالىپتى. مۇحيتتىڭ ارعى بەتىنەن جەتكەن ارىپتەستەرىمىز كەيۋاناعا جۋرنالدىڭ سول باياعى ءوزى شىققان ءنومىرىن سىيعا تارتتى. باسقوسۋ بارىسىندا «National Geographic قازاقستان» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى ەركىن جاقىپوۆ ءوز رەداكتسيالارىنىڭ ۇستانعان باعىتى مەن الداعى شىعارماشىلىق جوسپارلارى تۋرالى ايتىپ بەردى. تۇساۋكەسەر اياسىندا «National Geographic»-ءتىڭ ۇزدىك 50 سۋرەتى» اتتى كورمە ۇيىمداستىرىلدى. ونىڭ گەوگرافياسى وتە باي. الەمنىڭ ءار شال­عايىنان سىر شەرتەتىن فوتوسۋرەتتەر كورەرمەندى بەيجاي قالدىرمايدى. تالعات باتىرحان, «ەگەمەن قازاقستان»