ماسكەۋدەگى تۇساۋكەسەر

جاقىندا ماسكەۋ قالاسىنىڭ كينو ۇيىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ ءومىر جولى تۋرالى باياندايتىن «كوشباسشى جولى» كينوەپوپەياسىنىڭ بەسىنشى ءبولىمى بولىپ تابىلاتىن سەرگەي سنەجكيننىڭ «جۇلدىزدار توعىسقاندا» كوركەم ءفيلمىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. جاڭا كينوتۋىندىنىڭ العاشقى رەسەيلىك كورەرمەندەرىنىڭ اراسىندا تانىمال ساياساتكەرلەر, قوعام قايراتكەرلەرى, مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنىڭ وكىلدەرى, رەسەي كينوسىنىڭ شەبەرلەرى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى جانە ستۋدەنتتەرى, سونىڭ ىشىندە قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر بولدى. فيلم تۇساۋكەسەرى الدىن­دا ءتۇسىرۋ توبى, قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇ­حا­مە­دي ۇلى, رەسەي كينەماتوگرافيس­تەر وداعىنىڭ توراعاسى نيكيتا ميحالكوۆ, فيلم رەجيسسەرى سەر­گەي سنەجكين, پروديۋسەر ۆيا­چەسلاۆ تەلنوۆ, اكتەرلەر بەرىك ايتجانوۆ, يگور ۋگولنيكوۆ جانە باسقالاردىڭ قاتىسۋىمەن ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. رەجيسسەر سەرگەي سنەجكين رەسەي كورەرمەندەرىنە قازاق­ستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى تۋرالى كينوتۋىندىنىڭ بەسىنشى ءبولىمىن ءتۇسىرۋ جۇمىسى تۋرالى بايانداپ بەردى. – بۇل فيلم ءۇش ساعاتقا سو­زىلعان ۇلكەن ەپيكالىق تۋىندى. وسىناۋ قاتپارى قالىڭ كۇردەلى شىعارمانى ءبىز ورىس-قازاق-نەمىس-كورەي ۇجىمى بولىپ, امەريكالىق, اعىلشىن, قىتاي جانە اراب اكتەرلەرىنىڭ كومەگىمەن ەكى جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى تۇسىردىك. بۇل جۇمىس – ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز. 26 ساۋىردە استانادا وتكەن تۇساۋكەسەر ءراسىمى مەنى قاتتى قۋانتتى, ويتكەنى قازاقستاندىق كورەرمەندەر تۋىندىنى وتە جىلى, قىزىعۋشىلىق تانىتا وتىرىپ, تاماشا قارسى الدى. ءبىزدىڭ ەڭبەگىمىز زايا بولماي, قازاق حالقىنىڭ جۇرەگىنەن ءوز ورنىن تاپتى دەگەن ءسوز. مەنىڭ اقپاراتىم بويىنشا, فيلم كورەرمەندەر تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىرىپ, قازاقستاندا قىزۋ تال­قىلانىپ جاتىر. ياعني, كوركەم فيلم ەشكىمدى دە سەلقوس كوزقا­راستا قالدىرمايدى, – دەدى سەرگەي سنەجكين. – بۇل جۇمىس مەنىڭ قازاقستانعا, ونىڭ حالقى مەن پرەزيدەنتىنە دەگەن ىستىق سەزىمدەرىمنىڭ دالەلى بولىپ تابىلادى. ءفيلمنىڭ باستى ماقساتى – قازاق تۋرالى اڭىز جاساۋ, قازاقتىڭ كوركەم وبرازى مەن مىنەز-قۇلقىن سۋرەتتەۋ. جانە ءدال وسى جاعدايدا ءبىز كەيىركەر ەتىپ العان قازاقتىڭ بۇگىندە قىزمەت ەتىپ جاتقان مىنەزى تاڭعالارلىقتاي تەرەڭ, سانقىرلى, ۇلگى الارلىقتاي ناقتى تۇلعا ەكەندىگى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن ساتتىلىك. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى – نيەتى اق جانە وتە ادال ادام, – دەپ قوستى رەجيسسەر. ول «جۇلدىزدار توعىسقاندا» كوركەم ءفيلمىنىڭ ءتورت بولىمنەن تۇراتىن كەڭەيتىلگەن تەلەۆيزيالىق نۇسقاسى دا جارىق كورەتىندىگىن قاپەرگە سالدى. باستى ءرولدى سومداعان بەرىك ايتجانوۆ تۋىندىنى ءتۇسىرۋ بارىسىندا وتە قاتتى تولقىعانىن تىلگە تيەك ەتتى. – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ءرولىن سومداۋ مەن ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە جانە ءۇل­كەن جاۋ­اپكەرشىلىك بولدى. ءبۇ­كىل ءتۇسىرۋ توبىن, سونىڭ ءىشىن­دە ءبىزدىڭ اكتەرلەرىمىزدىڭ جاڭا ءمۇم­كىندىكتەرىن اشقان سەرگەي ولەگوۆيچ سنەجكينگە زور العى­سىمدى بىلدىرەمىن, – دەدى ول.                  – مەن ءۇشىن ەلباسىن ويناۋ ۇلكەن مارتەبە ەكەندىگىن قايتالاپ ايتقىم كەلەدى. ناتيجەنىڭ قانشالىقتى جاقسى بولىپ شىققاندىعىن ءبىل­مەيمىن, الايدا, ءبىز قولىمىزدان كەلگەننىڭ بارلىعىن ىستەۋگە تىرىسىپ باقتىق. جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرۋ بارىسىندا ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى «كوشباسشى جولى» كينوتۋىندىسىنىڭ 1996 جىلى قازاقستاننىڭ جاڭا ەلورداسىن – استانا قالاسىن سالۋعا ارنالاتىن التىنشى ءبولىمىن ءتۇسىرۋ جوسپارلارىمەن ءبولىستى. بۇعان دەيىن بولاشاق ەلباسى­نىڭ بالالىق, ءجاسوسپىرىم جانە جاستىق كەزى تۋرالى رۇستەم ءابدى­راشەۆتىڭ «بالالىق شاعىمنىڭ اسپانى», «وت وزەن», «تەمىرتاۋ» جانە «تىعىرىقتان جول تاپقان» ات­تى فيلمدەرى جارىق كوردى. بەسىنشى ءبولىمنىڭ تۇسىرىلىمدەرى 2015 جىلدىڭ ماۋسىمى مەن 2016 جىلدىڭ قاڭتارى ارالىعىندا جۇرگىزىلدى. ءفيلمنىڭ نەگىزگى وقي­عا­لارىنىڭ ءبىرى – 1989 جى­لى ورىن العان شاحتەرلەر ب ۇلىگى قاراعاندىدا تۇسىرىلسە, استانا ماڭىندا گورباچەۆتىڭ ەگىندى ال­قاپقا كەلۋى ءتۇسىرىلدى. قىزىقتى اق­پارات: 1986 جىلعى الماتى قالاسىنداعى جەلتوقسان وقيعاسى قىسقى سانكت-پەتەربۋرگتە ءتۇسىرىل­گەن بولاتىن. بۇل ەپيزودتى تۇسىرۋگە 600-دەن استام ادام قاتىستى. «ەگەمەن-اقپارات»