ات قازىعىن بايلار اتامەكەن

قارا ورمانداي قالىڭ باۋىرلارىمىزبەن تولىقسا, سولاردىڭ ءبىر شوعىرى قىزىلجار وڭىرىنە قونىستانعان ولارمەن بىرگە جولداس گۇلمەت ۇلىنىڭ وتباسى دا ءبىرجولا تۇراقتاپ, بالا-شاعا ناپاقاسىن ماڭداي تەرمەن ايىرىپ ءجۇر. ال تاعدىردىڭ تالكەگىمەن تورتكىل دۇنيەگە تارىداي شاشىلعان قانداستارىمىز قازاق ەلى تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن اتاجۇرتقا كوپتەپ كەلە باستادى. «اتامەكەن نەتكەن ىستىق قۇ­شا­عىڭ! جايقالا وسكەن ورمان-توعايىڭدى, قۇس جىرتىلىپ ايرىلاتىن ايدىن كولىڭدى, اڭ جۇگىرگەن قىرات-بەلىڭدى ساعىندىم. وزگە ەلدىڭ الماسى جۇدىرىقتاي بولسا دا تۋعان جەردىڭ بارماقتاي عانا بال تاتىعان جيدەگىنە ايىرباس­تامايمىن», دەگەن وي جولداستى كوپتەن بەرى مازالاپ جۇرەتىن. بارشا قازاقتىڭ ءانۇرانى ىسپەتتەس «اتامەكەن» ءانىن ىشتەي مىڭ قايتارا قايتالاۋدان جالىقپايتىن. «قايدا جۇرسەڭ اتامەكەن, كوكەيىڭدە جاتادى ەكەن» دەگەن قايىرماسىنا كەلگەندە جانارىنا جاس تىعىلىپ, كەۋدەسىن اششى وكسىك قىساتىن. تۇرىكمەنستاندا تۋىپ, وزبەك­ستاندا وسكەن جوكەڭ بۇل جاقتا دا ەلگە سىيلى-تۇعىن. ەڭبەك دەسە, جانىپ تۇراتىن. الايدا, ەل دەسە, ەلەڭ ەتە تۇسەتىن كول دارياداي كوڭىل قۇرعىر الدەنەگە ەلەگىزىپ, تىنشۋ بەرمەيتىن. زايىبى زىليقا ەكەۋى ءۇش ۇل تاربيەلەپ ءوسىرىپ, ەندى وسى ق ۇلىندارى بولاشاعىن اتا-بابا قونىسىمەن بايلانىستىرسا دەگەن يگى اقجولتاي ارمان ورىندالسا, شىركىن, دەگەن ىشكى تىلەكتە جۇرەتىن. دۇنيەجۇزىندە ءوز قانداستارىن ەلىنە شاقىرىپ, قاراجات بولگەن, الەۋمەتتىك جاعداي جاساعان يزرايل مەن گەرمانيا عانا دەپ ەستيتىن. ولاردىڭ قاتارىنا قازاقستاننىڭ دا قوسىلعانىن ەستىپ, توبەسى كوككە جەتكەندەي قۋانعان. كەيبىرەۋلەر سەكىلدى شاقىرۋ كۇتىپ كەرگىمەگەن. جاستايىنان «ەل-ەلدىڭ ءبارى جاقسى, ءوز ەلىڭ بارىنەن جاقسى» دەگەن ۇلاعاتتى كوكەيىنە توقىپ وسكەن ۇلتجاندى ازامات جۇگىن بۋىپ, بالا-شاعاسىن ەرتكەن كۇيى ماعجان جۇماباەۆ اتىنداعى اۋدانعا اتباسىن تىرەگەن. ەسىمى التى الاشقا ءماشھۇر اقيىق اقىننىڭ ارۋاعى قولدادى ما, شۇمەكتەپ توگىلگەن تەر ەل بايلىعىنا ىرىس, تابىس بولىپ قوسىلعان. حالقىنان الۋدى ەمەس, بەرۋدى مۇرات ەتكەن ءۇي يەسى جازى قوڭىرقاي, ءشو­بى شۇيگىن ولكەنىڭ ءتورت ت ۇلىك وسىرۋگە وتە قولايلى ەكەنىن جازباي تانىعان. كەلە سالىسىمەن اۋىرتپالىعىن وزگەلەرگە ارتپاي, الدىمەن ءوز كۇشىنە سەنگەن. قو­سالقى شارۋاشىلىقپەن اينالىستى. ۇلدارىن قولدارىنان جەتەلەپ ءجۇرىپ, ەڭبەككە باۋلىدى. اششى تەردىڭ كەرمەك ءدامىن, اس اتاسى-ناننىڭ قادىرىن ۇعىنسىن دەگەنى. ۇلدارى ماقسات پەن جامبىل «بۋلاەۆ سۋ» كوممۋنالدىق كاسىپ­ورنىنا جۇمىسقا ورنالاستى. ال­عاشقى كەزدەرى ايلىق ەڭبەكاقى جەتىم قويدىڭ جەمىنە عانا جەتەتىن بولسا دا, ورىندارىنان قوزعالمادى. «بارعا – قاناعات, جوققا – سالاۋات», «سۇيەگىم اتاجۇرتتا جاتسا ەكەن» دەپ ءومىر بويى ارمانداۋمەن وتكەن اتالار اماناتىنىڭ ورىندالعانىنا شۇكىرشىلىك دەستى. ۇرپاقتان-ۇر­پاققا اۋىسىپ كەلە جاتقان ەڭبەك­قورلىق, قاناعاتشىلدىق ونىڭ نەمەرەلەرىنە دە دارىعان. – ەلباسىمىزدىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن «نۇرلى كوش» باعدار­لاماسىنىڭ «ماڭگىلىك ەل جاستارى–يندۋسترياعا!» مەملەكەتتىك جوباسىنا جالعاسقانىن وتباسىمىز بولىپ قول­دايمىز. نەمەرە­لەرىمنىڭ الدى «سەرپىن» الەۋمەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا كوللەدجدەرگە ءتۇسىپ, تەگىن وقۋمەن قامتىلىپ وتىر. نەمەر­ەلەرىمنىڭ ءبارى – ەر بالالار. شەتىنەن ونەرلى, سپورتشى, سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانعان, – دەپ جوكەڭ مارتەبەسى كوتەرىلە سويلەيدى. تۋعان ەلگە تابان تىرەپ, كوشىپ كەلۋشىلەرگە ەلىمىزدە ەسىك اركەز اشىق ەكەنىن شاڭىراعى شاتتىققا تولى وسى وتباسى ارقىلى جازباي تانۋعا بولادى. تالعات, قۋانىش, نۇرتاس اتتى نەمەرەلەرى سپورتتىڭ ءار تۇرىنەن اۋدان, وبلىس جەڭىمپازدارى سانالادى. ۇستەل تەننيسىنەن جانە شاحماتتان الدارىنا جان سالمايدى. قۋانىش بىلتىر كيكبوكسينگتەن وتكەن وبلىستىق تۋرنيردە توپ جاردى. مۇحتار ەسىمدى نەمەرەسى كيكبوكسينگتەن شىمكەنت قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان رەسپۋبليكا بىرىنشىلىگىندە 48 كيلو سالماق دارەجەسىندە سىنعا ءتۇسىپ, قولادان القا تاقتى. 12 جاستاعى ەلامان دا اعالارىنىڭ جولىن قۋىپ, اتاقتى سپورتشى بولۋدى ارماندايدى. – مەن ۇكىمەتكە اۋىرتپالىق تۇسىرمەي, 2004 جىلى ءوز بەتىممەن تۋعان جەر توسىنە تابان تىرەگەن ەدىم. ەندى بالالارىم مەن نەمەرە­­لەرىم­نىڭ قازاقستاننىڭ تولىققاندى ازاماتى اتانىپ, ءتۇرلى مەملەكەتتىك باعدارلامالار بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسقانىنا, بىلىمدەرىن كوتەر­گەندەرىنە, ۋاقىت وزعان سايىن وتان­عا ورالتۋ جۇمىسىنىڭ جۇيەلەنە تۇسكەنىنە بەك قۋانىش­تىمىن. كەلە­­­مىن دەۋشىلەرگە جۇمىس تا, باس­پانا دا, وقۋ دا تابىلادى. ەڭ باس­تىسى – قايدا جۇرسەك تە, ات قازىعىن بايلار اتامەكەنگە ەشتەڭە جەتپەيتىنىن ۇعىنا بىلەيىك! – دەدى جولداس اقساقال قوشتاسار كەزدە ەرەكشە تەبىرەنىسپەن.  مەكەباي وڭاي  سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى, ماعجان جۇماباەۆ اۋدانى