دەموكراتيالىق پارتيادان اقش پرەزيدەنتتىگىنە ۇمىتكەر حيللاري كلينتون سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەن جاعدايدا, ءوزىنىڭ جۇبايى, ەكس-پرەزيدەنت بيلل كلينتونعا «ەكونوميكانى تىرىلتۋمەن» اينالىسۋدى تاپسىراتىنىن مالىمدەدى.
«ەكونوميكانى ءتىرىلتۋ جاۋاپكەرشىلىگىن جۇكتەمەك بولىپ وتىرعان مەنىڭ جۇبايىم ونى قالاي جاسايتىنىن بىلەدى», – دەپ ايتقان حيللاري كلينتون وسى ماسەلە جونىندە. سونداي-اق, ول بيلل كلينتوننىڭ بۇعان دەيىن كوڭىل بولىنبەگەن, ونىڭ ىشىندە اقش-تىڭ شىعىسىنداعى كومىر ءوندىرۋشى اۋدانداردى يگەرۋگە ونىڭ ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگى ەرەكشە پايدا كەلتىرەتىنىن دە اتاپ وتكەن. قازىرگى كەزدە ح.كلينتون سايلاۋالدى باسەكەدە دەموكراتتار اراسىندا كوش باستاپ كەلەدى. پارتيانىڭ الداعى سەزىندە ول 2239 دەلەگاتتىڭ قولداۋىنا يە بولۋى ابدەن مۇمكىن. ال ونىڭ پرەزيدەنتتىككە كانديداتتىققا ۇسىنىلۋىنا 2383 داۋىس قاجەت.
ءولىم جازاسىن ەنگىزۋگە ۋادە بەردى
ءفيليپپيننىڭ جاڭا پرەزيدەنتى رودريگا دۋتەرتە ەل اۋماعىندا ءولىم جازاسىن قولدانۋدى قايتا ەنگىزۋگە جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە قىلمىسكەرلەرگە قارسى وق اتۋعا رۇقسات بەرمەك.
بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ تاراتقان اقپاراتتارى بويىنشا, بۇل – ەل باسشىسىنىڭ رەزونانس تۋعىزاتىن كەزەكتى باستامالارىنىڭ ءبىرى. بۇعان دەيىن ول الكوگول ونىمدەرى مەن تەمەكى شەگۋگە تىيىم سالۋعا, سونىمەن قاتار, بالالار ءۇشىن ءتۇن مەزگىلىندە كومەندانتتىق ساعات ەنگىزۋگە جانە پرەزيدەنتتىك سارايدا اۋرۋحانا ورنالاستىرۋعا ءسوز بەرگەن ەكەن. بۇل ەل 2006 جىلى قىلمىسكەرلەردى ءولىم جازاسىنا كەسۋدەن جانە ونى ورىنداۋدان باس تارتقان ەدى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, ول پارلامەنتتەن جازالاۋدىڭ ەڭ قاتال ءتۇرى رەتىندە ءولىم جازاسىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋدى سۇراماق. ال قىلمىس جاساعاندار قاماۋعا الار كەزدە جانە ۇيىمداسقان قىلمىسپەن بايلانىستاعىلاردى ۇستاعان كەزدە, ولار قارسىلىق كورسەتسە, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرى قارۋ قولدانا الادى.
بريتانيا ەو-دان شىققان جاعدايدا...
ۇلىبريتانيا ەۋروپالىق وداقتان شىققان جاعدايدا, ەل اۋماعىنان ءۇش ميلليون ەۋروپالىق شىعارىلۋى مۇمكىن ەكەندىگىن كورولدىكتىڭ ىشكى ىستەر مينيسترلىگى حابارلادى.
لوردتار پالاتاسى وكىلدەرىنىڭ مينيسترلەر كابينەتىنە مىناداي ماعىنادا سۇراق بەرىلگەن: « ۇلىبريتانيا ەۋروپالىق وداقتان شىققان جاعدايدا, ءسىز كورولدىك اۋماعىندا ورنىعىپ قالعان ەۋرووداققا مۇشە ەلدەردىڭ ازاماتتارىنىڭ وسىندا تۇرا بەرۋىنە نيەتتىسىز بە؟». بۇعان شوتلانديانىڭ باس پروكۋرورى ريچارد كين جاۋاپ قايتارىپتى. «ەگەر ۇلىبريتانيا ەۋروپالىق وداق قۇرامىنان شىعۋعا داۋىس بەرسە, ۇكىمەت ەلدە ءپوزيتيۆتى جاعدايدى ساقتاۋ ءۇشىن بار مۇمكىندىكتى جاسايدى, – دەگەن ول. – بىراق, ەۋرووداق زاڭى بويىنشا, ونداي ازاماتتاردىڭ قۇقىعىنا كەپىلدىك بەرىلمەيدى». وتكەن جىلدىڭ مامىرىندا ۇلىبريتانيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى دەۆيد كەمەرون 2017 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بىرىككەن كورولدىكتىڭ ەۋرووداققا مۇشەلىگى ماسەلەسى جونىندە رەفەرەندۋم وتكىزۋگە ۋادە بەرگەن ەدى.
قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:
- ءيزرايلدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى بەنيامين نەتانياحۋ فرانتسيانىڭ پالەستيكالىقتارمەن بەيبىت كەلىسسوزدى قايتا جالعاستىرۋ تۋرالى باستاماسىن قولدامادى. ونىڭ مالىمدەۋىنشە, كەلىسىمگە كەلۋدىڭ ەڭ باستى جولى – الدىن الا تالاپتار قويماي, بەيبىت كەلىسسوز جۇرگىزۋ.
- كەشە ۆەنادا ارمەنيا پرەزيدەنتى س.سارگسيان مەن ازەربايجان پرەزيدەنتى ي.اليەۆ كەزدەسىپ, تاراپتار تاۋلى قاراباق ماسەلەسىن تالقىلادى. وعان اقش, رەسەي جانە فرانتسيا وكىلدەرى قاتىستى.
- وسى جىلدىڭ جاز ماۋسىمىندا اقش, وڭتۇستىك كورەيا جانە جاپونيانىڭ اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى العاش رەت بىرلەسكەن زىمىرانعا قارسى وقۋلارىن وتكىزەدى. ول گاۆاي ارالدارى اۋماعىندا وتەدى.
- قىتاي استاناسى – بەيجىڭدە زيكا ۆيرۋسى بەزگەگىمەن اۋرۋدىڭ العاشقى وقيعاسى تىركەلدى. قىتايلىق ايەل اۋرۋدى ۆەنەسۋەلادان جۇقتىرىپ كەلگەنى انىقتالعان.
وتىزدان استام كۋرسانت اجال قۇشتى
يەمەننىڭ وڭتۇستىگىندەگى مۋكاللا پورتىندا جانكەشتىنىڭ ءوزىن-ءوزى جارىپ جىبەرۋى سالدارىنان 30-دان استام پوليتسيا كۋرسانتى اجال قۇشتى. بۇل اقپاراتتى «بي-بي-سي» تاراتتى.
جەرگىلىكتى دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وسى تەررورلىق ارەكەتتەن كەمىندە 60 ادام جارالانعان. ال جارىلىس ءساۋىر ايىندا قايتادان ۇكىمەتتىك اسكەرلەردىڭ قولىنا وتكەن مۋكاللا پورتىنىڭ شەتكەرى جاعىندا بولعان. رەسمي ادامداردىڭ حاباردار ەتۋىنشە, بۇدان باسقا تاعى ءبىر جارىلىس جاسالعان. شابۋىل جاساۋشىلار جەرگىلىكتى قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ باسشىسىن ولتىرمەك بولىپتى. ءبىر جاقسىسى, ول ءتىرى قالعان, وكىنىشتىسى – ونىڭ التى كۇزەتشىسى قازا تاپقان. شابۋىل يەمەن ۇكىمەتى مەن كوتەرىلىسشى حۋسيتتەر اراسىندا كەلىسسوزدەردىڭ جۇرگىزىلىپ جاتقان كەزىندە جاسالىپ وتىر. بۇل ەلدەگى اسكەري قاقتىعىس ءبىر جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى توقتاماي كەلەدى.
قاۋىپسىزدىك جولىنداعى قادام
اقپارات اگەنتتىكتەرىنىڭ حابارلاۋىنشا, ساۋد ارابياسىنىڭ ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەككە پروۆينتسياسىندا تاياۋ شىعىستاعى ەڭ ءىرى زاماناۋي كوماندالىق قاۋىپسىزدىك ورتالىعىن ىسكە قوسۋعا دايىندالىپ جاتىر.
قازىرگى كەزدە جولدارداعى قاۋىپسىزدىك ورتالىعى ىستەپ تۇر. بۇل ورتالىقتى 2015 جىلى مۇراگەر حانزادا مۇحاممەد بين نايف, سونداي-اق, كورولدىكتىڭ ۆيتسە-پرەمەرى مەن ىشكى ىستەر ءمينيسترى ىسكە قوسقان ەكەن. ەلدىڭ ىشكى ىستەر مينيسترلىگى بىرلەسكەن قاۋىپسىزدىك شارالارىنىڭ ۇلتتىق ورتالىعىن باسقاراتىن جانە وندا جۇمىس ىستەيتىن 1600-دەن استام وفيتسەر مەن قاتارداعى جاۋىنگەردى ازىرلىكتەن وتكىزىپ تە قويىپتى. ورتالىق قىزمەتكەرلەرى اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرگەن, سول ءۇشىن شەتەلدەگى ارنايى وقۋلاردان ءوتىپتى. ورتالىقتىڭ ەڭ باستى ەرەكشەلىگى – وندا 18 مىڭ باقىلاۋ كامەراسىنىڭ بولۋى. بۇل شارالار قاجىلىق كەزىندە ادامداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جاسالىپ وتىر.
تەرگەۋ اقيقات ءۇشىن قاجەت
تاجىكستاننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى رەسەيدەن ماسكەۋدەگى حوۆانسك زيراتىندا بولعان توبەلەستى بۇرمالاماي, اقيقات تۇرعىسىندا تەرگەۋدى تالاپ ەتتى. وسى توبەلەس كەزىندە تاجىكستاننىڭ ءۇش ازاماتى اجال قۇشقان ەدى.
تاجىكستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسەيدىڭ وسى ەلدەگى ەلشىسىنە تابىس ەتكەن حابارلاماسىندا «بولعان وقيعاعا ناقتى تەرگەۋ جۇرگىزۋدى جانە وعان كىنالىلەردى قاتاڭ جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋدى» تالاپ ەتكەن. ايتا كەتەيىك, حوۆانسك زيراتىنداعى توبەلەس 14 مامىردا ورىن الدى. وعان كۇرەكپەن, ارماتۋرا كەسىندىلەرىمەن, سونداي-اق, اتىس قارۋلارىمەن قارۋلانعان 200-گە جۋىق ادام قاتىسقان. توبەلەس كەزىندە تاجىكستان ازاماتتارى – س.حۋشاكوۆ, ي.ريزوۆە جانە س.سوبيروۆ قازا تاۋىپ جانە ءتورت ادام اۋىر جاعدايدا اۋرۋحاناعا جەتكىزىلدى. قازىرگى كەزدە ادام ولىمىنە سوقتىرعان وسى وقيعاعا قاتىستى تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلۋدە.
ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى
