كەشە اقوردادا مەملەكەتتىك حاتشى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا اۆستراليانىڭ, يرلانديانىڭ, بەنين رەسپۋبليكاسىنىڭ, سيريا اراب رەسپۋبليكاسىنىڭ جانە ەفيوپيا فەدەراتيۆتىك دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستاندا توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشى قىزمەتىن قوسا اتقارۋشى ديپلوماتتاردان سەنىم گراموتالارىن قابىلدادى.
العاش بولىپ سەنىم گراموتاسىن اۆستراليا ەلشىسى پيتەر مارتين تەش تاپسىردى. ەلشىمەن كەزدەسۋدە گ.ابدىقالىقوۆا قازاقستان ءۇشىن اۆستراليا ازيا-تىنىق مۇحيتى وڭىرىندەگى ماڭىزدى سەرىكتەس بولىپ سانالاتىنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق, استانا كانبەررامەن ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە جانە تەرەڭدەتۋگە زور ءمان بەرەتىنىنە نازار اۋدارىپ, 2015 جىلى ەكى ەل اراسىنداعى جالپى ساۋدا اينالىمى 74,2 ميلليون دوللار بولعانىن تىلگە تيەك ەتتى. ءوز كەزەگىندە پ.تەش اۆستراليانىڭ قازاقستاننىڭ الەمدىك ساياساتتاعى ۇستانىمدارىن قولدايتىنىن ايتىپ, تاۋ-كەن, اۋىل شارۋاشىلىعى, ءبىلىم جانە ينفراقۇرىلىم سالالارىندا بىرلەسىپ اتقاراتىن جۇمىستىڭ كوپ ەكەنىنە توقتالدى.
ال يرلانديا ەلشىسى ەدريان ماكدەيدتەن سەنىم گراموتاسىن قابىلداۋ بارىسىندا مەملەكەتتىك حاتشى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستار سەرپىندى دامىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. قازاقستاننىڭ يرلانديامەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا جانە ەكىجاقتى شارتتىق-قۇقىقتىق بازا اياسىن كەڭەيتۋگە ەرەكشە نازار اۋداراتىنىن نازارعا العان گ.ءابدىقالىقوۆا ەكى ەلدىڭ سالىق قىزمەتتەرىنىڭ اراسىنداعى قوسارلانعان سالىق سالۋدان باس تارتۋ تۋرالى كونۆەنتسيا بويىنشا كەلىسسوزدەر قورىتىندىسىنا قاناعاتتانۋشىلىق ءبىلدىردى.
سونداي-اق, مەملەكەتتىك حاتشى يرلانديا تاراپىنا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە قازاقستاننىڭ كانديداتۋراسىن قولداعانى ءۇشىن العىس ايتتى.
باق وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا ە.ماكدەيد: «مەن ءۇشiن قازاقستاندا ەلشi بولىپ قىزمەت ەتۋ – ۇلكەن قۇرمەت. بۇگىن مەن سەنiم گراموتاسى ارقىلى يرلانديا پرەزيدەنتiنiڭ قازاقستان باسشىسىنا جولداعان قۇتتىقتاۋى مەن يگi تiلەكتەرiن جەتكiزگiم كەلەدi. قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ ەكiجاقتى ىنتىماقتاستىعىمىز جاقسى دەڭگەيدە. الداعى ۋاقىتتا قارىم-قاتىناسىمىزدى ودان ءارi نىعايتۋعا ءمۇمكiندiك زور. سوندىقتان, وسى باعىتتا تالماي ەڭبەك ەتۋگە دايىنمىن», – دەدى.
بەنين رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى انيسەت گابريەل كوچوفادان سەنىم گراموتاسىن قابىلداۋ كەزىندە مەملەكەتتىك حاتشى قازاقستان افريكاداعى ساياسي جانە ەكونوميكالىق ۇدەرىستەردى مۇقيات باقىلاپ وتىراتىنىن جانە قۇرلىق ەلدەرىمەن بايلانىستى كەڭەيتۋگە مۇددەلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. گ.ابدىقالىقوۆا اتالعان مەملەكەتتىڭ ەلشىسىنە قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ شتاب-پاتەرى استانادا ورنالاساتىن ازىق-ءتۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمىن قۇرۋ تۋرالى يدەياسىن قولداعانى ءۇشىن ريزاشىلىق ءبىلدىردى.
جۋرناليستەر الدىندا جاساعان مالىمدەمەسىندە ا.كوچوفا ءوزىنىڭ ماسكەۋدە وقىعانىن, سول سەبەپتى قازاقستاندى ستۋدەنت كەزىنەن جاقسى بىلەتىنىن ايتتى. ودان بولەك, ەلشى ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا ءدارىس وقىعان كەزىندە ەڭ دارىندى شاكىرتتەرى قازاقستاننان بولعانىن دا ەسىنە الدى. سوندىقتان دا بۇل كۇندى ومىرىندەگى ەڭ باقىتتى ءساتتەردىڭ بىرىنە بالاعان ول قازاقستان سىندى ۇلى مەملەكەتتە قىزمەت ەتەتىنىنە قۋانىشتى ەكەنىن جەتكىزدى.
سيريا اراب رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى رياد حاددادتان سەنىم گراموتاسىن قابىلداعاننان كەيىن گ.ابدىقالىقوۆا قازاقستان حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ, سونداي-اق, سيريا بيلىگى مەن وپپوزيتسياسىنىڭ زورلىق-زومبىلىق پەن قانتوگىستى تەز ارادا توقتاتۋ ءۇشىن ءوزارا مامىلەگە كەلۋ ارقىلى ەلدىڭ ساياسي بولاشاعىن ايقىنداۋعا جۇمساعان كۇش-جىگەرىن قولدايتىنىن ايتتى. مەملەكەتتىك حاتشى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە ۇسىنىلعان قازاقستاننىڭ كانديداتۋراسىنا قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن سيريا تاراپىنا دا ريزاشىلىق ءبىلدىردى. سونىمەن قاتار, قازاقستان مەن سيريا اراسىندا سان عاسىرلىق ءداستۇرلى بايلانىس ورنىققانىنا جانە كورنەكتى تۇلعالار – ءابۋ ناسىر ءال-فارابي مەن سۇلتان ءاز-زاحير بەيبارىستىڭ ەكى حالىق اراسىنداعى دوستىق قارىم-قاتىناستىڭ سيمۆولى بولىپ تابىلاتىنىنا نازار اۋداردى.
ءوز كەزەگىندە ر.حادداد «قازاقستان ۇكiمەتi ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا قوسىلۋ تۋرالى باستامامىزدى قولدايدى دەگەن ويدامىز. سونداي-اق, قازاقستان ۇكiمەتi ساياساتتاعى باعىتىمىزعا دا قولداۋ تانىتاتىنىنا ۇمiتتەنەمiز. بۇل بiزدiڭ ەلدەگى داعدارىستى ەڭسەرۋ ءۇشiن اسا قاجەت. بۇعان قوسا, لاڭكەستiككە قارسى كۇرەستە دە قازاقستاننىڭ ءبىزدى قولدايتىنىنا ءۇمiت بiلدiرەمiز», – دەدى.
سونىمەن قاتار, ەفيوپيا فەدەراتيۆتىك دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى ايالەۆ گوبەزي ۆوركنەدەن سەنىم گراموتاسىن قابىلداعان گ.ابدىقالىقوۆا قازاقستاننىڭ افريكا قۇرلىعىنا قاتىستى سىرتقى ساياساتىندا ەفيوپيانىڭ ايرىقشا ورىن الاتىنىن ايتتى. ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ ماقساتىمەن 2014 جىلى ادديس-ابەبادا قازاقستاننىڭ ەلشىلىگى اشىلعانىن جەتكىزگەن مەملەكەتتىك حاتشى ەفيوپيا حالقىن الداعى 25 مامىر – افريكا كۇنىمەن, سونداي-اق, 28 مامىردا اتاپ وتىلەتىن ەفيوپيا دەموكراتيالىق كۇشتەرى جەڭىسىنىڭ 25 جىلدىعىمەن قۇتتىقتادى.
شەت مەملەكەتتەردىڭ ەلشىلەرى كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەر بويىنشا بايلانىستاردى, سونىڭ ىشىندە قارجى, مۇناي-گاز, ازىق-ت ۇلىك ءوندىرۋ, بالامالى قۋات كوزدەرى جانە تاعى باسقا سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە مۇددەلى ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. گ.ءابدىقالىقوۆا اتالعان مەملەكەتتەردىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىلەرىنىڭ جۇمىسى ەلدەرىمىز اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىنىنە سەنىم ءبىلدىرىپ, ولاردى استانا قالاسىندا وتەتىن حالىقارالىق مامانداندىرىلعان ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋعا شاقىردى.
ەلامان قوڭىر,
«ەگەمەن قازاقستان»