اشىعىن ايتايىق, تالانتتى عالىم, تاماشا ۇيىمداستىرۋشى دەپ ايتۋعا تۇرارلىق ءبىر جان بولسا, ول وسى ءبىزدىڭ ۇستازىمىز تىنىسبەك قالمەنوۆ. بۇل كىسى قازاق ماتەماتيكاسىنىڭ بۇگىنگى تاڭداعى ماڭدايعا باسار ماقتانىشى, كورنەكتى عالىم, ۇلت عىلىمىنىڭ شىن جاناشىرى. ونىڭ ءومىر جولىنا قاراپ, تەك قانا الدىڭعى قاتاردان كورىنگەن جان ەكەنىن اڭعارامىز.
تىنىسبەك ءشارىپ ۇلى 1946 جىلى ءساۋىر ايىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, قازىرگى تولە بي اۋدانى, كوكسايەك اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1953 جىلى ءوزى قاتارلى بالالارمەن بىرگە اۋىلىنداعى ءبىلىم ۇياسىنىڭ تابالدىرىعىن اتتاپ, كەيىن شىمكەنت قالاسىنداعى سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى مارجان تاسوۆا اتىنداعى №12 ينتەرناتقا اۋىسىپ, مەكتەپتى التىن مەدالمەن اياقتايدى. وقۋشى كەزىندە كوركەمونەرپازدار ءۇيىرمەسىنە قاتىسىپ وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى اتانادى. قازاقتىڭ ۇلتتىق دومبىرا, اساتاياق, سىبىزعى سياقتى اسپاپتارىن, سونىمەن قاتار, بايان مەن گيتارانى دا ەركىن مەڭگەرەدى. كەرەمەت انشىلىك قابىلەتىن دە ايتا كەتكەن ءجون.
1964 جىلى ءنوۆوسىبىر مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەحانيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇسىپ, لەنيندىك ستيپەنديامەن وقىپ, قىزىل ديپلوممەن ۇزدىك بىتىرەدى. 1969-1972 جىلدار ارالىعىندا كسرو عا ءسىبىر ءبولىمشەسىنىڭ ماتەماتيكا ينستيتۋتىنىڭ اسپيرانتى اتانىپ, كانديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن قورعادى.
ەلىمىزگە تانىمال عالىم مۇقتارباي وتەلباەۆ 1972 جىلى قازكسر عىلىم اكادەمياسىنىڭ جاس عىلىمي قىزمەتكەرى رەتىندە ءبىر تەورەمانى دالەلدەپ جاتقاندا, زالدا وتىرعان بايىرعى عالىمدار بۇل دۇرىس ەمەس دەپ قارسى شىعادى. سوندا مۇقاڭ ارالارىڭىزدا مىنا تەورەمانى تۇسىنەتىندەرىڭىز بار ما دەپ سۇراعاندا, ورتادا وتىرعان تىنىسبەك سۋىرىلىپ شىعىپ, بىرگە دالەلدەسىپ قارسىلاستارىنان باسىم تۇسكەندىكتەرىن ايتادى. ءسويتىپ, ەكەۋىنىڭ عىلىمداعى جانە ومىردەگى دوستىقتارى وسىلايشا باستالادى. ۇلكەن جۇرەكتى ازامات اكادەميك مۇقتارباي وتەلباەۆپەن بىرلەسىپ جاس عالىمدارعا سەمينارلار ۇيىمداستىرىپ, ىرگەلى ىسكە بىلەك سىبانا كىرىسىپ كەتەدى. وسى كەزدەردە مۇقاڭ «ديففەرەنتسيالدى وپەراتورلار» تەورياسىن تىنىسبەك زامانداسىنان ۇيرەنىپ, «ديففەرەنتسيالدى وپەراتورلاردىڭ تارتىلۋى جانە كەڭەيۋى» تەورياسىن شەشىپ, كوپتەگەن عىلىمي ماقالالاردى بىرگە جاريالاعانىن ەسكە الادى. بۇل ەڭبەكتەردى قازىر الەم عالىمدارى پايدالانادى.
كەيىپكەرىمىز 1978 جىلى كسرو-دا جاستارعا بەرىلەتىن ەڭ جوعارعى ماراپات – عىلىم مەن تەحنيكا سالاسىنداعى بۇكىلوداقتىق لەنين كومسومولى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتاعىن الادى. ال 1972-1985 جىلدار ارالىعىندا قازكسر عا قۇرامىنداعى ماتەماتيكا جانە مەحانيكا ينستيتۋتىندا كىشى, اعا, باس عىلىمي قىزمەتكەر, لابوراتوريا مەڭگەرۋشىسى بولىپ كاسىبي باسپالداقتار بويىنشا جوعارى قاراي ورلەي بەرەدى. سول جىلدارى ونىڭ كوپتەگەن ماقالالارى ماسكەۋدە شىعاتىن بەدەلدى عىلىمي باسىلىمداردا جاريالانادى. ونىڭ ۇستازدارى كسرو عا كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور اندرەي ۆاسيلەۆيچ بيتسادزە مەن فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ادام مارەموۆيچ ناحۋشەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن تىڭ ىزدەنىستەرگە دەن قويىپ, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمى بويىنشا دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن جازىپ, ونى 1983 جىلى م.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندەگى عىلىمي كەڭەستە ءساتتى قورعاپ شىعادى. مۇنى ءۇلكەن جەتىستىك رەتىندە باعالاۋعا بولادى. ويتكەنى, الدىڭعى بۋىننىڭ ايتۋلى وكىلدەرى اسان تايمانوۆ, ورىنبەك جاۋتىكوۆ, ومىرزاق سۇلتانعازين, مۇقتارباي وتەلباەۆتاردان كەيىن ماسكەۋدى مويىنداتقان وسى تىنىسبەك قالمەنوۆ بولدى.
قر ۇعا اكادەميگى, بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ر.بەرسىمبايدىڭ اڭگىمەسىنە قۇلاق ءتۇرىپ كورەلىك. «تىنىسبەك قالمەنوۆپەن مەنىڭ تانىسقانىما ەلۋ جىلدان استام ۋاقىت ءوتىپتى. 1964 جىلى ءبىز ءنوۆوسىبىر مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە وقۋعا تۇسكەن ەدىك – دەيدى ول كىسى. تىنىسبەكتىڭ ماتەماتيكا سالاسىندا ۇلكەن عالىم بولىپ قالىپتاسۋىنا ەسىمدەرى دۇنيە جۇزىنە بەلگىلى عالىمدار ۇستازدىق ەتەتىن اتالمىش وقۋ ورداسى قوماقتى ۇلەس قوستى. ساباقتان بوس ۋاقىتىنىڭ ءبارىن ول ۋنيۆەرسيتەت كىتاپحاناسىنىڭ وقۋ زالىندا ءوتكىزەتىن. فاكۋلتەتتە جانە ماتەماتيكا ينستيتۋتىنداعى سەمينارلارعا قاتىسىپ, بايانداما جاساپ, بىلىمپازدىعىمەن مامانداردىڭ كوزىنە بىردەن ءتۇستى. اسپيرانت كەزىندە ءنوۆوسىبىر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەحانيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە سەمينارلىق ساباقتار جۇرگىزىپ, ءدارىس بەردى. ماتەماتيكتەرگە جاقسى تانىمال پروفەسسور ا.ناحۋشەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعاپ, سول كەزدىڭ وزىندە-اق كەلەشەكتە عىلىمدا ۇلكەن تابىستارعا جەتەتىن قابىلەتىن بايقاتتى. كەزدەسىپ قالىپ اڭگىمەلەسكەن ساتتەردە ول كسرو عا كوررەسپوندەنت-ءمۇشەسى ا.بيتسادزە مەن پروفەسسور ا.ناحۋشەۆتىڭ ەسىمدەرىن ءاردايىم ىلتيپاتپەن اتاپ, سول مارعاسقالاردىڭ وزىنە كورسەتكەن ارىپتەستىك كومەكتەرىن ايتاتىن.
1985-1991 جىلدار ارالىعىندا قازىرگى ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دا ديففەرەنتسيالدى تەڭدەۋلەر كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, مەحانيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى بولدى. ول كىسى كافەدرانى, فاكۋلتەتتى باسقارعان تۇستا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قوعامدىق, عىلىمي ىستەرىنە بەلسەندى ارالاسىپ ۇنەمى الدىڭعى ورىنداردا ءجۇردى.
تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى التىنبەك ءشارىپباي اعامىز بىردە تىنىسبەك قالمەنوۆ تۋرالى اعىنان جارىلىپ تۇرىپ مىنانى ايتتى. «1985 جىلى تىنىسبەك ءشارىپ ۇلى س.م.كيروۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى مەحانيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى ەدى. سول جىلى «ينفورماتيكا» جەكە ءپان رەتىندە جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق ماماندىقتارىنا ەنگىزىلسىن دەگەن ۇكىمەت قاۋلىسى شىقتى. وسى ءپان بويىنشا وقۋ ۇدەرىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەنى مەحانيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىندە اشىلعان ينفورماتيكا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىنە شاقىردى. مەن وعان كەلىسىم بەرىپ, جاڭا جۇمىسقا كىرىستىم. ال 1986 جىلدىڭ 16 جەلتوقسانىندا الماتىدا جاستار كوتەرىلىسى بولدى. ءدال سول كۇنى ساعات 11.30-دا مەن مەحانيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتى عيماراتىنىڭ 316-اۋديتورياسىندا لەكتسيا وقۋىم كەرەك بولاتىن. كەلسەم ستۋدەنتتەردىڭ سانى از, ساباققا كەلمەگەندەردى بەلگىلەپ, جۋرنالعا قول قويدىم دا ءدارىستى باستاپ كەتتىم. بىراق, ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن كوريدوردان «الاڭعا جۇرىڭدەر» دەگەن داۋىستار ەستىلدى. الدىمداعى ستۋدەنتتەر «اعاي ءبىزدى دە الاڭعا جىبەرىڭىزشى» دەپ سۇراي بەرگەن سوڭ, سول جاقتا ءبىر مەرەكە باستالعان شىعار دەپ ويلاپ, جىبەرە سالدىم. كەشكە الاڭدا كوتەرىلىس بولعانىن تەلەديداردان ءبىلدىم. وسى وقيعادان ءبىزدىڭ س.م.كيروۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى كوپ جاپا شەكتى. ءبىراز ادامدار پارتيادان, جۇمىستان, ستۋدەنتتەر وقۋدان شىعارىلىپ, سوتتالىپ كەتتى.
1987 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا مەنى كگب ادامدارى «قازاقستان» قوناق ءۇيىنىڭ 8-قاباتىنداعى ءبىر بولمەگە شاقىرىپ, بىرنەشە ساعات بويى تانىس ادامداردىڭ اتىن اتاۋ ءۇشىن كوپتەگەن سۋرەتتەردى كورسەتىپ, ۇلتشىلدىق تۋرالى ءتۇرلى سۇراقتار قويىپ, سونىڭ ىشىندە 1983 جىلى ستۋدەنتتەردىڭ ديپلومدىق جۇمىستاردى قورعاۋ بويىنشا مەملەكەتتىك كوميسسيا الدىندا نەگە قازاق ءتىلى قامقورلىقسىز قالعان ءتىل دەپ ايتتىڭ دەگەن قيتۇرقى سوزدەر ايتىپ مازامدى الدى.
سول جىلدىڭ مامىر ايىنىڭ اياعىندا تاعى دا كگب مەنى شاقىرىپ: «1986 جىلدىڭ 16 جەلتوقسانىندا سەن نەگە ستۋدەنتتەردى ساباقتان بوساتىپ جىبەردىڭ؟» دەگەن سۇراقپەن قورقىتىپ, ابدەن ابىگەرىمدى شىعاردى. مەن سول كۇنى ءوز ساباعىمدى ۋاقىتىندا وتكىزدىم, وعان دالەلىم بار دەپ تۇرىپ الدىم. سودان تەرگەۋدەن شىعا سالىپ, ارتىما قاراماي جۇگىرگەن بويدا تىنىسبەك ءشارىپ ۇلىنىڭ كابينەتىنە ەنتىگە كىرىپ كەلدىم. سىرتقا شىعۋعا ىمداپ ەدىم, ول كىسى ءتۇسىندى دە, عيماراتتىڭ ارتىنداعى ەسىكپەن دالاعا شىقتىق. كگب ادامدارى ەشكىمگە ايتپا دەسە دە, بولعان جاعدايدى تولىق باياندادىم. ول كىسى ءبىراز ويلانىپ تۇردى دا ستۋدەنتتەردى تۇگەندەگەن جۋرنالىڭدى مەنىڭ سەيفىمە سال, ونى مەنەن باسقا ەشكىم كورە المايدى. ال ءوزىڭدى دوكتورانتۋراعا جىبەرەيىن. جاقىندا رەكتور جينالىستا دوكتورانتۋراعا ءبىر ورىن بار دەگەن, سونى ساعان بەرەيىن. سەن ماسكەۋلىكتەرمەن جۇمىس جاساپ ءجۇرسىڭ عوي. سولاردان ءوزىڭدى قابىلدايمىز دەگەن كەلىسىم حات الىپ كەل دەدى. سول كۇنى كەشكە ماسكەۋگە ۇشىپ كەتتىم دە, ءۇش جەردەن ءتيىستى قۇجاتتاردى اكەلدىم. ىشىنەن م.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كەلىسىمىن دۇرىس كورىپ مەنى دوكتورانتۋراعا ءجىبەردى. بۇيرىقتى ماسكەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنە شىعارتىپ, زەلەنوگرادقا كەتىپ قالدىم دا, سول جەردەگى عىلىمي وندىرىستىك ورتالىقتا جابىق تاقىرىپ بويىنشا عىلىمي زەرتتەۋلەرمەن اينالىستىم. سول كەتكەننەن كەڭەس وداعى تارقاعاننان كەيىن عانا ەلگە ورالدىم». اعامىز مىنە وسىلايشا قۋعىن-سۇرگىننەن امان الىپ قالعان تىنىسبەك ءشارىپ ۇلىنا العىسىن بىلدىرەدى.
تىنىسبەك قالمەنوۆ ەلدىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جاعدايى قيىن شاقتا رەكتورلىق قىزمەتكە تاعايىندالعان. ول قازىرگى م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىنىڭ نىعايۋىنا كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. بۇل كىسىنىڭ تۇسىندا جاڭادان ماماندىقتار اشىلىپ, كوپتەگەن كافەدرالار ۇيىمداستىرىلدى. ماتەماتيكا فاكۋلتەتى قۇرىلدى. لابوراتوريالىق قۇرال-جابدىقتار الىنىپ, جاستاردىڭ تەرەڭ ءبىلىم الۋىنا جان-جاقتى جاعداي جاسالدى. ستۋدەنتتەر مەن اسپيرانتتاردىڭ سانى ەكى ەسەلەندى. جاڭا وقۋ عيماراتتارى سالىنىپ, ەسكىلەرى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلدى. بۇل كىسى باسقارعان تۇستا م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ-دىڭ ەلۋ جىلدىق مەرەيتويى حالىقارالىق دەڭگەيدە كەڭىنەن اتالىپ ءوتىلدى. مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسىن سول 90-جىلدارداعى قيىندىقتارعا قاراماستان كوتەرىپ, سىرتتان پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىن شاقىرىپ, ۇلكەن عىلىمي بازا قالىپتاستىردى. بۇگىندە شەتەلدەردە, قازاقستاننىڭ ءتۇپكىر-تۇپكىرىندە, ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى اكىمشىلىكتەر مەن مينيسترلىكتەردە تىنىسبەك اعامىزدىڭ تاربيەلەگەن شاكىرتتەرى جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارۋدا. الدىڭعى قاتارلى شاكىرتتەرى وبلىستاردىڭ, قالالاردىڭ اكىمى, مينيسترلىكتىڭ تىزگىنىن دە ۇستاپ ۇلگەردى.
1996 جىلى تىنىسبەك ءشارىپ ۇلىنىڭ تىكەلەي ۇيىمداستىرۋىمەن شىمكەنت قالاسىندا قازاقستان ماتەماتيكتەرىنىڭ I سەزى وتكىزىلدى. وعان الىس-جاقىن شەتەلدەردەن كوپتەگەن كورنەكتى عالىمدار قاتىستى. سەزدە ولار ماتەماتيكا عىلىمىنىڭ مايەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماستى. ماتەماتيكانىڭ ءتۇرلى سالالارى بويىنشا تالقىلاۋلار بولىپ, الداعى دامۋ باعىتتارى ايقىندالدى. بۇل بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ۇلكەن مانگە يە القالى جيىن بولىپ تاريحقا ەندى.
قانداي بولماسىن باسشى عالىمداردىڭ كەڭسەسىنە كىرسەڭ ۇلكەن ۇستەل, قىمبات سۋرەت, باعالى مەبەل كورەسىڭ. ال تىنىسبەك ءشارىپ ۇلىنىڭ كابينەتىنە بارساڭ عىلىمي جۋرنالدار, الەم ادەبيەتىنىڭ كلاسسيكالىق تۋىندىلارى, شاكىرتتەرىنىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرى, ەنى ەكى, ۇزىندىعى ءتورت مەتر تاقتا تۇرادى. بۇل ونىڭ عىلىمعا شىن بەرىلگەندىگىنىڭ بەلگىسى. كوپ عالىمدار تىنىسبەك ءشارىپ ۇلىنىڭ الدىندا بايانداما جاساۋدان جاسقانىپ, ەسەپ شىعارىپ, تەورەما دالەلدەۋدەن قايمىعىپ تۇرادى. ويتكەنى, ماتەماتيك عالىمنىڭ تەرەڭ ەنتسيكلوپەديالىق ءبىلىم يەسى ەكەندىگىن ولاردىڭ ءبارى بىلەدى.
2013 جىلى «ديففەرەنتسيالدىق تەڭدەۋلەردىڭ باستاپقى-شەكارالىق ەسەپتەر تەورياسى» اتتى جۇمىستار توپتاماسى ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ عىلىم كوميتەتى ماتەماتيكا ءجانە ماتەماتيكالىق مودەلدەۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى تىنىسبەك قالمەنوۆ مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى اتاندى.
تىنىسبەك ءشارىپ ۇلى ەلۋ جىلعا جۋىق ۋاقىتتان بەرى ماتەماتيكا عىلىمىنىڭ ىشىندە ۆولتەرلىك ەمەس تريكومي وپەراتورىنىڭ پروبلەمالارىن شەشۋمەن, گيپەربولالىق, ەلليپستىك جانە ارالاس تيپتەگى تەڭدەۋلەر ءۇشىن لوكالدى ەمەس شەكارالىق ەسەپتەردىڭ سپەكترلىك تەورياسىن قۇرۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار, ەلىمىزدەگى ارالاس تيپتەگى تەڭدەۋلەر جۇيەسى مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاعان عالىم. ءبۇگىنگى كۇنگە دەيىن تومسان رەيتەرس بازاسىنىڭ يمپاكت فاكتور باسىلىمدارىندا جاريالانعان 200-دەن استام عىلىمي ماقالالاردىڭ اۆتورى. باسقا دا ەلەۋلى ەڭبەكتەرى بارشىلىق.
تىنىسبەك ءشارىپ ۇلىنىڭ قازاق رۋحانياتى مەن مادەنيەتىنە, جاڭا داۋىردەگى قازاقستان عىلىمىنا قوسقان ەڭبەگى مول. 1993 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتi ن.نازارباەۆ پەن وزبەكستان پرەزيدەنتi ي.كارىموۆ تولە بي بابامىزدىڭ (حالىق اراسىندا «قارلىعاش بي», «قارلىعاش اۋليە» دەگەن اتپەن دە تانىمال بولعان) مازارىنا كەلiپ, زيارات جاسايدى. توزىعى جەتكەن كەسەنەنى كورىپ كوڭىلسىز قايتقان ءبىر توپ ەل اعالارى اقىلداسا كەلە قايتا جوندەۋ جۇرگىزۋ قاجەت دەپ تاۋىپ تولە بي قورىن قۇرىپ, جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن باستاپ كەتەدى. قوردىڭ باسشىسى تىنىسبەك قالمەنوۆ قارجى كوزىن تاۋىپ, ساۋلەت ونەرىنىڭ نەبىر مايتالماندارىن ىسكە تارتىپ, ەكى جىلعا جۋىق ۋاقىت تەر توگىپ كوپ ءىستى تىندىرادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەلتاڭباسىنىڭ اۆتورى جانداربەك ءمالىبەكوۆ تە بالا-شاعاسىن قازاقستانعا كوشىرىپ جىبەرىپ, ءوزى تولە بي بابامىزدىڭ باسىندا كۇنى-ءتۇنى دامىل تاپپاي, قونا جاتىپ قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن جاسايدى. قۇلپىتاستى دايىنداۋعا تاماشا ساۋلەتشىلەردى ارالاستىرىپ, ءوز ءىسىنىڭ شەبەرلەرىنە اسەمدەتىپ قۇراننان الىنعان قاسيەتتى سوزدەردى قاشاپ جازدىرادى. ال الدىڭعى بەت جاعىنا – تولە ءبيدىڭ تۋعان جانە ومىردەن وتكەن جىلدارى كورسەتىلەدى. قاپتالىنا ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ: «ءتاڭىرىم قازاققا ەلدىكتى دە, ەرلىكتى دە, دانالىقتى دا بەرگەن» دەگەن قاناتتى ءسوزىن ويىپ جازدىرتادى. بۇعان دەيىن كەسەنە رەسمي تۇردە «قارلىعاش بي كەسەنەسى» دەپ اتالىپ كەلگەنى ءمالىم. بۇل كىسىنىڭ ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا ناق وسى جولى عانا «تولە بي كەسەنەسى» دەگەن شىنايى اتىن قايتارا الدىق.
ءيسى قازاققا اتى ءماشھۇر بولعان تولە بابانىڭ سۇيەگى تاشكەنت شاھارىنىڭ قاق ورتاسىندا, مۇحاممەد پايعامبارىمىزدىڭ (س.ا.ۋ.) ۇرپاعى – شەيح حاۆاند تاحۋرمەن قاتار جاتقانى بەلگىلى. زامانىندا «اقىلدىڭ الداسپانى», «كەمەڭگەردىڭ كەمەلى», «ءبىلىمدىنىڭ بىلگىرى» اتانعان شەيح حاۆاند تاحۋردىڭ XVI عاسىردا سالىنعان كەسەنەسىن تاشكەنتتەگى اسا كورنەكتى ساۋلەت ەسكەرتكىشتەرىنىڭ بىرەگەيى دەسە بولادى. تىنىسبەك اعامىز قوسىمشا قارجى شىعارىپ وسى شەيح حاۆاند تاحۋردىڭ كەسەنەسىنە, تولە بي بابامىزدىڭ كەسەنەسىمەن بىردەي قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جاسايدى. كەسەنە جانىنان بار جاعدايى جاسالعان زياراتحانا سالدىرادى. جاقىن جىلدارى تاعى دا قوسىمشا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جاساپ بەردى. تىنىسبەك ءشارىپ ۇلى بولاشاق ۇرپاقتار الدىندا ءوزىنىڭ زور مىندەتىن وسىلايشا ابىرويمەن اتقاردى. بارلىق العا قويعان مىندەتتەر ورىندالىپ, جۇمىس اياقتالعاسىن ەل جاناشىرلارى, اتسالىسقان ازاماتتار بىرىگىپ يمامعا قۇران وقىتتى. سول كۇننەن باستاپ 26 مامىر تولە بيدi ەسكە الۋ كۇنiنە اينالدى. جىل سايىن وسى كۇنى بابا باسىنا بارىپ قۇران وقىتىپ, اس بەرۋ داستۇرگە اينالعان.
تىنىسبەك ءشارىپ ۇلىنىڭ وسىنداي بيىك-بيىك بەلەستەردى باعىندىرۋىنا ول كىسىنىڭ ءۇيىندەگى اياۋلى اپامىز جانار تۇردالىقىزىنىڭ قوسقان ۇلەسى زور. ولار ون بالانى ومىرگە اكەلىپ, قۇتتى ورنىنا قوندىرىپ, ءۇبىرلى-ءشۇبىرلى ۇرپاق وسىرگەن, مەرەيلى وتباسىن ۇستاپ وتىر. ەگەر بىرەۋلەر سەن عىلىمدا كىمنىڭ بالاسىسىڭ, ۇستازىڭ كىم دەپ سۇراي قالسا, مەن اكادەميك تىنىسبەك قالمەنوۆتىڭ ون ءبىرىنشى بالاسىمىن جانە ءتول شاكىرتىمىن دەپ جاۋاپ بەرەمىن.
سۇندەت كارىموۆ,
تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ
كانديداتى
استانا