ماسكەۋدە «جاس عالىمدار» بۇكىلرەسەيلىك كلۋبىنىڭ باعدارلاماسى بويىنشا «گاگارين وقۋلارى» اتتى حالىقارالىق جاستار عىلىمي كونفەرەنتسياسى ءوتتى. جان-جاقتان كەلگەن 120 وقۋشىنىڭ اراسىندا ءبىزدىڭ قالاداعى م.كاتاەۆ اتىنداعى وبلىستىق وقۋشىلار سارايى «انتارەس» استرونوميا كلۋبىنىڭ مۇشەلەرى دە قاتىسىپ قايتتى.
اسپان الەمىنە كوز تىگۋگە ءبارىمىز قۇمارمىز. پاۆلودارلىق وقۋشىلاردى دا استرونوميا, عارىش الەمى قىزىقتىرادى. وبلىس ورتالىعىنداعى وقۋشىلار سارايىندا «انتارەس» اتالاتىن استرونوميا ورتالىعى جاس استرونومداردى, عارىشتى زەرتتەۋشى بولاشاق عالىمداردى وقىتىپ-ۇيرەتۋدە. ماقساتى – قالا مەكتەپتەرىندە وقيتىن وقۋشىلاردىڭ بوس ۋاقىتتارىن ءتيىمدى پايدالانۋ, استرونوميا جانە عارىش الەمى تۇڭعيىعى قىزىقتارىنا باۋلىپ, عىلىمي-تەحنيكالىق زەرتتەۋلەرىنە دەگەن قىزىعۋشىلىقتارىن ارتتىرۋ. ول ءسويتىپ شاعىن ۇيىرمەدەن عاجاپ ورتالىققا اينالدى. يننوۆاتسيا, اسپان الەمى ۇيىرمەلەرىنە قاتىسۋشى وقۋشىلار قاجەت دەسە, مارسقا دا ۇشپاقشى. بيىل العاش رەت جاس استرونومدار سلەتى ءوتتى. ءتىپتى, جاس استرونومدارعا ارنالعان وبسەرۆاتوريا بىلتىر جازدا پايدالانۋعا بەرىلدى. وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باسقارماسىنىڭ حابارىنا قاراعاندا, وبسەرۆاتوريانىڭ باقىلاۋ, كورۋ الاڭى, استرونوميا ساباعى وتەتىن بولمەلەر جوندەلدى. تەلەسكوپ ورناتۋ جۇمىستارى جانە زاماناۋي اۆتوماتتاندىرىلعان باسقارۋ جۇيەسىندەگى ورتالىقتىڭ كۇمبەزىن الماستىرۋ جۇمىستارى دا جۇرگىزىلدى.
مۇنداي ەرەكشە پلانەتاريدى جاڭعىرتۋ جانە جابدىقتاۋ ماقساتىندا 90 ميلليون تەڭگە جۇمسالعان. قاراجات «ENRC كومەك» كورپوراتيۆتىك قورى مەن «م.كاتاەۆ اتىنداعى وقۋشىلار سارايى» مەملەكەتتىك مەكەمەسى اراسىنداعى كەلىسىمشارت نەگىزىندە ءبولىنىپتى. وبسەرۆاتوريا وقۋشىلارعا استرونوميا مەن استروفيزيكا ىلىمدەرىن ۇيرەتۋمەن قاتار عىلىمي جۇمىستار جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇل ەلىمىزدىڭ جاڭا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋدى جۇزەگە اسىراتىن جاڭا مامانداردى باۋلۋعا باعىتتالعان ورتالىق دەۋگە بولادى. قۋاتتىلىعى ءارتۇرلى ءۇش تەلەسكوپ ورناتىلدى. بالالار استرونوميا جانە استروفيزيكا ىلىمدەرىن زەرتتەپ, بىلىمدەرىن تولىقتىرا الادى. وبسەرۆاتوريانىڭ باستى ەرەكشەلىگى – CORONADO TPSMT90-30 Solar Max1190 اتتى ۇلكەن كۇن تەلەسكوپىمەن جابدىقتالعان. كۇندى باقىلايدى. استرونوميالىق فوتوسۋرەتتەر مەن بەينەتۇسىرىلىم جاساپ, اسپانداعى نىسانداردى دا كورسەتەدى.
Meade 16 «LX 600-ASF» تەلەسكوپتىڭ ەكۆاتوريالدىق پلاتفورماسى بار. جاس استرونومدار عىلىمي زەرتتەۋ جۇرگىزەدى. وبسەرۆاتوريامەن بىرگە تۇتاس «عارىشتىق» وقۋ بولمەسى اشىلدى دەگەن ءسوز. ياعني, وقۋ بولمەسىندە عىلىمي-تەحنيكالىق باعىتتاعى فوتوستۋديا, روبوتوتەحنيكا ۇيىرمەسى, ينفورماتيكا سىنىبى جانە «انتارەس» استرونوميا كلۋبى ورنالاسقان. جاس استرونومدار جەتەكشىلەرى ۆيتالي رادچەنكو, گۇلنار باۋبەكوۆامەن بىرگە بىرنەشە رەت الاڭعا شىعىپ, تۇنگى ساعات 22.00-دەن باستاپ, ەكى ساعات بويى استرونوميالىق قۇبىلىستاردى باقىلايدى.
جاس استرونومدار ءنوۆوسىبىر قالاسىندا وتكەن «سيباسترو» حالىقارالىق استرونومدار سلەتىندە رەسەيلىك عالىمداردان سىيعا تەلەسكوپ العان بولاتىن. سونداي-اق, «بوبەك» رەسپۋبليكالىق ورتالىعىندا وتكەن قازاقستاندىق جاس استرونومدار سلەتىنە قاتىستى. «انتارەس» استرونومدار كلۋبىنىڭ مۇشەلەرى ماسكەۋدەن شاقىرتۋ الدى. كلۋب جەتەكشىسى گۇلنار باۋبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, «انتارەس» كلۋبىنىڭ جاس استرونومدارى II ورىن يەلەنىپتى. كلۋب مۇشەسى, №35 مەكتەپتىڭ 6-شى سىنىپ وقۋشىسى ەرەنعايىپ قوبىلاندى «عارىش اپپاراتىنىڭ جينالمالى مودەلى» اتتى جوباسىن تانىستىردى. تاعى ءبىر جاس استرونوم, №3 دارىندى بالالار گيمنازياسىنىڭ 9-شى سىنىپ وقۋشىسى قاجىمۇقان مۇڭايتپاسوۆ «ەلەكتروماگنيتتىك تەزدەتكىش» اتتى جوباسىمەن قاتىستى. اتى-جوندەرى دە اسا ەرەكشە بالالارعا اتالارىنىڭ وزدەرى كوكتەن دەم بەرىپ تۇرعانداي.
گۇلنار باۋبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, ماسكەۋلىكتەر قازاقستاندىق وقۋشىلاردىڭ دايىندىعىن جوعارى باعالاپتى. ورتالىقتىڭ يننوۆاتسياشىل ۇستازدارى جىلدار بويى يننوۆاتسياشىل وقۋشىلار تاربيەلەپ كەلەدى. پلانەتاري كۇمبەزىنىڭ تۇبىندە جاس استرونومدار «3-D» رەجيمىندە «استرونوميا», «فيزيكا», «بيولوگيا» جانە «گەولوگيا» بولىمدەرىنەن عارىش, گالاكتيكا تۋرالى تانىمدىق فيلمدەر كورەدى. تەحنيكالىق شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋعا بارلىق مۇمكىندىكتەرى جەتەدى. – وسىنداي كىشكەنتاي وبسەرۆاتوريالاردا ۇلكەن قۇپيالار اشىلادى, – دەگەن ەدى وبلىس ورتالىعىنا كەلىپ, جاس استرونومدار الدىندا ءسوز سويلەگەن عارىشكەر ايدىن ايىمبەتوۆ.
فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان». پاۆلودار.