• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
22 ناۋرىز, 2016

«بەس ينستيتۋتتىق رەفورمادا ايتىلعان ماسەلەلەر سايلاۋدا كورىنىس تاپتى»

410 رەت
كورسەتىلدى

– دەيدى سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ قوستاناي وبلىسىنداعى وڭىرلىك ورتالىعىنىڭ توراعاسى ءالىمجان بەكماعامبەتوۆ – ءالىمجان باۋ­ىر­­­جان ۇلى, وسى ساي­لاۋداعى قو­عام­دىق باي­قاۋ­شى­لار­دىڭ قىزمەتىنە قالاي با­عا بەرەر ەدىڭىز؟ – بايقاۋشىلار تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيىن سايلاۋ ۋچاس­كەلەرىندە ءجۇرىپ, ساياسي شارانىڭ ءادىل وتۋىنە اتسالىستى. ولار دا­ۋى­س بەرگەن كۇننىڭ ەرتەڭىنە وزدەرى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە جۇرگىزگەن حاتتامالارىن ۇيلەستىرۋشىلەرگە تاپسىردى. ۇيلەستىرۋشىلەر ونى  سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى وڭىرلىك ورتالىققا اكەلىپ بەردى. ونى ءبىز ورتالىق شتابقا جىبەرەتىن بولامىز. قوعامدىق بايقاۋشىلاردىڭ وسى حاتتامالارى سايلاۋ كۇنى جۇرگىزگەن كوپ جۇمىستىڭ كورىنىسى دەۋگە بولادى. وبلىستاعى 797 قوعامدىق بايقاۋشىلار وڭىردەگى 795 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە بولدى. بايقاۋشىلاردىڭ سايلاۋالدى ناۋقاندا سەمينارلارعا قاتىسۋعا جانە سايلاۋ كۇنگى اتقارعان ءمىن­دەتىنە نەمقۇرايدى قاراماعانى, پاتريوتتىقپەن اتسالىسقانى ءۇشىن ولاردىڭ قىزمەتى ماقتاۋعا تۇرارلىق دەپ بىلەمىن. وسى سايلاۋعا جاستار بەل­سەندى قاتىستى. ولاردىڭ اراسىندا قوعامدىق بايقاۋشى بولۋعا سۇرانعان جاستارعا ريزا بولدىم. چەليابى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قوستاناي فيليالىندا وقيتىن دميتري ليتۆينوۆ دەگەن ستۋدەنت قوعامدىق بايقاۋشىلىقتى بەلسەندى اتقاردى. ول ايەلىنىڭ ورنىنا داۋىس بەرگىسى كەلگەن ءبىر ادامعا سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ مۇشەلەرى ونىڭ زاڭعا قايشى ەكەنىن تۇسىندىرگەنىن ايتتى. ءدميتريدىڭ سايلاۋعا قوعامدىق بايقاۋشى بولىپ قاتىسۋى ونىڭ زاڭدى تاجىريبە جۇزىندە پايدالانۋعا, بىلە تۇسۋىنە مۇمكىندىك بەرگەن. جاستاردىڭ مۇنداي شاراعا قاتىسۋى جاقسىلىقتىڭ بەلگىسى. «بولار بالا ون بەسىندە باسپىن دەر...» دەگەن ەمەس پە اتالارىمىز. – وسى سايلاۋدىڭ قانداي دا ءبىر  ەرەكشەلىگىن بولە-جارا اتاۋعا بولا ما؟ – جالپى, ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى بۇدان بۇرىنعى سايلاۋلاردا دا سايلاۋشىلار بەلسەندىلىگى كۇشتى بولدى. سوندىقتان, بۇل سايلاۋدىڭ الدىڭعىلاردان اسا كوزگە كورىنىپ تۇرعان ەرەكشەلىگىن اتاپ ايتۋ ورىنسىز دا شىعار. دەگەنمەن, قازاقستاننىڭ باسقا وبلىستارىن قايدام, ءدال ءبىزدىڭ قوستاناي وڭىرىندەگى سايلاۋ سايلاۋشىلار بەلسەندىلىگىمەن ەرەكشەلەندى دەسەم ارتىق ايتپاعان بولار ەدىم. ونىڭ سەبەبى, بىرىنشىدەن سايلاۋ كۇنى اۋا رايى وتە قولايسىز بولدى, قار تىنباي جاۋىپ, جەر لايساڭ بولسا دا ازاماتتاردىڭ ءوز تاڭداۋىن جاساۋلارىنا كەدەرگى كەلتىرمەدى. جۇرتتىڭ پاتريوتتىق سەزىمى كوڭىلدەردى تول­قىتقانداي بولدى. ەكىنشىدەن, سايلاۋ ناۋرىز مەرەكەسىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى.  بە­رەكەسىز ەل بولسا مە­رە­كەنىڭ ءوزى ساياسي شارانىڭ الدىنا كول­­دەنەڭ تۇرار ەدى دە. ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى سايلاۋلاردىڭ  ەرەك­شەلىگىن سىرتكوزدەر جاقسى باي­قايدى دەپ ويلايمىن. ويتكەنى, وزگە ەلدەرگە قارا­عاندا ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى سايلاۋ سايلاۋشىلاردىڭ بەلسەندىلىگىمەن, ەلدىڭ جۇ­دى­رىقتاي جۇمىلعان بىرلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. وعان ءوزىمنىڭ دە كوزىم جەتكەن. 2011 جىلى مەن كورشى رەسەيدە ءوت­كەن مەملەكەتتىك دۋما دەپۋ­تاتتارىنىڭ سايلاۋىنا بايقاۋشى بولىپ قاتىسقانمىن. سوندا سايلاۋشىلاردىڭ ءدال ءبىزدىڭ ەلدەگىدەي بەلسەندىلىگىن بايقاي العانىم جوق. ونى رەسەيدەن كەلگەن بايقاۋشىلاردىڭ وزدەرى دە ايتىپ وتىر. قازىر سايلاۋدىڭ اشىق تا, ءمولدىر وتۋىنە وركەنيەت ءمۇم­كىندىكتەرىنىڭ, ينتەرنەت, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ قاتىسۋى دا سەبەپ بولىپ وتىر. مىسالى, بىزگە بايقاۋشىلار اۋدانداردان, وزگە قالالاردان ءار ەكى ساعات سايىن تەلەفون ارقىلى مالىمەت بەرىپ تۇردى. ونىڭ ۇستىنە تەلەفون, ينتەرنەت ارقىلى  سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنەن فوتوسۋرەتتەر, بەينەماتەريالدار الىپ تۇردىق. ەكىنشىدەن, سايلاۋدىڭ سيپاتى تەك بايقاۋشىلار پىكىرىنە عانا بايلانىپ قالعان جوق,  بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى داۋىس بەرۋ بارىسىن «كوزدى اشىپ, جۇمعانشا» جۇرتشىلىققا جەتكىزىپ وتىردى.   مۇنىڭ بارلىعى سايلاۋدىڭ اشىقتىعى ەمەس پە؟ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ 5 ينستيتۋتتىق رەفورماسىندا وتە كوكەيكەستى ماسەلەلەر ايتىلعانى بەلگىلى. پارلامەنت ءماجىلىسى جانە بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى وسى رەفور­مالاردىڭ بىرتىندەپ جۇزەگە اسا باستاعانىن كورسەتەدى. سايلاۋ­شىلاردىڭ دا ساياسي ساناسى جوعارىلاپ كەلەدى, ولاردى ەشكىم ماجبۇرلەگەن ەمەس نەمەسە اقشاعا, باسقاعا قىزىقتىرعان جوق. قازاقستاننىڭ ءار تۇرعىنى ءوزىنىڭ ازاماتتىق تاڭداۋىن جاساۋ ءۇشىن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كەشكە دەيىن اعىلدى. مۇنىڭ بارلىعى اينالىپ كەلگەندە ەلدەگى ساياساتتىڭ دۇرىستىعىن, ىنتىماقتى كور­سەتەدى. اڭگىمەلەسكەن ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان». قوستاناي.  
سوڭعى جاڭالىقتار