قازىرگى تاڭدا مەملەكەت باسشىسى كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن مەكەمەلەرگە ايرىقشا نازار اۋدارىپ وتىرعانى ءمالىم. سول سەبەپتەن «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا ارنايى باسىمدىق بەرىپ, بىلىكتىلىگى الەمدىك تالاپتارعا ساي كەلەتىن ماماندار دايارلاۋدى جۇكتەدى. بۇل تالاپتىڭ ۇدەسىنەن شىعۋعا قازاقستاننىڭ كوپتەگەن كوللەدجدەرى دايىن. سونىڭ ءبىرى «قازتۇتىنۋوداعىنىڭ» ساۋدا-ەكونوميكالىق كوللەدجى دەسەك قاتەلەسپەيمىز. بيىل ءتاۋ ەتەر تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىعىمەن قاتار, ىرگەتاسىنىڭ قالانعانىنا 60 جىل تولعانىن كەڭ كولەمدە مەرەكەلەگەلى وتىرعان وقۋ ورداسى الداعى كۇنگە جاڭا جوسپار, تىڭ جوبالار جاساپ, ەل الدىنداعى مىندەتتەرىن مۇلتىكسىز ورىنداۋ ماقساتىنا جۇمىلدىرۋدا.
اتالعان ءبىلىم وشاعى ەلورداداعى بەدەلى بەكەم, مارتەبەسى مايەكتى وقۋ ورداسى. بىرىنشىدەن, كوللەدجدىڭ وسى كۇنگە دەيىنگى 20 مىڭنان استام تۇلەگىنىڭ باسىم كوپشىلىگى ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىمەن قاتار, الماتى مەن استانا قالالارىنداعى تۇتقالى مەكەمەلەردە بىلىكتى ماماندار ساناتىندا قىزمەت ەتىپ ءجۇر. ەكىنشىدەن, دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ارنايى جوباسىنا قاتىسقان 300-دەن استام كوللەدجدىڭ اراسىندا تالاپتى دا تالانتتى ماماندارىنىڭ ارقاسىندا 380 مىڭ اقش دوللارىن قۇرايتىن گرانتتى جەڭىپ الدى. بۇل قاراجات تولىعىمەن كوللەدج يگىلىگىنە جاراتىلىپ, وقۋ وشاعىنا 79 مونوبلوك, 25 كومپيۋتەر, 25 نوۋتبۋك, 28 پلانشەت, 13 پروەكتور, 13 ينتەراكتيۆتى تاقتا, تاعى باسقا قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الىندى. بۇل جۇلدە كوللەدج وقىتۋشىلارى مەن وقۋشى جاستارىنا سونى سەرپىن بەرىپ, جاڭاشىلدىق باعىتتاعى وقۋعا دەگەن ىنتاسىن ارتتىرعاندىعىن ورايى كەلگەندە ايتساق تا ارتىق بولماس.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا ساي, كوللەدج ۇجىمى جاڭاشىلدىققا دەن قويىپ, وقۋ ۇدەرىسىندە يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى كوبىرەك پايدالانۋدى باستى مىندەتىنە العان. سونىڭ ءبىر دالەلى – 2009 جىلدان باستاپ تاجىريبەگە ەنگىزىلە باستاعان وقىتۋدىڭ مودۋلدىك تەحنولوگياسى. «قازاقستاننىڭ تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم جۇيەسىندەگى الەۋمەتتىك سەرىكتەستىگى» حالىقارالىق ەۋرووداق جوباسى بويىنشا قولعا الىنعان بۇل جوباعا تاجىريبە رەتىندە الدىمەن «ەسەپتەۋ تەحنيكاسى جانە باعدارلامامەن قامتاماسىز ەتۋ» ماماندىعى تاڭدالىپ الىندى. ەندى وسى جۇيە بويىنشا وقىعاندار ءۇش ماماندىق الىپ شىعادى. ونىڭ ءبىرىنشىسى – ەكىنشى كۋرستان كەيىن ەەم وپەراتورى, ءۇشىنشى كۋرستان كەيىن – تەرىمشى, ءۇشىنشىسى – تەحنيك-باعدارلاماشى. بۇل دەگەنىڭىز, ەكىنشى كۋرستان كەيىن-اق جاس مامان ەەم وپەراتورى بولىپ جۇمىس ىستەي الادى دەگەن ءسوز. مودۋلدىك وقىتۋدىڭ ءداستۇرلى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنەن ارتىقشىلىعى سول, مۇندا ەڭبەك نارىعىندا قانداي ماماندىققا سۇرانىس كوپ ەكەندىگى قاتاڭ ەسكەرىلەدى. كەزەكتى مودۋلدىك وقۋدان وتكەننەن كەيىن بىرنەشە ماماندىقتى يگەرۋگە مۇمكىندىك بار. سونداي-اق, وقۋ ورنىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەگەن جۇمىس بەرۋشى بولاشاق مامانعا ءوز تالابىن قويا الادى. ستۋدەنت ءوز كەزەگىندە تەوريادان گورى پراكتيكاعا كوبىرەك جۇگىنىپ, تاڭداعان ماماندىعىنا بەيىمدەلە باستايدى. «ەسەپ جانە اۋديت», «قارجى», «ماركەتينگ», «قۇقىقتانۋ», «ەسەپتەۋ تەحنيكاسى جانە باعدارلامامەن قامتاماسىز ەتۋ», «اقپاراتتىق جۇيەلەر», «تۋريزم», «باعالاۋ» سىندى ماماندىقتاردى يگەرىپ شىققان جاستارىمىزعا كەز كەلگەن جەردەن جۇمىس تابۋعا مۇمكىندىك بار دەپ ويلايمىن», – دەدى بۇل جونىندە وقۋ ورنىنىڭ ديرەكتورى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى مىرزابەك كۇجىموۆ.
اتالمىش تاقىرىپ توڭىرەگىندە وسىناۋ ءبىلىم مەكەمەسىنىڭ بىرقاتار قىزمەتكەرلەرى مەن ستۋدەنتتەرىنە كەزدەسىپ اڭگىمە-دۇكەن قۇردىق. ءمالىم بولعانى, بىلىكتىلىك ساناتى جوعارى 45 ۇستاز ءدارىس جۇرگىزەدى ەكەن. ولار ءوز ەلىمىزبەن قاتار, شەتەلدەردە دە بىلىكتىلىكتەرىن شىڭداپ وتىرادى. دارىندى شاكىرتتەرى دە ءتۇرلى بايقاۋلارعا قاتىسىپ, شەتەل اسىپ وقۋىن جالعاستىرىپ جاتقاندارى بار ەكەن. دەسە دە, ديرەكتور بىلىممەن قاتار, تاربيە ماسەلەسىنە دە ەرەكشە كوڭىل ءبولەتىندەرىن باسا ايتتى. ونداعى تۇپكى ماقسات – دەنى ساۋ, ۇلتتىق سانا-سەزىمى قالىپتاسقان, رۋحاني ويلاۋ دارەجەسى بيىك, ەلىن, جەرىن سۇيەتىن پاتريوت تۇلعا رەتىندە ادامگەرشىلىك قاسيەتى مەن ەستەتيكالىق تالعامى جوعارى, سالاماتتى ءومىر سالتىن تاڭداعان, ىسكەر ازامات تاربيەلەۋ. وسىنداي جوعارى كاسىبي دەڭگەيدەگى ەڭبەك نارىعىنا قاجەتتى, باسەكەگە قابىلەتتى مامانداردى دايارلاۋ اتالعان كوللەدجدىڭ نەگىزگى باعىتىنىڭ ءبىرى.
«ءبىز بالالاردى ءبىر اۋىسىمدا وقىتامىز. ونىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. بىرىنشىدەن, ماماندارىمىزدىڭ باسىم كوپشىلىگى ايەل ادامدار. ولاردىڭ وتباسى, بالا-شاعاسى بار. ايەل ادامنىڭ وسى تۇرعىداعى جاعدايى ءمالىم. ەكىنشىدەن, ستۋدەنتتەرىمىزدىڭ كەلەسى كۇنگى ءدارىسكە تياناقتى دايىندالىپ كەلۋىنە جەتكىلىكتى ۋاقىتى بولادى. ۇشىنشىدەن, ولارعا ارناپ قۇرىلعان ءۇش بىردەي زەرتحانادا تەوريالىق ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن ۇشتاستىرىپ ەڭبەك ەتۋىنە دە قولايلى جاعداي تۋادى. تورتىنشىدەن, زاڭ بويىنشا ءبىلىم مەن تاربيە قاتار ءجۇرۋى ءتيىس», دەپ ساباقتادى ءسوزىن مىرزابەك تورەبەك ۇلى.
وقۋ ۇدەرىسىن اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى بايلانىستىرا ءجۇرگىزۋ جاڭا پەداگوگيكالىق زەرتتەۋلەردى, يننوۆاتسيالىق ىزدەنىستەردى, جاڭا ءتالىم-تاسىلدەردى ەنگىزۋدى تالاپ ەتەدى. ماسەلەن, 2013 جىلى قاراشا ايىندا دۇنيەجۇزىلىك بانك ۇيىمداستىرعان «تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمدى جاڭعىرتۋ» جوباسىن جەڭىپ الۋ ارقىلى كوللەدجدىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قورى جاڭارتىلدى.
قايتا جابدىقتالۋدىڭ ارقاسىندا, ستۋدەنتتەردىڭ شەبەرحانادان الاتىن تاجىريبەلىك داعدىلارىنىڭ ايماعى كەڭەيتىلدى, زامان تالابىنا ساي تاجىريبەلىك جۇمىستارعا بەيىمدىلىگى جانە ستۋدەنتتەردىڭ وقۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتا ءتۇستى. ءدال وسى جوبا اياسىندا وتكەن وقۋ جىلىندا كوللەدجدە «كومپيۋتەرلىك گرافيكا» وقۋ ورتالىعى اشىلدى.
اتالىپ وتكەن وقۋ-زەرتحانالىق شەبەرحانا مەن كومپيۋتەرلىك گرافيكا وقۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ جانە ستۋدەنتتەردىڭ وقۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىقتارىن ارتتىرۋ, كاسىبي بىلىكتىلىكتەرىن دامىتۋ, بوس ۋاقىتتارىن ءتيىمدى ءوتكىزۋ ماقساتىندا «تەحنيك» جانە «ديزاين» اتتى ۇيىرمەلەر اشىلعان. جوبا بويىنشا ساتىلىپ الىنعان قۇرالدار ارقىلى شەبەرلىك شىڭداعان كوللەدج ستۋدەنتتەرى قالالىق ءارتۇرلى سايىستارعا قاتىسىپ ءجۇر.
قازتۇتىنۋ وداعىنىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق كوللەدجى «ەسەپتەۋ تەحنيكاسى جانە باعدارلامامەن قامتاماسىز ەتۋ» ماماندىعىنىڭ 8 ستۋدەنتى ءبىلىم باسقارماسى ۇيىمداستىرعان استانا قالاسى كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ اراسىندا قالالىق مۋلتيمەديالىق بايقاۋعا قاتىستى. بۇل الامان سايىستا دا كوللەدج ستۋدەنتتەرى وتە جاقسى ناتيجە كورسەتتى. قىسقاسى, مۇنداي جاعىمدى جاڭالىقتار جەتەرلىك. ءبىلىم مەن بىلىكتىلىكتى, ءتارتىپ پەن تاجىريبەنى ۇشتاستىرعان وقۋ ورداسىنىڭ جەتكەن جەڭىسى مەن جەمىسى وسىنداي.
راۋشان تاۋىرحانقىزى,
جۋرناليست.
استانا.