ەلباسىنىڭ 5-ءشى شاقىرىلىمداعى قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىن تاراتۋ جانە قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى جارلىققا قول قويۋىنا بايلانىستى قوعام قايراتكەرلەرى مەن ءىرى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرى ءوز پىكىرلەرىن بىلدىرۋدە. كەشە قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگ تە وسى ماسەلەگە ارنالدى.
قازاقستان كاسىپوداقتارى فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى ابىلعازى قۇسايىنوۆ ءوز ءسوزىن بىلاي باستادى: «ارينە, بۇگىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنان ەلىمىزدەگى بولىپ جاتقان جاعدايلاردى كورىپ, ءبىلىپ, ەستىپ جاتىرمىز. كوپتەگەن وزگەرىستەر بولۋدا. ەگەر بۇكىل الەم تۇرعىسىنان قاراستىرساق, داعدارىس كەڭىنەن بەلەڭ الىپ بارادى. ءاربىر ەلدە, ءاربىر وتباسىندا كۇردەلى ماسەلە از ەمەس. ونىڭ سەبەبىن شيكىزاتتىڭ, ونىڭ ىشىندە مۇنايدىڭ باعاسىنىڭ تۇسۋىمەن دە بايلانىستىرۋعا بولادى. مۇنداي كۇردەلى كەزەڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بۇرىن دا وتكەن. ەگەر, ەستەرىڭىزدە بولسا, ەلىمىز 90-شى جىلدارى ۇلكەن داعدارىستى باستان كەشتى. تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن ءبىزدىڭ ەلىمىز 10 جىلداي سول داعدارىستى ەڭسەرىپ, جاڭا رەفورمالار نەگىزىندە ءوز ەڭسەسىن تىكتەگەن ەدى. ودان كەيىنگى 2009, 2011 جىلداردا بولعان داعدارىستار دا بەلگىلى. ال قازىرگى ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ ءجونى تىپتەن بولەك. بۇعان قوسا, كەيبىر مەملەكەتتەردە ورىن الىپ جاتقان ساياسي جاعدايلاردان دا حاباردارسىزدار. ول دا جاقسىلىق اكەلىپ جاتقان جوق. بۇرىنعى قالىپتاسقان قارىم-قاتىناستار بۇزىلىپ, اينالامىز وزگەرىسكە ۇشىراي باستادى».
وسىلاي دەگەن ول ەلباسىنىڭ 5-ءشى شاقىرىلىمداعى پارلامەنت ءماجىلىسىن تاراتۋ تۋرالى جارلىققا قول قويۋىن, سونداي-اق, پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن تاعايىنداۋعا بايلانىستى حالىققا ۇندەۋىن قۇرامىندا 2,2 ملن. مۇشەسى بار كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى تولىقتاي قولدايتىنىن جەتكىزدى. «ءبىر اپتانىڭ ىشىندە ءبىر-بىرىمىزبەن پىكىر الماسىپ, سويلەستىك. بىرىنشىدەن, ءبىر جىلدىڭ ىشىندە 2 سايلاۋ وتكىزۋ دۇرىس ەمەس. سەبەبى, داعدارىس كەزەڭىندە قانشاما قاراجات كەتەدى. ەكىنشىدەن, سايلاۋدى دايىنداۋ ءۇشىن ۇلكەن جۇمىستار جۇرگىزىلەدى. قانشاما سايلاۋ ۋاچسكەلەرى اشىلۋى قاجەت. ال وسىنداي قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە ءبىز ءوزىمىزدىڭ بار كۇش-جىگەرىمىزدى ەلدى دامىتۋ جولىنداعى جۇمىستارعا باعىتتاۋىمىز كەرەك. ول ءۇشىن ءاربىر تەڭگەنى ءتيىمدى جۇمساعانىمىز ءجون. سوندىقتان, بۇل – ۇلكەن ماسەلە. ونى ەلباسى جان-جاقتى ايتىپ بەردى»,– دەدى ءوزىنىڭ سوزىندە ءا. قۇسايىنوۆ.
سونداي-اق, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى بۇگىنگى احۋالدى ەسكەرە وتىرىپ, ماجىلىسكە ءار سالانىڭ ساۋاتتى ءارى ەلىمىزدىڭ مۇددەسىنە تولىعىمەن بەرىلگەن كانديداتتار كەلۋى كەرەك ەكەنىن, ول ءۇشىن مىقتى زاڭگەرلەر مەن ەكونوميستەردى, ياعني كرەاتيۆتى ويلاي الاتىن ازاماتتاردى جاڭا ماجىلىسكە سايلاۋ قاجەتتىگىن, بۇل جەرگىلىكتى جەرلەردىڭ دە جۇمىستارىن جانداندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. «سوندىقتان ساياسي پارتيالار فراكتسيالارى قازىرگى جاعدايدى تۇسىنە وتىرىپ, وتە دۇرىس باستاما كوتەردى. جالپى, پارلامەنت ءماجىلىسىن تاراتۋ تۋرالى شەشىمگە قازىرگى جاعدايدى تەرەڭنەن سارالاۋ ارقىلى كەلىپ وتىرمىز. ال ەلىمىزدە قولعا الىنىپ جاتقان رەفورمالار مەملەكەتتىڭ داعدارىستى ەڭسەرۋىنە سەپ بولادى دەپ ويلايمىز», – دەدى ءا. قۇسايىنوۆ.
قازاقستانداعى ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ سالالىق كاسىپوداعىنىڭ ءتورايىمى مايرا امانتاەۆا دا بۇل سايلاۋدىڭ وتكىزىلۋىن قۇپتايتىنىن ايتتى. «بۇگىندە 7,5 مىڭنان استام مەكتەپتە 300 مىڭنان استام مۇعالىم جۇمىس ىستەيدى, بۇعان قوسا, بىزدە 11 مىڭنان استام باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمى بار. دۇنيەجۇزىندە بولىپ جاتقان داعدارىسقا قاراماستان, مەملەكەتىمىز ءبىلىم سالاسىندا جۇرگەن قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسىن 29 پايىزعا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن 28 پايىزعا كوتەردى, سونداي-اق, الەۋمەتتىك سالاعا دا ايرىقشا كوڭىل بولىنۋدە. ءبىلىم سالاسىندا كوپتەگەن وزگەرىستەر مەن رەفورمالار جۇرگىزىلىپ جاتىر. سولاردىڭ ءبىرى – جاستارعا تەگىن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ. ءبىز الداعى ۋاقىتتا وسى رەفورمالاردىڭ ناتيجەلى جۇزەگە اسۋىن قالايمىز, وعان ءبىلىم-عىلىم سالاسىنىڭ ماماندارى كۇش سالا بەرۋى كەرەك», – دەدى م. امانتاەۆا.
«قازپروفمەتالل» تاۋ-مەتاللۋرگيالىق سالالىق كاسىپوداعىنىڭ توراعاسى اسىلبەك نۇرالين ءوز سوزىندە: «جالپى, بۇل ساياسي پارتيالارعا ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەدى. سەبەبى, ءبىز الەمدىك داعدارىس سالقىنىن تيگىزىپ وتىرعان كەزەڭنەن شىعۋىمىز كەرەك. سول ءۇشىن پارلامەنتتە جاڭا زاڭدار قابىلدانعانى ءجون. جاڭادان جاساقتالعان پارلامەنت دەپۋتاتتارى الداعى ۋاقىتتا سوعان ىقپال ەتەدى دەگەن ءۇمىتىمىز بار», – دەي كەلە, پارلامەنتتىڭ 5-ءشى شاقىرىلىمىنداعى دەپۋتاتتار دا كوپ زاڭنىڭ, ماسەلەن, «ەڭبەك تۋرالى» كودەكستىڭ, «كاسىپوداقتار تۋرالى» زاڭنىڭ قابىلدانۋىنا ىقپال ەتكەنىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار, ول 20 ناۋرىزدا وتەتىن ساياسي ناۋقانعا تاۋ-كەن مەتاللۋرگياسى سالاسىنىڭ جۇمىسشىلارى اتسالىساتىنىن جەتكىزدى. «جاڭا پارلامەنت ەلدىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋىنا, ەكونوميكاعا ينۆەستيتسيا تارتۋعا سەپ بولاتىن زاڭداردىڭ قابىلدانىپ, ولاردىڭ جۇزەگە اسۋىنا ىقپال ەتەدى دەپ ويلايمىز. سوندىقتان, بۇل – ساياسي پارتيالار ءۇشىن ءوز مۇمكىندىكتەرىن كورسەتۋدە جاقسى كەزەڭ بولىپ تۇر», – دەدى ا. نۇرالين.
حيميا, مۇناي-حيميا جانە وسى تەكتەس ونەركاسىپ قىزمەتكەرلەرىنىڭ سالالىق كاسىپوداعىنىڭ توراعاسى كەرىم پىرىمقۇل ۇلى قازىرگى تاڭدا قالىپتاسىپ وتىرعان جاعدايلاردى ەسكەرە كەلە, پارلامەنت ماجىلىسىنە ەڭ الدىمەن, ءوز سايلاۋشىلارى تولىقتاي سەنگەن جانە سول سەنىمگە سايكەس, ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا العان ءبىلىمدى دە بىلىكتى كاسىبي ماماندار كەلۋى قاجەتتىگىنە توقتالدى. «قازىر ەڭبەك تۋرالى» جاڭا كودەكسكە بايلانىستى بارلىق ەڭبەك ۇجىمدارىندا ۇجىمدىق كەلىسىمشارتتار ازىرلەنىپ, سول بويىنشا ارنايى كوميسسيالار قۇرىلدى. الداعى ۋاقىتتا دا ەلىمىزدە وڭ وزگەرىستەر بولادى دەگەن سەنىمىمىز مول. بۇل ەلباسىنىڭ باسشىلىعىمەن سىن ساعاتتاردان سۇرىنبەي ءوتۋىمىز ءۇشىن, يگى باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن دە قاجەت», – دەدى ول.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».